Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Rockland, J.T.

Vakgroep Ethiek, Sociale en Politieke Filosofie

Nudging: een rechtvaardiging voor gedragssturing

Kantines die anders worden ingericht om mensen te helpen een gezondere keuze te maken of een formulering wijzigen zodat mensen sneller voor een verzekeringsplan kiezen dat voor hen gunstig is. Dat zijn nudges, gedragssturingstechnieken waarbij psychologische inzichten gebruikt worden om mensen te sturen naar het maken van betere keuzes maar waarbij de keuzevrijheid behouden blijft. Nudging werd gepopulariseerd door Richard Thaler en Cass Sunstein en hun uitgangspunt is de “echte mens” in plaats van de hypothetische en altijd rationeel handelende econoom. Sinds de popularisering van nudging is er veel discussie over geweest, waarvan een groot deel van deze discussiepunten zijn terug te leiden tot een rationele bias die impliciet blijft in het werk van Sunstein en Thaler. Hoewel zij niet uitgaan van de altijd rationeel handelende mens stuurt hun gedragssturingsmethode ons wel naar een rationele notie van welzijn. Daardoor kan niet worden vastgesteld of nudging daadwerkelijk ons leven verbeterd, slechts dat het onze levensloop meer rationeel maakt.

In de these wordt ingegaan op twee andere manieren waarop nudging gerechtvaardigd zou kunnen worden; door een democratisch ontwerpproces of als methode om het algemeen belang te garanderen. Nudges die tot stand komen door een democratisch ontwerpproces geven door inspraak van verschillende partijen de garantie dat er gedragssturing plaatsvind die daadwerkelijk in lijn ligt met de belangen van mensen. Aan de hand van de theorieën van Peter-Paul Verbeek wordt uitgelegd wat het belang is van een dergelijk democratisch ontwerpproces en hoe de ontwerpers hun moraliteit kunnen materialiseren. Daarnaast hebben kan nudging ook worden ingezet als methode om het algemeen belang te garanderen en zelf intergenerationele rechtvaardigheid te realiseren. Zoals Francesco Guala en Luigi Mittone hebben aangekaart dragen we doorgaans niet zelf ten volle de consequenties van onze handelingen, maar juist anderen of de komende generaties. Nudging kan bijdragen de gevolgen van deze handelingen terug te dringen, waardoor de methode verdedigd wordt op argumenten voor het algemeen belang. Hoewel de huidige vorm van nudging pretendeert ons individueel welzijn te vergroten, kan dat niet worden waargemaakt. Door een democratisch ontwerpproces of uit te gaan van het algemeen belang kan nudging echter wel gerechtvaardigd worden.

Laatst gewijzigd:06 oktober 2016 14:34