Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Jensen, S.

Auteur: Stine Jensen
Afstudeerjaar: 1997
Vakgroep: Sociale filosofie, Sociale kennistheorie en Ethiek

Scriptie:
De verlangenmachine. Over popmuziek, feminisme en individualisering.

Samenvatting:
Recentelijk is binnen de popmuziek een explosieve toename van vrouwelijke artiesten waarneembaar. Denk aan Melissa Etheridge, kd lang, PJ Harvey, Tori Amos, Ani Difranco, Heather Nova en Kristin Hersh. Een divers gezelschap met een opvallende overeenkomst: de onverbloemde expressie van vrouwelijke seksualiteit is thema nummer één. Er van uitgaande dat popmuziek een sleutel vormt tot beter begrip van gevoelens die in de maatschappij leven, onderzoek ik in mijn scriptie de cultuurfilosofische betekenis van de toename van vrouwen in de popmuziek en hun fascinatie voor seksualiteit.
Een belangrijk onderdeel van de scriptie is het interpreteren van de muziek van drie rijzende sterren aan het popfirmament, namelijk Tori Amos, Ani Difranco en Polly Jean Harvey. De huidige feministische theorievorming weet 'patriarchale' teksten moeiteloos te onderscheiden van 'bevrijdende' teksten, maar biedt onvoldoende soelaas om de luisterervaring van Amos, Harvey en Difranco te plaatsen. Ik condudeer dat het spel van de zangeressen met muziek, stem, tekst, performance en visuele vormgeving resulteert in een uiterst ambigue en meerduidige luister-ervaring in termen van gender.
Om deze ambigue luister-ervaring cultuurfilosofisch te duiden, confronteer ik de recente toename van vrouwelijke popmuzikanten met een actueel filosofisch thema: individualisering. Ik condudeer dat de groei van het aantal zangeressen een resultaat is van het proces van individualisering, de toenemende mate waarin vrouwen autonoom subject worden. De fascinatie voor seksualiteit is te verklaren vanuit de groeiende tendens sinds het eind van de negentiende eeuw om identiteit in termen van seksualiteit te begrijpen. Dankzij het proces van individualisering eigenen vrouwen zich in toenemende mate Romantisch individualistische rollen toe. De narcistische, door zichzelf geobsedeerde vrouwelijke versie van de dandy duikt nu op in de popmuziek. Popmuziek fungeert als een verlangenmachine, een legitieme ruimte voor vrouwen (zangeressen en luisteraars) om te experimenteren met grenzen, verlangens en frustraties. Tegelijkertijd is de experimenteerruimte die popmuziek biedt niet afgebakend en geïsoleerd van de maatschappelijke en openbare ruimte. In toenemende mate is popmuziek, vaak in combinatie met mode, een vormend element voor iemands identiteit, zelfbegrip en plaats in de maatschappij. Via de popmuziek worden de nieuwe rolmodellen aldus gedemocratiseerd.

 

Laatst gewijzigd:01 november 2013 18:23