Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieStudieondersteuningProfielwerkstukAlfasteunpuntGeschiedenis

Perspectieven op de geschiedenis

Het schrijven van geschiedenis

Bij propaganda wordt altijd één visie op de werkelijkheid gegeven die als waar moet worden aangenomen door het publiek waarvoor het bedoeld is. Tegelijkertijd betekent dit dat er dus nooit één visie op de geschiedenis bestaat. Er bestaat niet één geschiedenis, maar vele geschiedenissen. Iedereen kan namelijk een ander beeld van de geschiedenis vormen en creëert zo zijn of haar eigen geschiedenis. Dit is mogelijk doordat iedereen die met geschiedenis bezig is zijn eigen feiten en bronnen selecteert uit literatuur en historische bronnen, bijvoorbeeld met behulp van oude registers en vaasschilderingen. Door de enorme hoeveelheid, of juist door de beperkte hoeveelheid, aan bronnen is er altijd sprake van selectie van wat een historicus kan vertellen. Een historicus kan nooit het hele verhaal vertellen, hij zal altijd moeten selecteren wat hij wil vertellen. Daarnaast moet de historicus bronnen en feiten interpreteren en ze in een verhaal plaatsen dat aannemelijk is en waarheidsgetrouw overkomt. Verschillende historici zullen bronnen en feiten anders interpreteren en er dus verschillende verhalen van maken. Zo ontstaat een variëteit aan historische verhalen, die allemaal proberen de historische waarheid zo goed mogelijk te benaderen.

Bij propaganda gebeurt tot op zeker hoogte iets soortgelijks. Ook bij het maken van propaganda worden feiten geselecteerd die passen bij de interpretatie van de werkelijkheid door een bepaalde groep. In tegenstelling tot bij de meeste historische verhalen wordt deze visie vervolgens gepresenteerd als de enige ware of de dominante. Propaganda gaat uit van één waarheid, haar eigen waarheid, terwijl 'oprechte historici' altijd zullen aangeven dat zij wel streven naar de historische waarheid, maar deze niet kunnen garanderen. Als historici dit niet doen wordt dit ook wel misbruik van de geschiedenis genoemd. Als je dit interessant vindt kun je ook hier eens een kijkje nemen. De meeste historici zijn het er over eens dat het de plicht van historici is om altijd eerlijk te zijn en open te staan voor discussies over het verleden. Alhoewel er natuurlijk wel grenzen lijken te zijn aan zulke discussies. Zo zien weinig historici nog het nut in van een discussie voeren over het wel of niet plaatsvinden van de Holocaust tussen 1940 en 1945. Uiteraard is er wel discussie mogelijk over hoe deze heeft plaatsgevonden en op wat voor schaal, alhoewel ook over die vragen al vrij grote consensus heerst tussen historici.

Perspectieven op de geschiedenis

Dat er verschillende perspectieven op de geschiedenis mogelijk zijn en daarmee altijd discussie zal zijn tussen historici blijkt al uit de vele verschillende boeken die bestaan over dezelfde historische gebeurtenissen, bijvoorbeeld over de val van het Romeinse Rijk. Dit is ook mogelijk doordat geschiedenis vanuit veel verschillende perspectieven bekeken kan worden. Voorbeelden hiervan zijn het geografische, het culturele, het sociaal- economische of het politieke perspectief. Al deze perspectieven leiden tot verschillende verhalen en kunnen tot verschillende conclusies over historische verhalen leiden. Daarnaast wordt ieder mens, en dus ook iedere historicus, gevormd door zijn tijd- en plaatsgebondenheid. Zo is er een redelijke kans dat jij heel anders over politiek denkt dan een leeftijdsgenoot in de Centraal Afrikaanse Republiek. Of dat jij heel anders tegen de wereld aan kijkt dan iemand die in de Middeleeuwen leefde, of zelfs iemand die nog maar 50 jaar geleden leefde. Dit geldt ook voor ons beeld van de geschiedenis.

Ons beeld van geschiedenis kan en zal altijd blijven veranderen. Echter, er zijn wel zaken waarover niet gediscussieerd wordt, namelijk de feiten. De selectie en interpretatie van deze feiten zorgt echter wel voor discussie tussen historici over hoe wij ons verleden moeten begrijpen. Deze discussie is ook noodzakelijk om propaganda met haar hele leugens en halve waarheden tegen te gaan. Dit is één van de taken van de historicus, die altijd dient te streven naar een zo waar mogelijk geschiedverhaal. Daarnaast maakt juist deze discussie geschiedenis een zeer interessant onderzoeksgebied. Er zijn namelijk altijd nieuwe zaken te ontdekken in de geschiedenis. Ook voor jouw profielwerkstuk!

Het Alfasteunpunt

Zoals in de inleiding gezegd is, is propaganda van alle tijden en is het te vinden in een grote variatie aan communinicatie uitingen. Dit maakt het een boeiend onderwerp met vele mogelijkheden voor een profielwerkstuk. Mocht je je profielwerkstuk over propaganda gaan doen en na het lezen van dit stuk nog vragen hebben dan kun je ons altijd een e-mail sturen op alfasteunpunt@rug.nl.


Laatst gewijzigd:06 juli 2017 10:44