Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Rol, M.

Auteur: Menno Rol
Afstudeerjaar: 2001
Vakgroep: Theoretische Filosofie

Scriptie:
The Ubiquitous Hand of Economics

Samenvatting:
Kan de uitkomst van economisch beleid dienen als empirische informatie voor de achterliggende economische theorieën? Welke cognitieve structuren zijn in de economische wetenschap te herkennen? Bij het schrijven van mijn scriptie heb ik mij laten leiden door deze twee vragen.
De scriptie gaat over de lange weg die loopt van zuivere theorieën tot economische beleidsadviezen en over de rol van economisch empirisch onderzoek daarin. Economen bevolken immers ministeries, adviescommissies, het management van grote en kleine bedrijven, enzovoort. In dit soort organisaties overtreft de vertegenwoordiging van economisch geschoolde mensen die van academici uit andere richtingen. Kennelijk is economie een buitengewoon succesvolle en nuttige wetenschap. De maatschappelijke status is hoog.
Maar methodologen en filosofen zijn niet eensluidend over de wetenschappelijke status van het vak. Sommigen vinden het zo al een verklarende, dan toch geen empirische wetenschap. Anderen gaan minder ver, maar beoordelen het voorspellende succes als matig. Weer andere methodologen zien in de economie vooral een normatieve wetenschap. Een minderheid van economen heeft ook twijfels bij het heersende zelfbeeld van de economie - dat zij aan Popperiaanse eisen voldoet.
Mijn scriptie bestaat uit drie delen. De eerste twee delen vormen de neerslag van literatuuronderzoek. Deel één beantwoordt de vraag hoe het vak de economische werkelijkheid kan verklaren ondanks het veelvuldige gebruik van assumpties over menselijk gedrag, die vaak als 'onrealistisch' worden omschreven. Dat kan doordat economen theoretische modellen ontwerpen, die slechts een aspect van de werkelijkheid belichten en doordat zij die modellen eindeloos reviseren totdat er een intuïtief plausibele versie ontstaat.
Deel twee vertelt hoe economie ook een empirische wetenschap kan zijn. Economen ontwerpen ook toegepaste modellen, met minder expliciete theoretische aannamen en meer directe beschrijvingen van het empirische materiaal. Volgens de onderzochte auteurs laten pogingen door economen, om deze modellen en hun conclusies te toetsen, sterk te wensen over.
Het laatste deel behandelt twee case studies van economisch beleid. Ik ontwikkel daarin een verzamelingstheoretisch model, dat helpt analyseren welke rol politici spelen bij het omzetten van economisch beleidsadvies in beleid. De conclusie is, dat beleidsuitkomsten geen relatie meer hebben met de onderliggende economische theorieën en dat de breuk met de theorie vooral in deze laatste stap te vinden is, de stap van advies naar beleid.
Daarmee zijn drie stellingen gerechtvaardigd. In de eerste plaats kan een beleidsuitkomst nooit als falsificatie of als verificatie van een economische hypothesen dienen. In de tweede plaats kan economie wel als empirische wetenschap worden gekenschetst, maar haar succes laat te wensen over. Ten slotte kan in het algemeen gezegd worden, dat het belang van de inbreng van economen in onze maatschappij wordt overschat.

 

Laatst gewijzigd:01 november 2013 15:09