Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieProfielwerkstukAlfasteunpuntNederlands

Flirten in de Middeleeuwen

Moet jij ook een middeleeuwse tekst lezen van je leraar Nederlands en zie je daar erg tegen op? Of ben je juist iemand die altijd erg van deze verhalen heeft genoten en er nu wel wat meer mee wil? Dan vind je het misschien wel leuk om van iets heel alledaags eens te kijken hoe de mensen in de Middeleeuwen dat deden. Hoe maakten zij bijvoorbeeld begeerde dames en heren het hof?

Lanseloet probeert Sanderijn te versieren
Lanseloet probeert Sanderijn te versieren

Lanseloet van Denemerken

Comt met mi in dit casteel.
Ic sal gheven een yuweel;

Zo probeert Lanseloet, prins van Denemarken, wanhopig de jonkvrouwe Sanderijn voor zich te winnen. Hoe zou jij reageren als een jongen je op deze manier mee naar zijn kamer probeerde te lokken? Is Lanseloet een Middeleeuwse loverboy of meent hij het werkelijk? Sanderijn trapt er in ieder geval niet in. Al doet Lanseloet werkelijk alles om haar te krijgen. Een huwelijk zit er echter niet in en daarom kiest Sanderijn voor haar eer (maagdelijkheid). De arme Lanseloet gaat op advies van zijn moeder veel te ver en dat zal hem duur komen te staan.

Later treft Sanderijn een andere charmeur die zegt:

Ghi moet mijn ghevanghen sijn.

Ic hebbe u liever dan een everzwijn

Heeft deze versierpoging wel succes? Aan jou om het uit te zoeken.

Lanseloet van Denemarken is een van de abele spelen. Het behoort tot de oudste Europese toneelstukken die al tussen 1350 en 1400 geschreven werden. Onze voorouders smulden al van dit theater vol liefde en drama. Het zal je misschien verbazen, maar 650 jaar later is het nog steeds goed te lezen.

Plaatje uit een ander abel spel "Esmoreit"
Plaatje uit een ander abel spel "Esmoreit"

Versieren, vroeger en nu, jouw profielwerkstuk?

Versieren en verleiden, een spannend thema voor een profielwerkstuk. Dat had je niet gedacht, hè? Maar de tekst van Lanseloet is daar een prima uitgangspunt voor. Je kunt precies bekijken hoe dit spel met woorden vroeger gespeeld werd. Maar ook liedjes uit die tijd zeggen veel over de liefde. Hoe is dat nu? Doe een onderzoek onder je vrienden op wat voor manieren ze proberen iemand te versieren. Wat voor woorden doen het altijd goed en wat moet je vooral nooit zeggen. Waar gaan ze zelf wel en niet op in en hoe laten ze dat blijken? Het leukste is natuurlijk als je met de resultaten van dit onderzoek een moderne versie van Lanseloet schrijft en als eindpresentatie door je schoolvrienden laat opvoeren.

Of laat je juist de Middeleeuwen en de moderne tijd door elkaar heen lopen door vriend Lanseloet of juist de mooie Sanderijn met de tijdmachine naar het hier en nu te halen?

Beatrijs: van non tot hoer en weer non!

Het verhaal van Beatrijs is rond 1300 in Brabant op schrift gesteld. Beatrijs was een non van adellijke afkomst, maar ze werd versierd door een jongen:

Hij zei: ‘Meisje van mijn verlangen,
ik zal je lichaam gaan omhangen
met mooie sjaals en mooie kleren

je hoeft je niet lang meer te generen,
want alles ligt al voor je klaar.’

Beatrijs was erg van hem gecharmeerd, want ze was gewend om eenvoudige kloostergewaden te dragen. En zeg nou zelf, vrouwen vinden het nu nog steeds leuk om mooie sieraden en kleding te krijgen! Beatrijs verliet het klooster en leefde zeven jaar gelukkig met haar geliefde, maar dan is het geld op en staat Beatrijs er alleen voor. Ze verdient zeven jaar lang de kost als hoer maar krijgt dan berouw. Ze gaat weer terug naar het klooster. Een mooi en wonderlijk verhaal, waar veel van de middeleeuwse kernwaarden in zitten: liefde, geloof, berouw en zonde.

Mariken wordt meegevoerd door de duivel. Dit is een van de mooie plaatjes uit de originele tekst.
Mariken wordt meegevoerd door de duivel. Dit is een van de mooie plaatjes uit de originele tekst.

Mariken van Nieumeghen

Die waerachtige ende een seer wonderlijcke historie van Mariken van Nieumeghen die meer dan seven jaren metten duvel woende ende verkeerde.

Arme Mariken, een aardig naïef weesmeisje, wordt versierd door de duivel. En voor je daar weer vanaf komt… Een spannend verhaal met een wonderbaarlijke afloop. Ook dit stuk wordt nog regelmatig live in het theater opgevoerd met de echte middeleeuwse tekst. Je moet er even aan wennen, maar dan is het nog goed te volgen. Wil je een voorproefje horen? Klik dan hier.

Hoe zag Nijmegen eruit in de tijd van Mariken?
Hoe zag Nijmegen eruit in de tijd van Mariken?

Reconstrueer Nijmegen of verdiep je in het middeleeuwse (bij)geloof

Als je uit de buurt van Nijmegen komt, dan ken je natuurlijk het beeldje van Mariken en met een beetje fantasie zie je haar door de straten van de stad lopen. Maar hoe zag Nijmegen er in die tijd eigenlijk uit? Reconstrueer jij voor je profielwerkstuk Nederlands/geschiedenis het Nijmegen van Mariken en geef je je medeleerlingen een virtuele rondleiding? Of voel je er meer voor om het middeleeuwse geloof in te duiken? Hoe dachten de mensen toen over de duivel? Hoe aanwezig waren wonderen en heiligen? Waarom wil de duivel eigenlijk dat Mariken haar naam verandert en hoe wordt haar nieuwe naam Emmeken haar redding?

Je kunt ook een vergelijking maken tussen de middeleeuwse Marikentekst en de film die onlangs van het verhaal is gemaakt. Maar kijk niet naar de film en zeg dan tegen je leraar dat je het boek hebt gelezen, want de verschillen zijn enorm!

Vragen?

Heb je nog vragen over de suggesties die hier gedaan worden of andere vragen over je profielwerkstuk? Mail dan naar alfasteunpunt@rug.nl. Vind je dit onderwerp interessant? Dan is de studie Nederlands misschien iets voor jou! Kom eens naar een open dag of volg een webklas.

Laatst gewijzigd:25 juli 2018 11:33