Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieStudieondersteuningProfielwerkstukAlfasteunpuntKlassieke talen

Olympische Spelen: mythe en werkelijkheid

The Olympics are coming home was de slogan van de Olympische Spelen in Athene in 2004. Wanneer jij een echte sportfanaat bent, ben je waarschijnlijk tijdens de Olympische Spelen niet voor de televisie weg te slaan. Miljoenen mensen over de hele wereld kijken met je mee, sporters verlengen hun carrières voor de kans op een olympische medaille en er gaan miljarden euro's om in dit grootste sportevenement ter wereld.

Heb je er al eens aan gedacht dat de Olympische Spelen ook een geschikt onderwerp zijn voor een (profiel)werkstuk? Neem bijvoorbeeld de mythes die rond de antieke en moderne spelen hangen. Liepen de Grieken echt in hun blootje de marathon? En hoe ontstond de olympische eed?

Grieks sporttafereel
Grieks sporttafereel

Olympische Spelen in de Oudheid

De naam ‘Olympische Spelen’ komt van de plaats waar de spelen in de Oudheid werden gehouden: Olympia. Daar was een heiligdom van Zeus en elke vier jaar werden de spelen ter ere van hem gehouden. Er zijn verschillende mythen over het ontstaan van het sportfestival. De eerste (officieel vastgelegde) Olympische Spelen waren al in 776 voor Christus. In het begin was het nog een kleinschalig festival: het duurde slechts een dag en de lokale deelnemers hoefden alleen maar te rennen en te worstelen. Maar al gauw werden de Spelen uitgebreid naar vijf dagen; de deelnemers kwamen uit heel Griekenland en er kwamen nieuwe onderdelen, zoals paardenrennen, verspringen en speerwerpen. In 393 na Christus werden de Olympische Spelen verboden door de christelijke keizer Theodosius I omdat het een heidens festival was.

De jonge sportieve Pierre de Coubertin
De jonge sportieve Pierre de Coubertin

Pierre de Coubertin

Veel mensen weten dat in 1896 de eerste moderne Olympische Spelen in Athene werden georganiseerd, op initiatief van Franse baron Pierre de Coubertin. Toch liggen de zaken niet zo simpel. Zoals hierboven gezegd werden al eerder Olympisch Spelen georganiseerd in Athene. Wat veel mensen niet weten, is dat er ook al spelen werden georganiseerd in het Engelse Much Wenlock. Het is te danken aan de mythevorming rond Pierre de Coubertin dat deze eerdere spelen grotendeels in vergetelheid zijn geraakt. De moderne Olympische Spelen zijn dus, net als de antieke spelen, vanaf het begin omringd geweest met mythes en verzonnen tradities. Wie bijvoorbeeld 'bedacht' eigenlijk het olympische vuur? Voor je profielwerkstuk zou je kunnen onderzoeken waarom een Fransman besloot de Olympische Spelen te organiseren of welke verschillen er aan te wijzen zijn tussen de antieke Olympische Spelen en de spelen vandaag de dag.

Olympische spelen en politiek

'Brood en spelen' wordt al lange tijd gebruikt om de mensen rustig te houden. Sport is ontspanning, maar toch zit er vaak een politiek tintje aan. Denk bijvoorbeeld de manier waarop de atleten uit Oost-Europa tijdens de Koude Oorlog getraind werden, ze moesten laten zien dat 'het Oosten' tot betere prestaties in staat was dan 'het Westen'. Of denk aan de zomerspelen van 1936 in Nazi-Duitsland die geopend werden door Adolf Hitler. Het was de zwarte Amerikaanse atleet Jesse Owens die vier gouden medailles won en niet zijn blonde Arische tegenstander. Hitler weigerde toen om Owens te feliciteren. Ook de zomerspelen van 1972 hebben een duidelijke politieke lading. Een aantal Palestijnen gijzelden leden van het Israëlisch olympisch team en eisten de vrijlating van Palestijnse gevangenen.

Dit zijn een aantal twintigste-eeuwse voorbeelden waar politiek tijdens de Olympische Spelen een rol speelt. Voor je profielwerkstuk zou je na kunnen gaan wat voor rol politiek speelde bij de 'oude' Olympische Spelen. Was sportbeoefening in het oude Griekenland enkel een middel ter ontspanning of speelden ook andere dingen een rol?

Vragen of interesse?

Heb je vragen over dit onderwerp of een andere vraag? Mail dan gerust naar alfasteunpunt@rug.nl.

Als je dit onderwerp interessant vindt, kijk dan eens op de website van de studie Griekse en Latijnse Talen en Cultuur.

Laatst gewijzigd:05 juli 2017 11:53