Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Huizenga, H.

Auteur: Hans Huizenga

Afstudeerjaar: 2004

Vakgroep: Geschiedenis van de  Filosofie

Scriptie:

Spaans benauwd, beleving van gelukzaligheid bij Spinoza en beklemming bij Unamuno

 

Samenvatting:

Deze scriptie is geïnspireerd door een Erasmusuitwisseling in 1998 naar Salamanca. Unamuno's Del sentimiento trágico de la vida en los hombres y en los pueblos (Van het tragisch levensgevoel in mensen en volken) maakte grote indruk als niet-systematisch bezwaar tegen de opgetogen filosofie van Spinoza. Deze scriptie heeft werkelijk twee hoofdrolspelers. Toch heeft Unamuno gezien zijn relatieve onbekendheid meer aandacht opgeëist.

Het betreft een onderzoek naar de verschillende stijlen van denken van Spinoza en Unamuno (1865-1936); wat ligt er tussen logica en literatuur? Centrale inzet is steeds het verlangen niet te sterven dat Unamuno bij Spinoza herkent in de conatus perseverandi. Unamuno heeft sinds de dood van één van zijn kinderen een literaire kruistocht tegen de dood en de vergankelijkheid ondernomen en Spinoza vaak als gesprekspartner in zijn polemiek aangeduid.

 

"[...] In de traditionele visie op de verhouding tussen 'essentie' en 'existentie', want daar gaat het hier natuurlijk om, is de existentie de tijdelijke manifestatie van de essentie. Het zwaartepunt in die visie ligt duidelijk bij de essentie, want in de zuivere essentie bestaan we geheel los van het aardse en zijn we bij God. Deze christelijke ontologie is duidelijk beïnvloed door het idealisme van het (neo-)platonisme. Volgens Unamuno liggen de verhoudingen echter anders en is de existentie ontologisch een vroeger moment dan de essentie.

In Del sentimiento trágico de la vida reageert Unamuno veelvuldig op Spinoza die als geen ander de klassieke verhouding tussen 'essentie' en 'existentie' verdedigt. Spinoza erkent slechts de filosofische God, de eeuwig­heid voorbij mens of modus. In Spinoza's voorstelling is God, of de natuur, het zuiverste bestaan en is de mens voornamelijk gekarakteriseerd door zijn eindigheid. Door onze plaats te kennen kunnen we onze angst voor het voorbijgaan opzij zetten en ons verblijden in God. Voor Unamuno is deze constructie een surrogaatmedicijn voor het onsterfelijk­heids­verlangen waaraan Spinoza net zo goed aan lijdt. Immers dit verlangen is een concreet verlan­gen om te volharden in het persoonlijke, warmbloedige en natte bestaan en niet naar een droog abstract bestaan gefundeerd in de onbewuste sfeer."

 

Laatst gewijzigd:01 november 2013 15:02