Drie Groningse onderzoekers ontvangen €1,7 miljoen voor next-generation computing
Drie onderzoekers maken deel uit van internationale onderzoeksconsortia die financiering hebben ontvangen binnen de gezamenlijke NWO–JST-call voor onconventionele informatietechnologieën. Het programma ondersteunt Nederlands-Japanse samenwerkingen die innovatieve hardware- en softwareoplossingen ontwikkelen voor snellere en energiezuinigere computers. Aan de Rijksuniversiteit Groningen is in totaal meer dan EUR 1,7 miljoen toegekend, verdeeld over drie projecten.
De gehonoreerde projecten richten zich op alternatieven voor conventionele computerchips, die steeds meer tegen hun fysieke en energetische grenzen aanlopen. Door expertise te combineren op het gebied van fotonica, kwantumtechnologie en neuromorfe computing, verkennen de geselecteerde teams radicaal nieuwe benaderingen van dataverwerking.
Drie Groningse bijdragen
Onderzoekers van de Faculty of Science and Engineering (Rijksuniversiteit Groningen) zijn betrokken bij drie van de gehonoreerde projecten; twee daarvan zijn verbonden aan het Groningen Cognitive Systems and Materials research centre (CogniGron):
Moiré Quantum Brain: Neuromorphic Functions from Twisted Oxide Quantum Phases
Aan de Rijksuniversiteit Groningen wordt dit project geleid door prof. dr. Jianting (Justin) Ye in samenwerking met prof. dr. Beatriz Noheda (Zernike Institute en CogniGron Centre), samen met het National Institute of Advanced Industrial Science and Technology (AIST) in Japan. Voor dit project is EUR 1 miljoen toegekend. Het onderzoek verkent hoe computers het leer- en verwerkingsvermogen van het menselijk brein kunnen nabootsen. Met behulp van een techniek genaamd ‘twistronics’ manipuleren onderzoekers ultradunne materiaallagen om nieuwe kwantumeigenschappen te creëren. Het doel is een ‘quantum brain’ te ontwikkelen dat hersenachtige leerprocessen combineert met de kracht van kwantumfysica.
Toward Quantum Computing with Magnons
Prof. Bart van Wees is medeaanvrager in dit project, dat wordt geleid door prof. dr. Yaroslav Blanter (TU Delft), en ontvangt EUR 350.000 voor een postdocpositie van 2,5 jaar binnen zijn onderzoeksgroep. Het project heeft als doel spintronica en kwantumcomputing te combineren door magnetische quantum bits (qubits) te ontwikkelen. Deze qubits kunnen mogelijk beter opschaalbaar zijn dan bestaande technologieën en zo bijdragen aan de ontwikkeling van grootschalige kwantumcomputers.
Cross-Paradigm Orchestration of Quantum Computers, Neuromorphic Chips, and Conventional Accelerators
Dr. Farhad Merchant (Bernoulli Institute en CogniGron Centre) is medeaanvrager in dit project, dat wordt geleid door prof. dr. Ana-Lucia Varbanescu (Universiteit Twente), en ontvangt EUR 355.000. Het onderzoek richt zich op het integreren van verschillende soorten computerhardware—zoals CPU’s, GPU’s, quantumprocessors en neuromorfe chips—binnen één systeem. Het team ontwikkelt software die rekentaken toewijst aan de meest geschikte hardware, wat leidt tot efficiëntere en flexibelere supercomputers.
Versterking van internationale samenwerking
De projecten maken deel uit van een breder initiatief van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Japan Science and Technology Agency (JST) om samenwerking in hightechonderzoek te versterken. Door complementaire expertise uit beide landen samen te brengen, ondersteunt het programma de ontwikkeling van nieuwe generaties computers die sneller, efficiënter en beter schaalbaar zijn.
Met deze samenwerkingen willen onderzoekers werkbare alternatieven ontwikkelen voor huidige chiparchitecturen en inspelen op de groeiende wereldwijde vraag naar rekenkracht. Daarnaast draagt het programma bij aan het opbouwen van duurzame internationale onderzoeksnetwerken binnen belangrijke technologische domeinen.