Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Diekstra, R.

Vakgroep Ethiek, Sociale en Politieke Filosofie

Theodor W. Adorno en John Dewey: opvoeden in de moderne tijd

De hoofdvraag die ik in deze scriptie heb proberen te beantwoorden is de volgende: Biedt de opvoedingsfilosofie van John Dewey een alternatief voor Adorno's Opvoeding tot Mondigheid? Adorno diagnosticeert de huidige tijdsgeest als een tijd van barbarij. Individuen doen volgens hem geen authentieke ervaringen meer op. De huidige tijdsgeest wordt door hem gekenschetst als 'verdinglijkt'. Verdinglijking lijdt ertoe dat mensen ervaringen opdoen die niet-authentiek en fragmentarisch zijn. Dit heeft volgens Adorno tot gevolg dat mensen geen autonoom bewustzijn kunnen ontwikkelen, een voorwaarde voor een democratische samenleving. Adorno stelt hierom een zogenaamde 'opvoeding tot mondigheid' voor. Een opvoeding tot mondigheid moet mensen bewust maken van de mechanismen van verdinglijking en moet bijdragen aan het opdoen van authentieke ervaringen. Hiervoor ziet Adorno ook een grote rol weggelegd voor de kunst. Ik heb proberen aan te tonen dat Adorno's opvoedingsfilosofie: 1. verzandt in verzet en niet-meedoen, 2. elitair is, 3. het probleem verschuift naar de opvoeders, 4. geen alternatief biedt. Weliswaar zou men kunnen zeggen dat Adorno's opvoeding tot mondigheid bijdraagt aan de ontwikkeling van autonomie bij het individu, maar Adorno geeft geen concrete invulling aan de vraag hoe opvoeding in een verdinglijkte samenleving überhaupt mogelijk is. Ook geeft hij geen blauwdruk voor een betere of andere samenleving. Net als Adorno legt ook Dewey veel nadruk op ervaringen in de opvoeding. Dewey deelt in grote lijnen de problemen die Adorno ziet in de moderne maatschappij, al is Dewey een stuk optimistischer dan Adorno. Volgens Dewey is samenwerking tussen individuen onmisbaar en dat geldt ook op het vlak van de samenleving. De kunst en de opvoeding kunnen ertoe bijdragen dat wij betekenisvolle ervaringen opdoen. Daarnaast streeft Dewey naar een maatschappij waarin wij die ervaringen met elkaar uitwisselen, een great community. Dewey's opvoedingsfilosofie biedt dus een alternatief voor Adorno's opvoeding tot mondigheid omdat Dewey inzet op twee polen in de opvoedingssituatie: het individu én de maatschappij.

Laatst gewijzigd:10 oktober 2016 14:50