Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieProfielwerkstukAlfasteunpuntHoe schrijf je een pws?

Enquête

Voor welke vakken?

Een enquête is handig bij CKV, maatschappijleer en godsdienst.

Wanneer gebruik je een enquête?

Het houden van een enquête is geen beginstation voor je profielwerkstuk. Het is juist een middel om je onderzoek te onderbouwen met een representatieve mening of andere statistische gegevens. Je gebruikt een enquête wanneer je iets op kwantitatief (cijfermatig) niveau wilt onderzoeken. Een enquête brengt een cijfermatig overzicht van meningen of het gedrag binnen een groep. Mocht je een enquête willen houden, dan is het belangrijk dat je al ver bent gevorderd met je profielwerkstuk. Een enquête moet namelijk iets nieuws toevoegen aan je onderzoek. Belangrijk is dus je goed in te lezen in de literatuur; je wilt immers niet uren aan een enquête werken om er uiteindelijk achter te komen dat er al onderzoek naar is gedaan. Daarnaast kost het opstellen van een enquête veel tijd: vaak moet je lang wachten tot de enquêtes zijn ingevuld, voordat je verder kunt met je profielwerkstuk. Goed plannen dus! Vraag jezelf ook af of een enquête wel de beste oplossing is om tot een antwoord op je vraag te komen. Mensen stemmen hun antwoorden namelijk vaak af op wat sociaal wenselijk is. Een goed voorbeeld hiervan is de vraag hoeveel biertjes je gemiddeld in de week drinkt. Veel mensen zullen hier aangeven minder glazen bier te drinken dan ze in werkelijkheid doen.

Wanneer is je enquête betrouwbaar?

Je enquête moet voldoende aansluiten op je onderwerp. Daarom is het verstandig dat je eerst je doelgroep goed afbakent. Die doelgroep kan een politieke groep zijn, een vereniging of jouw klas, maar ook een leeftijdsgroep, geslacht of religie. Overweeg daarom welke doelgroep voor jouw onderwerp interessant is. Die doelgroep zou namelijk ‘representatief’ moeten zijn voor de mening van een grotere groep. Dat betekent dat die groep wel duidelijk samengesteld moet zijn. Als je wil weten hoe jongeren over het culturele aanbod in jouw dorp nadenken, moet je niet alleen je klasgenoten vragen, maar bijvoorbeeld ook leerlingen uit andere opleidingsniveaus. Anders krijg je een vertekenend beeld. Het zou bijvoorbeeld zo kunnen zijn dat leerlingen uit de onderbouw de bioscoop in het dorp leuker (of minder leuk) vinden dan uit de bovenbouw.

Om er voor te zorgen dat je geen vertekenend beeld krijgt, is het belangrijk dat je steekproefsgewijs te werk gaat. Steekproefsgewijs houdt in dat je binnen je doelgroep een willekeurige selectie maakt. Dit zorgt voor een goede balans in je enquête. Zo krijg je de mening van zowel mannen als vrouwen, verschillende leeftijden en opleidingsniveaus. Kortom, bedenk goed wie je vraagt voor je enquête en hoe je voor een zo representatief mogelijke groep zorgt. Als je wilt onderzoeken wie of mannen meer van horrorfilms houden dan vrouwen, dan moet je niet alleen mannen van een bepaalde leeftijdsgroep nemen, maar van alle leeftijden.

Denk goed na over je vraagstelling voordat je iemand aan een enquête voorlegt.
Denk goed na over je vraagstelling voordat je iemand aan een enquête voorlegt.

Hoe stel je een enquête op?

Als je je doelgroep hebt afgebakend, is de tweede stap het bedenken van goede vragen. Voordat je met je vragen begint, is het eerst belangrijk je onderzoek bij de geënquêteerde te introduceren. Let hierbij dus op het doel van de enquête, hoeveel tijd hij of zij er mee kwijt is en dat de enquête anoniem is. Zo weten de deelnemers direct wat ze kunnen verwachten.

