Skip to ContentSkip to Navigation
Society/businessScholierenacademieStudentsProfielwerkstukExploring and setting up

Godsdienst

Godsdienst is een complex onderwerp dat vele interessante invalshoeken kent. Je kan godsdienst bijvoorbeeld onderzoeken aan de hand van psychologie, sociologie, filosofie, noem maar op! Veel onderzoek heeft raakvlakken met hoe we betekenis geven aan ons leven en de wereld om ons heen. Hoe denken we eigenlijk over de ‘grote vragen’ rond een hogere macht, leven, dood, tradities en cultuur? Als dit je interessant lijkt is een profielwerkstuk binnen godsdienst een aanrader.

Als je onderzoek doet binnen het vak godsdienst zoek je meer inzicht in de manier waarop mensen nadenken over de grote dingen uit in het leven en zich daar vervolgens naar gedragen. Dat is belangrijk, aangezien er veel vooroordelen bestaan over godsdienst en bijna iedereen er wel een mening over heeft. Maar wat kan er over al die meningen en vooroordelen worden gezegd wanneer er onderzoek naar wordt gedaan? En hoe zit het met de levensbeschouwing van mensen die zichzelf niet religieus noemen? Een relevant onderwerp dus, maar hoe zet je zo’n onderzoek eigenlijk op?

Bij onderzoek binnen godsdienst kan je bijvoorbeeld denken aan literatuuronderzoek. In dat geval kies je een onderwerp waar je meer van wilt weten en kijk je welke belangrijke theorie daarbij is bedacht. Wat gebeurt er wanneer je die theorie toepast op een casus? Valt de casus goed te verklaren of zijn er ook dingen die misschien niet goed verklaard kunnen worden? En wat zegt dat mogelijk over de theorie? Je kan er ook voor kiezen om twee theorieën te vergelijken door ze op dezelfde casus toe te passen of om juist twee cases te vergelijken aan de hand van een theorie. Zo kan je onderzoeken met welke ‘bril’ je het onderwerp het beste kunt bekijken. Je kan hierbij bijvoorbeeld denken aan religie, media en populaire cultuur. In hoeverre kan voetbal hetzelfde zijn als religie, hoe zit het met mensen die hun idool aanbidden en op welke manieren beleven mensen hun religie online?

Een andere mogelijkheid is om mensen te interviewen. Ook dan zul je eerst een literatuuronderzoek moeten doen om te bepalen waar het interview over moet gaan en welke concepten je graag wilt verhelderen. Misschien heb je wel gelezen dat binnen een maatschappelijk debat veel discussie bestaat over één bepaald concept, bijvoorbeeld autonomie bij euthanasie. Je zou dan interviews kunnen afnemen over hoe mensen uit verschillende geloofsrichtingen over dat concept nadenken. Je moet er dan wel goed op letten dat je misschien geen algemene uitspraken kan doen op basis van individuele interviews en dat je het onderwerp goed afbakent.

Tips

  • Godsdienst is niet iets dat zelf kan handelen. Mensen die religieus zijn, geven betekenis aan de wereld en handelen op basis van hun overtuigingen. Je kan dus niet zeggen: ‘het christendom denkt hier zo over’ of ‘van een moslim mag dit niet.’ ‘Het’ christendom en ‘de’ moslim bestaan dus niet. Daarom is het ook belangrijk dat je duidelijk maakt wat je verstaat onder de begrippen die je gebruikt. Hier moet je bijvoorbeeld rekening mee houden als je onderzoek doet naar de relatie tussen religie en conflict. Dit zijn namelijk twee woorden die vaak in één adem worden genoemd. Heeft dit met religie te maken of met de mensen die religieus zijn? Over dit thema kan je hier meer lezen.

  • Wanneer je twee theorieën wil vergelijken is het belangrijk dat ze dezelfde basis hebben. Als de theorieën iets anders proberen te verklaren, bijvoorbeeld een psychologisch en een politiek proces, dan ben je appels met peren aan het vergelijken. Hebben de theorieën het wel over hetzelfde onderwerp?

  • Als je mensen wilt interviewen is het belangrijk om van tevoren te bedenken tot wie je toegang hebt en waarom je ze wilt interviewen. Is het mogelijk om de mensen die je  zou willen spreken daadwerkelijk te spreken? Waar hoop je achter te komen en ben je daar inderdaad een interview voor nodig? Zo krijgen we bij het Alfasteunpunt bijvoorbeeld vaak de vraag van scholieren of ze een expert kunnen interviewen. Soms kan dat, maar vaak zijn experts erg druk. Denk dus van tevoren goed na welk onderzoek je zelf kan doen en voor welke zaken je echt een expert nodig bent.

Maar wat zijn nu concrete onderwerpen waar je onderzoek naar kunt doen? Eerder zijn al de thema’s van religie en conflict en religie, media en populaire cultuur genoemd. Maar je zou bijvoorbeeld ook kunnen kijken naar religie en ethische thema’s. Denk bijvoorbeeld aan orgaandonatie, euthanasie, het probleem van het kwaad en gebruik van religieuze symbolen in openbare ruimten. Weer een andere mogelijkheid is om onderzoek te doen naar de verhouding tussen geloof en wetenschap. Gaan die twee samen? Kan geloof een plek hebben binnen wetenschap en kan er wetenschappelijk onderzoek worden gedaan naar bijvoorbeeld de Bijbel? Uiteraard zijn er nog veel meer opties dus wees zelf ook creatief!

Heb je naar aanleiding van dit stuk vragen over je profielwerkstuk? Mail dan vooral met alfasteunpunt@rug.nl

Laatst gewijzigd:01 juli 2019 10:28