Al met al sta ik inmiddels al zo’n 3,5 jaar voor de klas. Nou zou ik mezelf natuurlijk geen expert noemen, maar ik durf wel te stellen dat ik de ontgroeningsfase van dit beroep al gehad heb. In die jaren heb ik verscheidene dingen meegemaakt die denk ik wel typerend zijn voor het docentschap. Leuke en minder leuke fenomenen. Maar juist die veelzijdigheid maakt dit werk zo aantrekkelijk.

Karen ende Eendengast

Ik zie weleens van die video’s over “A day in my life” op sociale media voorbijkomen. Voor een docent is een werkdag elke dag net wat anders. Zo heb ik als filosofiedocent ooit een eigen rechtszaak opgesteld waarbij de leerlingen en ik bewijsstukken hadden gemaakt. Ook ben ik een keer met studenten Zorg en Welzijn van Firda naar een echte rechtszaak geweest bij het Gerechtshof in Leeuwarden. Soms draai je acht lessen op een dag en soms maar drie. De ene dag doet een klas goed mee, de andere dag zijn ze niet te handhaven.  

De variatie van je werk zit hem in het dagelijks werk in PowerPoints, lesontwerpen, actieve werkvormen en vooral experimenteren. Het geeft dan heel veel voldoening als leerlingen een leuke opmerking maken over je PowerPoint of les. Sinds kort gebruik ik Canva om mooiere PowerPoints te maken, nadat een groepje leerlingen had gezegd dat mijn “PowerPoints lelijk zijn”. Ik kon ze eigenlijk geen ongelijk geven.

Laatst had ik ook een typfout gemaakt op mijn PowerPoint. Met mijn vwo 4-klas behandelde ik verhaalanalyse en Karel ende Elegast. Op de PowerPoint stond ‘Karen ende Elegast’. Vijf leerlingen vonden het een grappig idee om een parodie te schrijven, genaamd Karen ende Eendengast. Ze hadden twee weken later de geprinte versie meegenomen naar de les, zodat ik het kon voorlezen. Daar maakte ik natuurlijk ruimte voor, want juist zulke momenten maken lesgeven zo vermakelijk.

Leerlingen leren kennen

Leerlingen zijn heel erg grappig. Ze zijn soms heel creatief in elkaar belachelijk maken. Een half-Zwitserse jongen zou “via de Rijn Nederland binnen zijn gekomen”; een leerling die alles vergeet wordt een goudvis genoemd. Als rolmodel hoor ik dat niet altijd goed te keuren, maar ik kan het niet laten om soms ook te lachen. Dat vinden zij dan prachtig. 

Ze zijn ook vaak geïnteresseerd in mijn plannen voor het weekend. “Meneer, gaat u nog bier drinken?” “Ah, ik weet wel wat meneer gaat doen: hij gaat gamen met een biertje.” Nu ben ik echt geen actieve drinker, maar dat is wat sommigen onthouden, omdat ze zelf ook alcohol nuttigen. Het doet iets met je wanneer een leerling van 17 die openhartig en bijna hartstochtelijk verkondigt en verdedigt dat Hertog Jan echt wel beter is dan Heineken. Zo’n interactie schept op een wellicht gekke manier toch een band. Er is vertrouwen en je leert elkaars humor en interesses kennen.

Hard werken wordt beloond

De hoge werkdruk van dit beroep is een terugkerend onderwerp op sociale media en in de politiek. Ik kan mij hier wel in vinden. Als mentor moet je ook contact onderhouden met ouders. Dit gebeurt onder andere via 10-minutengesprekken. Deze vinden vaak op een geplande avond plaats. Het is dan goed mogelijk dat je 12 ouders spreekt na je lessen. Tijdens ‘ouderavond’ was mijn eerste les was om 09:00, mijn laatste gesprek was om 20:40. Dat vertel ik dan ook aan leerlingen. “Oh, maar dan heeft u lekker extra bij kunnen verdienen; uurtje factuurtje”. “Zo werkt dat niet als docent”, vertel ik dan. Wanneer ze te horen krijgen dat ik een standaardbedrag krijg en dit soort overuren ‘onbetaald’ zijn, dan schrikken ze wel eventjes. 

Op een reguliere lesdag vind ik de werkdruk overigens wel fijn. Ik geniet van die spanning, dat constant aan staan, de uitdaging die sommige klassen of leerlingen bieden. Lesgeven is daardoor soms een spel, een wisselwerking tussen de docent en de klas. Laten we nooit vergeten dat het onderwijs ook heel erg leuk is.

Wil je meer lezen van Gerrian? Hij schreef ook een blog over het afnemen van mondelingen en over hoe hij als docent filosofie de overstap naar Nederlands maakte.