Skip to ContentSkip to Navigation
EducationMaster's and PhD degree programmesTheology & Religious StudiesSpiritual care
Header image Geestelijke verzorging

Geestelijke verzorging

Hoe ervaren mensen zin in hun leven en hoe geven zij betekenis aan ingrijpende gebeurtenissen? Iedereen wordt voor keuzes gesteld op het terrein van gezondheid en ziekte, leven en dood.

Als student Geestelijke Verzorging leer je mensen bij te staan in crisissituaties door ze te begeleiden op het gebied van zingeving en spiritualiteit. Je gaat je verdiepen in geestelijke en spirituele zorg in de hedendaagse samenleving en in het functioneren van een geestelijk verzorger in de eerste lijn of binnen een instelling. Met deze bagage kun je met kennis en creativiteit inspelen op de huidige zin- en levensvragen.

Met de levensbeschouwelijke leerlijn ontwikkel je je eigen levensbeschouwelijke identiteit en leer je deze te verwoorden. De master is beroepsgericht en heeft een open, kritische en wetenschappelijke benadering van het werkveld van de geestelijke verzorging. De opleiding is geaccrediteerd door de SKGV (Stichting Kwaliteitsregister Geestelijke Verzorging).

De Groningse opleiding is niet gebonden aan één specifieke religie of levensbeschouwing. Als je wilt gaan werken met een ambtelijke binding aan een levensbeschouwelijk genootschap, heb je aanvullende scholing nodig.

Feiten & Cijfers
Titel/Graad
MA in Theologie & Religiewetenschappen
Type opleiding
Master
Duur
12 maanden (60 ECTS)
Croho code
60824
Voertaal
Nederlands, Engels
Start
September
Faculteit
Godgeleerdheid en godsdienstwetenschap

Premaster

Heb je geen bacheloropleiding op het gebied van Theologie of Religiewetenschappen, dan volg je eerst een premasterprogramma. Op basis van aangetoonde expertise kun je voor elementen uit het premasterprogramma vrijstelling krijgen.

De algemene voorbereidende vakken (30 ECTS) volg je hoofdzakelijk samen met reguliere bachelorstudenten Theologie en Religiewetenschappen. Deze vakken worden in het Engels gegeven, maar de opdrachten en tentamens mag je in het Nederlands doen.

  • Christianity and religious diversity
  • Psychology and sociology of religion
  • Religion and philosophy
  • Islam

    De specifiek voorbereidende vakken (30 ECTS) volg je in het Nederlands.
  • Professionele ethiek
  • Trauma, rouw, zingeving en welzijn
  • Geestelijke Verzorging in beeld
  • Filosofie als levenskunst

Voor de premaster betaal je geen collegegeld, maar een vergoeding op basis van het aantal te behalen ECTS per jaar.

Lees meer
Waarom dit programma in Groningen?
  • Insteek bij de geestelijk verzorger als professional in de hedendaagse zorg
  • Open benadering van levensbeschouwing en religie
  • Bijzondere aandacht voor godsdienstpsychologie, psychopathologie en voor de geestelijk verzorger als deskundige op het gebied van ethiek
  • Opleiding is geaccrediteerd door de Stichting Kwaliteitsregister Geestelijke Verzorging
  • Aandacht voor praktijk én onderzoek
  • Persoonlijke begeleiding
  • Veel ruimte voor eigen invulling van stage en scriptieonderzoek
Programma

Geestelijke Verzorging is een specialisatie binnen de masteropleiding Theology and Religious Studies: Religion, Health and Wellbeing. Je volgt drie overkoepelende vakken in het Engels: het introductievak, onderzoeksmethoden, en het vak Ethics in Care. Bij het vak onderzoeksmethoden zijn de werkcolleges in het Nederlands. Daarnaast volg je vakken specifiek voor de specialisatie Geestelijke Verzorging. Deze zijn in het Nederlands.

Dit betreft Geestelijke verzorging: rollen en methoden, en Psychopathologie en religie. De opleiding omvat ook een stage van 15 ECTS en een scriptie van 20 ECTS. Tijdens de stage krijg je elke twee tot drie weken supervisie.

Periodes
VakkenCourse Catalog >1234
Ethics in Care (5 EC)

Je analyseert het concept van een waardig bestaan voor ouderen, waarbij je ook uitgebreid stil staat bij ethische kwesties rondom een waardig einde.

