Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Sprakel, L.

Vakgroep Ethiek, Sociale en Politieke Filosofie

Wij en zij

Over de duiding van een religieus verdeelde gemeente

In de Overijsselse gemeente Rijssen-Holten speelt de vraag naar de rol en positie van religie in de publieke sfeer elk jaar weer enkele malen op. Door de grote christelijke volksvertegenwoordiging, nl. zeven SGP-zetels, vijf CDA-zetels en vier CU-zetels van de in totaal vijfentwintig raadszetels, is het onderwerp van religie eigenlijk nooit ver weg.

Ruim vijftien jaar geleden, op 1 januari 2001, zijn de twee gemeentes Rijssen en Holten samengevoegd tot één gemeente: Rijssen-Holten. Een gelukkig huwelijk? Volgens één van de inwoners van de gemeente is de herindeling een typisch voorbeeld van een ‘onder druk gearrangeerd huwelijk’. Deze stemming typeert een groot deel van het debat in de Twents-Sallandse gemeente. Veel gehoorde meningen zijn dat de beide kernen niet passen, dat de Rijssenaren (religieus) te dominant zijn in de gemeenteraad en dat andere opties voor een herindeling vele malen logischer waren.

Wat hebben een herindeling en religie met elkaar te maken? Bij elk van deze thema’s is er tenminste één overkoepelend thema te noemen, namelijk in- en uitsluiting. Wanneer een herindelingsprobleem in religieuze termen wordt geduid, kunnen frustraties een vlucht nemen terwijl een oplossing niet voor handen blijkt. Zo wordt van elke participant in de publieke sfeer een zekere rationaliteit verwacht, terwijl het zich blind staren op de eigen, sterk religieus gemotiveerde en daarom seculier ontoegankelijke redenen en argumenten veelal tot onbegrip en frustratie leidt. In de setting van de democratische natiestaat speelt dit probleem als nergens anders, aangezien een democratie een rationele publieke sfeer inherent aan haar systeem acht. Maar is er überhaupt sprake van een religieus probleem? De groepsvorming zoals die in Rijssen-Holten zichtbaar is, kan ook geduid worden aan de hand van de sociale theorie die Norbert Elias ontwikkelde. Deze heeft als kern de in- en uitsluitingsprocessen in maatschappijen en maakt de dynamiek achter sociale denkpatronen op haar eigen manier verbazend helder. In deze scriptie betoog ik dat Elias’ gevestigden-buitenstaandertheorie de herindelingssituatie van Rijssen-Holten beter verklaart dan een religieus perspectief.    

Laatst gewijzigd:16 september 2016 11:57