Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Holman, I.

Vakgroep Ethiek, Sociale en Politieke Filosofie

Bureaucratie & Bewonersinitiatieven

Een filosofisch perspectief

Terwijl de overheid de participatiesamenleving toejuicht en participerende burgers wil ondersteunen, blijkt dat bewoners met initiatieven juist bij de overheid veel belemmeringen ervaren. Het bureaucratische karakter van de overheid speelt hierin een grote rol. Er wordt vaak gedacht dat die belemmering door bureaucratie vooral veroorzaakt wordt door de regels en procedures die haar kenmerken. Het is echter de vraag of deze eigenschap van bureaucratie de enige belemmering is waar initiatiefnemers last van hebben. Bureaucratie is namelijk een veelomvattend en complex verschijnsel dat vele eigenschappen heeft. Om tot duurzame oplossingen voor de belemmeringen te komen wordt daarom in deze scriptie gekeken welke eigenschappen bureaucratie nog meer heeft en welke delen van bureaucratie daadwerkelijk door initiatiefnemers als belemmering worden ervaren.

Aan de hand van de theorieën van Georg Friedrich Hegel, Max Weber, Zygmunt Bauman, David Graeber en René ten Bos wordt het begrip ‘bureaucratie’ uiteengezet. Hieruit blijkt dat overheidsbureaucratie in ieder geval vijf problematisch eigenschappen kent, namelijk de regels en procedures, de verdeling van taken, het kennismonopolie, de dehumanisatie en de demoralisatie. Deze eigenschappen worden naast twee casussen gelegd waarin de ervaren belemmeringen van initiatiefnemers naar voren komen. De veelheid aan eigenschappen laat zien dat overheidsbureaucratie niet gereduceerd kan worden tot een probleem van regels en procedures, maar ingewikkelder is. Het indammen van overheidsbureaucratie of ‘ontregelen’ is dan ook niet de oplossing en leidt waarschijnlijk zelfs tot meer bureaucratie. Daarnaast blijkt uit de analyse dat oplossingen niet ten koste hoeven te gaan van de neutraliteit of voorspelbaarheid, die bureaucratie voor zowel burgers als de overheid aantrekkelijk maken. Alleen specifieke verbeteringen van overheidsbureaucratie kunnen ertoe leiden dat bewoners minder belemmeringen ervaren bij het ontwikkelen van hun initiatief.

Laatst gewijzigd:16 september 2016 12:11