Perspectives on Religion, Health and Wellbeing (5 EC)

Je onderzoekt psychologische, antropologische, filosofische en historische perspectieven op vragen rondom diversiteit in betekenissen van religie, gezondheid en welbevinden en hun consequenties voor de zorgpraktijk en - beleid.

Geestelijke Verzorging: Rollen en Methoden (5 EC)

In deze module onderzoek je het beroepsprofiel van de geestelijk verzorger en de positie van de geestelijke verzorging in organisaties. Je maakt kennis met de diverse methodische profielen en methoden die geestelijk verzorgers gebruiken tijdens hun werkzaamheden, ook zal je ze op elkaar uit proberen en onderzoek je de theoretische achtergrond van de methoden.

Conducting Research on RHW (5 EC)

Je maakt kennis met de onderzoekscyclus en richt je op de deelcyclus van het onderzoeksontwerp. Je ontwerpt stap-voor-stap je eigen onderzoek, samen met je begeleider. Je leert verschillende methoden van dataverzameling en -analyse kennen die passen bij je onderzoeksvraag en onderzoeksbenadering.

Psychopathologie en religie (5 EC)

Je maakt kennis met de (godsdienst)psychologische theorievorming rond de verhouding van geestelijke gezondheid en religie, namelijk psychopathologie. Je leert de relatie psychische problematiek-religie net als kenmerken van enkele centrale psychopathologische beelden verwoorden vanuit een psychodynamisch kader aangevuld met enkele psychoanalytische concepten en omschrijvingen vanuit de diagnostische categorisatiesystemen DSM V en/of ICD-10.

Masterstage Geestelijke Verzorging (15 EC)

Je hebt de keuze tussen een praktijkstage en een onderzoeksstage in het werkveld van de Geestelijke Verzorging.

Masterscriptie + Forum Scriptorium (20 EC)

Tijdens de scriptie seminar bijeenkomsten zal de verschillende aspecten van schrijven, plannen en onderzoeken van een scriptie bespreken en oefenen. Door peer-review zal je regelmatig feedback ontvangen. Methodologieën als interviews houden, observeren, discourse analysis en statistische analyse zal je ook gaan onderzoeken.

Curriculum

Naast de overkoepelende vakken van Religion, Health and Wellbeing volg je vakken specifiek voor de specialisatie Geestelijke Verzorging. Deze zijn in het Nederlands. Dit betreft Geestelijke verzorging, en Psychopathologie en religie. De opleiding omvat ook een stage van 15 ECTS en een scriptie van 20 ECTS. Tijdens de stage krijg je elke twee tot drie weken supervisie.

Programma-opties
Master's Honours Programma: "Leadership: making the difference" (honoursprogramma)

Honoursprogramma van de universiteit (15 EC).

Voor studenten die naast het reguliere masterprogramma een University College hebben bezocht, een Bachelor Honours diploma hebben of actief waren in een (studenten)organisatie.

Studeren in het buitenland

  • Studeren in het buitenland is facultatief
  • Voor gemiddeld 20 weken
  • Maximaal 30 EC

De master Geestelijke Verzorging heeft verscheidene uitwisselingscontracten met andere universiteiten binnen en buiten Europa afgesloten om een deel van de studie aan deze universiteiten te volgen. Ook is het mogelijk een stage of afstudeeronderzoek in het buitenland te doen.

Toelatingseisen

Toelatingseisen

Specifieke eisenExtra informatie
intake gesprek

Het intake gesprek is bedoeld om wederzijdse verwachtingen te bespreken.

Om toegelaten te worden tot de stage in de master dien je voorafgaand aan de toelating tot de master een assessmentprocedure te doorlopen.

cijferlijst

Een overzicht van behaalde resultaten in de gevolgde Bacheloropleiding met een toelichting op de gevolgde vakken.

vooropleiding

Bachelor Theologie of Religiewetenschap (WO) met premaster van specifiek voorbereidende vakken (30 ECTS). Heb je een andere afgeronde HBO- of WO-opleiding (bachelor of master) dan volg je eerst een premaster van maximaal 60 ECTS, bestaande uit algemeen voorbereidende vakken en specifiek voorbereidende vakken.

