Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Ven, T. A. van de

Vakgroep Ethiek, Sociale en Politieke Filosofie

Academische Bildung

De betekenis van Bildung bij Von Humboldt, Nietzsche en het huidige universiteitsdebat

Bildung geldt als één van de meest terugkerende begrippen binnen het huidige Nederlandse universiteitsdebat. Het gebruik van deze term roept echter vragen op. Ten eerste vormt Bildung een vaag breed omlijnd begrip. Ten tweede is het Bildungsideaal niet onbetwist. Gedurende de 20ste eeuw hebben critici uit diverse hoeken gepleit voor drie aanpassingen: meer focus op een politiek/democratisch bewustzijn, toegankelijkheid voor iedere student en meer focus op diversiteit en machtsstructuren.

Naar aanleiding van deze vraagstukken onderzoekt deze scriptie de gebruiksconsistentie van het begrip Bildung in universitaire context. Zij vergelijkt zeven geselecteerde hedendaagse Nederlandse pleiters van academische Bildung met het oorspronkelijke academische Bildungsbegrip van Von Humboldt en Nietzsche. In hoeverre is het hedendaagse gebruik gerechtvaardigd?

Bij deze vergelijking maakt dit onderzoek gebruik van twee referentiekaders: (1) zes dimensies die het begrip helpen ontleden, en zijn afgeleid van Von Humboldt en Nietzsche: definities/synoniemen, vermogens, doel, organisatorisch design, vakgebieden, Bildungswijzen & de rol van de docent (2) de drie gewenste aanpassingen.

Uit het onderzoek komt naar voren dat het hedendaagse academische Bildungsbegrip zich onderscheidt van het oorspronkelijke academische Bildungsbegrip door twee kenmerken: een sterk verminderde focus op hoge cultuur tegenover een sterk toegenomen ethisch-maatschappelijke focus en een sterk toegenomen toegankelijkheid van Bildung. Deze twee onderscheidingen blijken in grote lijnen tegemoet te komen aan de drie gewenste aanpassingen.

Ondanks de twee onderscheidingen kan er bij de hedendaagse pleiters nog steeds worden gesproken van academische Bildung; er is slechts sprake van een begripstransformatie. Hoewel de tijdgeest invloed heeft op vorm en inhoud, blijft het oorspronkelijke kernidee van academische Bildung bij de hedendaagse pleiters behouden.

Laatst gewijzigd:26 juni 2017 13:59