Het bedenken van vragen is moeilijker dan je misschien in eerste instantie denkt. Vraag je zelf van tevoren af: 1) hoe stel ik mijn vraag, 2) welke vragen stel ik (en welke niet) en 3) hoe zorg ik ervoor dat mijn enquête ook iets oplevert?

1)     Er zijn een aantal manieren waarop je een vraag kunt ordenen:

-         Ja-nee vraag: de vraag is te beantwoorden met ja/nee (en: ‘weet niet’)

-         Multiple choice vraag: de vraag heeft meerder antwoorden

-         Schaalvraag: mensen kunnen antwoorden op een schaal van (bijvoorbeeld) ‘heel erg tevreden’ tot ‘heel erg ontevreden’.

Houd goed rekening met de antwoordvrijheid van de respondent. Zorg er voor dat je altijd een vak je met ‘niet van toepassing’, ‘anders, namelijk…’, of ‘weet niet’ tussen staat, zodat mensen zich niet gedwongen voelen op een vraag te antwoorden, anders loop je de kans dat mensen onjuiste antwoorden invullen of de enquête links laten liggen.

Onbewust probeer je vaak mensen naar het gewenste antwoord te sturen. Daarom is het belangrijk er voor te zorgen dat je vragen concreet zijn en geen subjectiviteiten bevatten. Vragen als: ‘heeft u wel eens een grappige film gezien’ (niet concreet) en ‘vindt u de James Bond films ook niet ouderwets?’ (subjectief) kun je het beste vermijden.

2)     Bij het opstellen van je enquête is het verstandig ook vragen over de persoon bij te voegen. Dit is belangrijk voor de steekproef en de verwerking ervan. De vragen maken het onderscheid tussen bijvoorbeeld leeftijd en sekse duidelijk, die weer veel zeggen over der ‘representativiteit’ van een groep. Let ook op het aantal vragen die je aan de respondent wilt stellen. Je zult begrijpen dat iemand sneller een enquête van twintig vragen beantwoordt dan eentje met 150 vragen. Denk van te voren na of elke vraag echt nodig is. Dit voorkomt dat mensen vroegtijdig stoppen met het invullen van de enquête. Het is belangrijk dat het voor respondenten ook mogelijk is om anoniem de enquête in te vullen, zeker wanneer de vragen zeer persoonlijk gericht zijn.

3)     Voordat je erop uittrekt is het eerst verstandig je enquête op mensen te testen, zoals bij je ouders. Zo kun je zien of de vragen ook worden begrepen zoals die bedoeld zijn. Stuur je enquête voor de zekerheid ook naar de begeleider van je profielwerkstuk, hij/zij kan je daar zeker nog verder mee helpen! Zorg er wel voor dat voordat je de enquête afneemt al weet hoe je de antwoorden gaat ordenen en verwerken. Stem hier dus je antwoordformulier op af! Zo blijft je onderzoek nuttig en weet je wat voor antwoorden je kunt verwachten.

Surveymonkey kan enquêtes voor je samenstellen... en verwerken!
Surveymonkey kan enquêtes voor je samenstellen... en verwerken!

Hoe neem je een enquête af?

Er zijn verschillende manier om een enquête te houden

-         Internet: De makkelijkste manier om een aanzienlijke doelgroep op een makkelijke manier te bereiken is via het internet. Wanneer heb je een representatief aantal? Dat bepaal je zelf, het beste in overleg met je docent. Het internet staat vol met programma’s om een enquête te maken. Bij de een moet je een softwareprogramma downloaden, maar bij anderen hoef je alleen maar in te loggen. Kijk zelf maar eens. Bekende voorbeelden van sites waar je enquête maakt zijn: www.enquetemaken.be en nl.surveymonkey.com. Het handige van het houden van een internetenquête is dat het ook automatisch wordt verwerkt. Dit scheelt een hoop tijd. Weet wel goed dat het internet erg onpersoonlijk is, dus dat het aantal respondenten lager ligt dan bij andere enquêtevormen. Als je geen reactie ontvangt, kan het geen kwaad diegenen na een week nog een herinnering te sturen.