Curriculum Vitae (CV)Geen verdere informatie
schriftelijk verzoek

Een motivatiebrief waarin gereflecteerd wordt op de diverse leerlijnen binnen het portfolio van de premaster maakt deel uit van de toelatingsprocedure. Deze motivatiebrief stuur je naar onderwijs.ggw@rug.nl.

overige toelatingseisen

Heb je geen bacheloropleiding op het gebied van Theologie of Religiewetenschappen, dan volg je eerst een premasterprogramma. Op basis van aangetoonde expertise kun je voor elementen uit het premasterprogramma vrijstelling krijgen.

Aanmeldingsprocedure

Je meldt je aan in Studielink bij Theology and Religious Studies: Religion, Health and Wellbeing. In je motievatiebrief geef je aan dat je je wil aanmelden voor de variant Geestelijke Verzorging.

Doorstroommogelijkheden

VooropleidingOrganisatieInstroom
TheologieAlle HBO instellingen

Deficiëntieprogramma van maximaal 60 EC

Aanvullende eisen:
  • schriftelijk verzoek
  • intake gesprek
Extra informatie:

Algemeen voorbereidende vakken (30 EC) en specifiek voorbereidende vakken (30 EC)

VooropleidingOrganisatieInstroom
ReligiewetenschappenRijksuniversiteit Groningen

Schakelprogramma in keuzeruimte van de vooropleiding van maximaal 30 EC

Aanvullende eisen:
  • schriftelijk verzoek
  • intake gesprek
Extra informatie:

Specifiek voorbereidende vakken: Geestelijke verzorging in beeld, Professionele Ethiek, Filosofie als levenskunst en Trauma, rouw, zingeving en welzijn.

TheologieRijksuniversiteit Groningen

Schakelprogramma in keuzeruimte van de vooropleiding van maximaal 30 EC

Aanvullende eisen:
  • schriftelijk verzoek
  • intake gesprek
Extra informatie:

Specifiek voorbereidende vakken: Geestelijke verzorging in beeld, Professionele Ethiek, Filosofie als levenskunst en Trauma, rouw, zingeving en welzijn.

VooropleidingOrganisatieInstroom
GodgeleerdheidAlle WO instellingen

Deficiëntieprogramma van maximaal 60 EC

Aanvullende eisen:
  • schriftelijk verzoek
Extra informatie:

Algemeen en specifiek voorbereidende vakken afhankelijk van het gevolgde programma

HumanistiekAlle WO instellingen

Deficiëntieprogramma van maximaal 60 EC

Aanvullende eisen:
  • schriftelijk verzoek
  • intake gesprek
Extra informatie:

Algemeen en specifiek voorbereidende vakken afhankelijk van het gevolgde programma.

Theologie KlassiekAlle WO instellingen

Deficiëntieprogramma

Aanvullende eisen:
  • schriftelijk verzoek
  • intake gesprek
Extra informatie:

Algemeen en specifiek voorbereidende vakken afhankelijk van het gevolgde programma.

Religie en LevensbeschouwingAlle WO instellingen

Deficiëntieprogramma van maximaal 60 EC

Aanvullende eisen:
  • schriftelijk verzoek
  • intake gesprek
Extra informatie:

Algemeen en specifiek voorbereidende vakken afhankelijk van het gevolgde programma.

Inschrijvingsdeadlines

Type studentDeadlineStart opleiding
Nederlandse studenten01 mei 202001 september 2020
EU/EEA studenten01 mei 202001 september 2020
non-EU/EEA studenten01 maart 202001 september 2020
Collegegeld
NationaliteitJaarKostenVorm
EU/EER2019-2020€ 2083voltijd

Indien je na 1 september 1991 een doctoraal- of masterdiploma hebt behaald, betaal je het Instellingscollegegeldtarief II. Dit is een hoger collegegeld.

Praktische informatie voor:

Na je studie

Arbeidsmarkt

Als geestelijk verzorger kun je aan het werk in zorginstellingen zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen en instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking. Je kunt ook terecht bij de krijgsmacht of in gevangenissen. Je kunt aan de slag als beleidsmedewerker bij de overheid. Het is ook mogelijk te werken als adviseur in een medisch-ethische commissie. Tegenwoordig beginnen steeds meer geestelijk verzorgers een eigen bedrijf.

