Skip to ContentSkip to Navigation
About usFaculty of PhilosophyEducationThesis summaries

Becker, M.C.A.

Vakgroep Ethiek, Sociale en Politieke Filosofie

Solidariteit in het Nederlandse zorgstelsel:

Van distributieve rechtvaardigheid naar erkenningsrelaties en positieve zelfbetrekking

In de participatiesamenleving moeten we meer voor elkaar zorgen om toegang tot betaalbare zorg voor iedereen te waarborgen. Dat is de logische uitkomst van liberaal-rawlsiaans denken over zorg dat enerzijds streeft naar eigen verantwoordelijkheid en zelfbepaling, en anderzijds zorg als recht voor iedereen ziet. Solidariteit is in Nederland een rechtvaardige gemeenschappelijke financiële verplichting geworden, ingericht als ‘marktwerking in de zorg’. In de participatiesamenleving is solidariteit geen grondslag voor zorg, maar een alibi voor rechtvaardigheid.

Gezondheid is echter geen individueel natuurlijk gegeven zoals in het liberale vertoog, maar een sociaal en relationeel concept. Door solidariteit te verplaatsen van het liberale rationele keuze padradigma naar het op Hegel gebaseerde sociaal-filosofische vertoog van de kritische theorie, verschuift de nadruk op het individu en zijn recht op zelfbepaling naar de relationele werkelijkheid van samenleven en ontstaat een ander, completer perspectief op solidariteit als grondslag voor het zorgstelsel. In het  erkenningsparadigma van Axel Honneth is solidariteit de grondslag voor distributieve rechtvaardigheidskwesties, die altijd beslecht en gerechtvaardigd door worden door erkenningskwesties. Solidariteit is dan een intersubjectieve relatie van individuen die sympathiseren met elkaars levenswandel omdat ze elkaar respecteren in een gemeenschappelijke herkende pluriforme waardenhorizon (solidariteit), waarin de evaluatie en waardering van sociale prestaties verschuift als gevolg van een sociale strijd om erkenning. Het ontstijgen van het liberale rationele keuze perspectief op solidariteit als rechtvaardigheid naar solidariteit als gedeelde waardenhorizon schept de juiste grondslag voor solidariteit als hoeksteen voor het zorgstelsel in de partipatiesamenleving.

Laatst gewijzigd:14 september 2018 14:59