-         Brief/e-mail: een minder persoonlijke, maar tevens veel gebruikte manier om een enquête te houden is via een brief of e-mail. Leg in de brief/e-mail goed uit wat de strekking is van je enquête en waarom het voor die persoon relevant is om die in te vullen. Ook hier geldt dat niet iedereen de enquête zal terugsturen

-         Face-to-face: als je een korte vragenlijst hebt kun je ook de straat op of langs de deuren gaan om mensen te vragen naar hun mening. Leg van te voren goed uit wat je met de gegevens gaat doen en waarvoor de enquête dient om verwarring te voorkomen. In veel gevallen zullen mensen je graag willen helpen, maar houd er ook rekening mee dat niet iedereen zit te wachten op een enquête. Wees daarom vriendelijk en professioneel, ook wanneer je een afwijzing krijgt. Ook zou je in de klas leerlingen kunnen vragen je enquête in te vullen, doe dit dan wel in goed overleg met de betrokken docenten.

Hoe verwerk je een enquête?

Als het goed is, heb je in de voorbereiding al veel nagedacht over hoe je uitkomsten van de enquête kunt verwerken. Als het om een korte enquête gaat, is turven misschien voldoende, maar in veel gevallen heb je zoveel informatie ontvangen dat je niet handmatig kunt ordenen en analyseren. Het voordeel van internetenquêtes is al genoemd: dat gaat automatisch. Mocht je nou liever handmatig de gegevens verwerken, dan biedt Excel daar de mogelijkheid toe. In de link vind je een overzicht hoe je een enquête in Excel verwerkt. Vraag voor de zekerheid ook aan je docent of er vanuit school een stappenplan is voor de verwerking van enquêtes, dit scheelt je een hoop tijd!

Do’s en don’ts bij het maken van een enquête.

Do’s:

-         Een goed begin is het halve werk: bereid je daarom goed voor!

-         Plan je profielwerkstuk goed in. Normaals, het beantwoorden en verwerken van een enquête gaat veel tijd zitten. Zorg ervoor dat je tussendoor alvast verder kunt werken aan je profielwerkstuk. Het zou zonde zijn als je niet verder kunt zonder de resultaten van je enquête.

-         Wees in je vraagstelling zo concreet en objectief mogelijk

-         Vraag aan mensen in je omgeving die je met de enquête kunnen helpen en oefen je enquête met je klasgenoten of ouders. Reflectie op de enquête is belangrijk, wil je een zo effectief mogelijk onderzoek doen.

-         Websites waarmee je enquêtes kunt maken zijn makkelijk en betrouwbaar, maak er gebruik van!

-         Denk goed na of je groep wel representatief is voor een groter geheel. Als dit niet het geval is kan dit een vertekenend beeld opleveren. Overleg met je begeleider over je aanpak.

Don’ts:

-         Dring enquêtes niet op bij mensen, niet iedereen heeft tijd of zin om mee te werken aan je onderzoek. Daar moet je respect voor hebben.

-         Baseer niet al je conclusies op de uitkomsten van je enquête. Soms kunnen de gegevens ook vertekenend zijn. Belangrijk is om voor een goede combinatie tussen literatuur en kwantitatieve gegevens te kiezen

-         Let op de omvang van het aantal vragen. Teveel vragen kunnen mensen afschrikken. Dit kan betekenen dat ze de enquête links laten liggen.

-         Vergeet niet ook de persoonsgegevens te vragen. Dit helpt je al heel veel verder bij de afbakening van je doelgroep

Laatst gewijzigd:13 juli 2017 11:47