Kijk voor voorbeelden van plekken waar onze alumni terecht komen op ons alumni-overzicht.

Potentiële beroepen

  • Zorg en Welzijn

    Tijdens je studie heb je je verdiept in uiteenlopende religieuze tradities en levensbeschouwingen. Je hebt geleerd hoe je groepen en individuen kunt begeleiden bij het zoeken naar zin en houvast in hun leven. Als geestelijk verzorger kun je aan het werk in een zorginstelling, bijvoorbeeld een algemeen of psychiatrisch ziekenhuis, een verpleeghuis of instelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Geestelijk verzorgers zijn ook werkzaam bij de krijgsmacht of in gevangenissen. Tegenwoordig zijn steeds meer geestelijk verzorgers 'vrijgevestigd', wat betekent dat ze niet in dienst zijn van een instelling, maar bijvoorbeeld werken als ZZP-er.

  • Advies en Beleid

    Tijdens je studie leer je reflecteren op het beroep van geestelijk verzorger en de plaats van de geestelijke verzorging in het reguliere zorgsysteem. Aan de hand van casus en de zorgpraktijk vergaar je kennis over en inzicht in ethische kwesties. Je kunt aan de slag als beleidsmedewerker bij de overheid of een zorginstelling. Denk ook aan adviserende functies, bijvoorbeeld in een medisch-ethische commissie.

  • Wetenschap

    Traditionele vormen van religiositeit maken plaats voor nieuwe manieren om het leven zin en betekenis te geven. Wat is daarbij de rol van de geestelijk verzorger? En welke functie vervult de professie in de hedendaagse gezondheidszorg? Voor het afbakenen en definiëren van het werkveld is het belangrijk beroepspraktijk en wetenschap met elkaar te verenigen. Dit masterprogramma rust je toe om daar een bijdrage aan te leveren.

Onderzoek

Onderzoek

Het onderwijs en onderzoek is opgebouwd aan de hand van drie speerpunten:

  • Trauma, rouw en zingeving
  • God representaties en geestelijke gezondheid
  • Geestelijke verzorging in een postmoderne context.

In de sectie godsdienstpsychologie & geestelijke verzorging wordt onderzoek gedaan naar de veranderende professie van geestelijke verzorging in de huidige maatschappij. Er is een groot levensbeschouwelijk aanbod naast dat van de traditionele levensbeschouwelijke organisaties, zoals kerken en moskees. Mensen zoeken op heel verschillende manieren naar zin en levensoriëntatie, zowel op seculiere als op religieuze wijze. Van geestelijk verzorgers wordt gevraagd hierop in te spelen en duidelijk te maken wat hun discipline bijdraagt aan de zorg als geheel en om te participeren in multidisciplinaire teams.

In het masterprogramma geestelijke verzorging wordt onderzoek op twee wijzen verweven met het onderwijs. Enerzijds vormt actueel onderzoek een belangrijk deel van de leerstof. Anderzijds leveren de studenten zelf een bijdrage aan het lopende onderzoek van hun docenten, door hun scriptieonderzoek en onderzoeksopdrachten tijdens hun stage.

Academische attitude

Geestelijke verzorging is een relatief jong vak wat nog vaak genoeg 'verkocht' moet worden aan andere zorgprofessionals en managers, een boodschap die vraagt om adequate academische onderbouwing met behulp van eigen onderzoek of een goede vertaalslag van bestaand onderzoek. Daarnaast is er veel gaande in het werkveld met de nieuwe vormgeving van ouderen- en jeugdzorg middels de WMO. Bestaande zorgorganisaties veranderen daarmee van structuur en het aanbod op het gebied van geestelijke verzorging verandert mee. Een goede medespeler te zijn in dat nieuwe participatiebeleid vraagt ook om een academische attitude.

Nu aanmeldenBrochureEvenementenContact
Master weekBroerstraat 5Meer informatie

Contact

Wil je meer weten over de opleiding Geestelijke verzorging, neem dan contact op:

  • 
						Testimonial van	Sjoukje Eringa

    Vakken geven goede handvatten in dagelijkse praktijk

    – Sjoukje Eringa
    Lees verder

    Ik wilde geestelijk verzorger worden vanwege de aandacht voor zingeving en levensvragen, geloof en spiritualiteit, maar voelde me niet verbonden met een specifieke religie of levensbeschouwing. Dat ik in Groningen opgeleid kon worden tot ongebonden geestelijk verzorger was voor mij dan ook ideaal. Er was een open sfeer waarin docenten en studenten elkaar stimuleerden en kritisch bevroegen.

