Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieProfielwerkstukGammasteunpuntOnderwerpenMaatschappijleer/-wetenschappen

Nationalisme

Nationalisme bij het EK
Nationalisme bij het EK

Nationalisme in Nederland

Koningin Máxima (destijds nog prinses) noemde in 2007 in een speech dat zij de Nederlandse identiteit nog niet had ontdekt. Veel Nederlanders reageerden hier negatief op, hoewel de prinses beweerde dat de kracht van Nederland juist in de menging van autochtonen en allochtonen zit, de zogenaamde melting pot.

Nationalisme kan bestaan in kleinere of grotere mate. Dat met Koninginnedag of met het EK voetbal massa’s mensen zich in het oranje verkleden is een vorm van nationalisme, maar ook de politieke discussie over een dubbele nationaliteit kan onder de noemer nationalisme geschaard worden. Het blijkt een politiek gevoelig onderwerp, want nationalisme is kort gezegd dat de staat een eenheid moet vormen met de sociaal-culturele identiteit. In het huidige Nederlands klimaat wordt er vaak gesproken over nationalisme. Met name een populistische partij zoals de PVV streeft in haar politiekvoering naar nationalisme.

Ook uit het nationalisme zich in de vorm van kritiek op de multiculturele, ook wel pluriforme samenleving. In een dergelijke samenleving leven veel verschillende culturen naast elkaar en dit betekent dat er binnen een staat niet één sociaal-culturele identiteit is. De vraag is of dit problemen oplevert. Zouden we in Nederland naar meer nationalisme moeten streven of juist niet? Wat zijn de positieve en negatieve kanten van nationalisme?

Populisme en nationalisme

Partijleider Geert Wilders van de populistische partij PVV is van mening dat één nationale identiteit belangrijk is voor een land als Nederland. Paul Schnabel, tot 2013 directeur van het Sociaal-Cultureel planbureau, beweert dat Wilders gevaarlijk is voor de Nederlandse samenleving. Ook pleit Wilders voor één nationaliteit. In de praktijk betekent dit dat mensen geen dubbel paspoort mogen bezitten. Waar je in je profielwerkstuk naar zou kunnen kijken is wat de gevolgen zijn van het bezitten van een dubbele nationaliteit en in hoeverre dit invloed heeft op onze samenleving.

Een andere belangrijke vraag over nationalisme is: hoe verhoudt Nederland zich tot Europa als zij zich politiek nationalistisch gedraagt? Om te ontdekken in welke periodes in de geschiedenis en onder welke maatschappelijke omstandigheden nationalisme een grote rol speelt in de samenleving is het handig om ook onderzoek te doen naar de geschiedenis van het nationalisme. Ook is het belangrijk te onderzoeken hoe het nationalisme zich verhoudt in de samenwerking met andere landen. Hoe zouden andere Europese landen naar verwachting reageren wanneer Nederland een populistische premier zou krijgen? Het groeiende populisme is namelijk niet alleen in Nederland zichtbaar, in heel Europa winnen populistische partijen steeds meer terrein. Hoe komt dat?

Alternative für Deutschland - een populistische partij in Duitsland
Alternative für Deutschland - een populistische partij in Duitsland

Onderzoek

Aangezien de meningen over nationalisme erg verdeeld zijn, zou je onderzoek kunnen doen naar de mening over nationalisme in jouw omgeving. Hiervoor zou je bijvoorbeeld een enquête of diverse interviews af kunnen nemen.

Ook zou je onderzoek kunnen doen in de vorm van een sociaal experiment. In hoeverre zijn mensen geneigd met mensen om te gaan die op hen lijken. In dit geval, in hoeverre gaan autochtone Nederlanders liever om met andere autochtone Nederlanders dan met allochtone Nederlanders? Voor de geïnteresseerden; kijk hiervoor eens naar de segregatiemodellen van Schelling.

Ten slotte is het belangrijk de resultaten uit je onderzoek te vergelijken met de verwachtingen die je had over nationalisme naar aanleiding van je literatuur. Komen de verwachtingen overeen met de resultaten? Of zijn er grote verschillen en hoe zou je deze verschillen kunnen verklaren?

Vind je dit een leuk onderwerp?

Dan zijn de studies geschiedenis of sociologie misschien iets voor jou! Wil je alvast een idee krijgen welke opdrachten je bij deze opleidingen zou kunnen krijgen? Doe dan een webklas!

Wil je meer weten over dit onderwerp of heb je vragen? Stuur dan een mail naar gammasteunpunt@rug.nl.

Laatst gewijzigd:31 mei 2018 12:16