    Gemoedelijkheid, interesse, betrokkenheid en oog voor de context, zonder dat er concessies werden gedaan aan het academische niveau. Eigenlijk zijn dat ook eigenschappen van een goede geestelijk verzorger. Ik merk nu dat de aangedragen theorieën, in vakken als Psychopathologie en religie en Ethiek van de zorg, zowel goede handvatten geven in de dagelijkse praktijk, als verhelderend werken bij reflectie op die praktijk.

    Mijn werk als geestelijk verzorger in verpleeghuizen vind ik fantastisch, echt! De ouderenzorg trok me vanwege de bijzondere manier van communiceren met de bewoners. Er wordt steeds een beroep gedaan op mijn creativiteit: Hoe kan ik deze bewoner bereiken, wat bedoelt ze met haar op het eerste gezicht onsamenhangende uitspraken, hoe kan ik aansluiting vinden bij haar belevingswereld? Mijn werkzaamheden hier zijn zeer divers. Natuurlijk voer ik gesprekken, zowel in groepsverband als individueel. Daarnaast doe ik stervensbegeleiding en leid ik huiskamervieringen en herdenkingsbijeenkomsten. Ook participeer ik in verschillende netwerken (zoals het Alzheimer Café en het Palliatief Netwerk) en onderhoud ik contacten met geestelijk verzorgers en predikanten uit de buurt.

    Ik heb ondertussen zoveel ervaring opgedaan, dat ik de afgelopen jaren ook weer op de faculteit te vinden was. Niet als student, maar als docent. Ik gaf het vak Gesprekstechnieken en Groepsdynamica en ik begeleidde stages van studenten Geestelijke Verzorging.

    Sluiten
  • 
						Testimonial van	Thijs Hoogeveen

    De wederkerigheid maakt het werk inspirerend

    – Thijs Hoogeveen
    Lees verder

    De keuze voor de studie geestelijke verzorging in Groningen is voor mij, maar ik denk ook voor veel andere studenten, niet zomaar een keuze, maar het gevolg van de persoonlijke ontwikkelingen en gebeurtenissen in het leven tot nu toe. Na mijn studies Technische Natuurkunde en Technische Bedrijfskunde kwam ik via vrijwilligerswerk in een hospice in aanraking met geestelijke verzorging en dat leek me een heel bijzonder beroep.

    De opleiding tot algemeen geestelijk verzorger aan de RUG sprak mij aan omdat ik zelf niet verbonden ben met een specifieke religie en omdat het mogelijk was om de master te volgen na een verkort schakelprogramma. Het leuke van de master vind ik dat het academisch niveau van de vakken, zoals psychopathologie & religie, samengaat met een inhoudelijke gerichtheid op de praktijk. Je wordt uitgedaagd om te reflecteren op de theorie en op hoe je daar zelf in staat als toekomstig geestelijk verzorger. De omgang met het drukke programma, de combinatie van vakken volgen en stage lopen, zorgt ook voor een ander leerproces: hoe ga je om met stress en hoe (her)vind je zelf ruimte en inspiratie om het werk als geestelijk verzorger te kunnen uitvoeren?

    Inmiddels ben ik werkzaam als geestelijk verzorger in het UMCG, waar ik ook stage heb gelopen. Het werken in het ziekenhuis spreekt me erg aan. Enerzijds vanwege de dynamische organisatie waarin je samenwerkt met andere zorgverleners, anderzijds vanwege de begeleiding van mensen op een precair moment in hun leven. Het ziek zijn en opgenomen zijn is vaak heel ingrijpend. Het is een moment waarop levensvragen kunnen spelen en waar geestelijke verzorging op zijn plaats kan zijn. In alle drukte van het ziekenhuis biedt de geestelijke verzorging een 'plek' waarin aandacht is voor wat het ziek zijn met iemand doet, maar ook voor waar iemands kracht en inspiratie ligt. Dit kunnen, naar mijn idee, 'heilzame' gesprekken zijn, die je ook als geestelijk verzorger weer kunnen 'voeden'. Hierin zit dus een wederkerigheid, die het werk ook voor mij inspirerend maakt.


    Sluiten
  • 
						Testimonial van	dr. Hanneke Muthert

    Verrassend hoe studenten kunnen groeien

    – dr. Hanneke Muthert
    Lees verder

    Als onderzoeker houd ik me vooral bezig met trauma, rouw en zingeving. Ik onderzoek het vermogen om te rouwen om dit vervolgens goed te kunnen aanwenden in de praktijk van geestelijk verzorger. Rouwen lijkt zo normaal, elk mens komt ermee in aanraking, maar gek genoeg is er juist steeds minder ruimte voor diverse uitingsvormen en gedragingen van rouw.

    Het is de uitdaging om goed te kunnen onderbouwen hoe wezenlijk het is daar op eigen wijze vorm aan te kunnen geven, juist ook voor die groepen waarmee de geestelijk verzorger dagelijks werkt.  Daarnaast onderzoek ik onder meer hoe kinderen uit veilige en onveilige gehechtheidsrelaties omgaan met symbolen in hun tekeningen over god en hun verhalen daarover. Deze Nederlandse verzameling maakt deel uit van een groter internationaal project met allerlei mogelijkheden voor vergelijkingen.

    Binnen de master geef ik het vak psychopathologie en religie. Verschillende psychische organisatievormen verhouden zich divers ten aanzien van religieuze beleving, motivatie en religieuze verbindingen/relaties. En dat binnen een context die steeds opnieuw verschuift ten aanzien van wat men als gezond dan wel ongezond ziet. Waar bijvoorbeeld nog niet zo lang geleden religie als een regressief verschijnsel werd gezien binnen de psychiatrie, wordt zingeving nu onder meer via ervaringsdeskundigen zelf weer binnengehaald. Vanuit psychodynamische perspectief is het uitgangspunt dat waar een psychisch verschijnsel zich in een extreme vorm laat zien (een klinische depressie of psychose bijvoorbeeld) er veel te leren valt voor de 'normale' ontwikkeling en hoe die zich verhoudt tot specifieke religieuze uitingsvormen of kenmerken. Naast theorie besteed ik veel aandacht aan casuïstiek vanuit de klinische dan wel de GV-praktijk. Hierbij maak ik gebruik van diverse werkvormen die de verbeeldingskracht aanspreken, zoals de analyse van kunstuitingen. Zo stimuleer ik studenten in hun kritische academische reflectie, en oefenen zij met zicht krijgen op relevante dynamische processen die voorkomen in elke geestelijke verzorgings-praktijk.

    Daarnaast ben ik stage-coördinator en begeleid ik geestelijk verzorgers-in-opleiding. Het is elke keer weer verrassend hoe studenten kunnen groeien in en vorm geven aan hun rol.

     

    Sluiten
Studentprofiel

Deze master is voor jou, als je in een veranderende zorgcontext de vertaalslag wilt maken tussen existentiële vragen en een passend zorgaanbod. Je bent niet bang op zoek te gaan naar de vraag achter de vraag. Je hebt affiniteit met heel diverse spirituele vragen en bent geïnteresseerd in ethische discussies. Bovenal wil je mensen ondersteunen bij het zoeken naar zin(geving).

Studiebegeleiding

Als masterstudent wordt een grote mate van zelfstandigheid van je verwacht. Indien nodig kun je gebruikmaken van verschillende vormen van studiebegeleiding en studieondersteuning. Zo kun je een beroep doen op de studieadviseur. Tijdens het schrijven van je scriptie krijg je persoonlijke begeleiding van een van de docenten.

Bij de studieadviseur kun je terecht als je twijfelt over je eigen kunnen of als je om wat voor reden dan ook studievertraging dreigt op te lopen of hebt opgelopen. Tijdens het schrijven van je scriptie word je intensief begeleid. Zo volg je binnen je masterprogramma een scriptieseminar, waarin alle aandacht uitgaat naar de vraag hoe je het schrijven van een masterscriptie moet aanpakken en waar de voortgang van het proces zoveel mogelijk wordt bewaakt. Daarnaast krijg je structurele begeleiding van de docent die inhoudelijk deskundig is op het terrein van je scriptie.