Vier RUG‑onderzoeksprojecten ontvangen NWO ENW subsidies

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) kent financiering toe aan vier onderzoeksprojecten binnen de Open Competitie Exacte en Natuurwetenschappen (ENW). Gert-Jan Euverink en Tom Sleutels ontvangen gezamenlijk een ENW-M-subsidie van EUR 419.000 voor onderzoek naar de ontwikkeling van duurzame bioplastics, terwijl Gerard Roelfes een M-subsidie van EUR 386.000 krijgt voor zijn onderzoek naar boorgebaseerde enzymen. Katja Loos en Karim Rafie ontvangen elk een ENW-XS-subsidie van EUR 50.000 voor innovatieve projecten op het gebied van respectievelijk recyclebare polymeermaterialen en AI-gestuurde ontdekking van nieuwe antivirale strategieën.

De ENW-M-subsidies ondersteunen vernieuwend en risicovol onderzoek binnen de natuurwetenschappen, terwijl de kleinere ENW-XS-subsidies ruimte bieden voor nieuwsgierigheidsgedreven projecten met een experimenteel karakter. Uniek is dat XS-aanvragers elkaars voorstellen beoordelen, wat zorgt voor een open en samenwerkend selectieproces.

e-Plastic: Integratie van microbiële electrosynthese van vetzuren met de productie van gebruiksklare bioplastics

Prof. dr. Gert-Jan Euverink, dr. ir. Tom Sleutels (Rijksuniversiteit Groningen)

De wereld raakt steeds meer vervuild met plastics van fossiele origine. Biologisch geproduceerde en afbreekbare plastics uit biomassa bieden een oplossing. PHA, een polymeer van verschillende vetzuren, is een mogelijke vervanger van conventionele plastics. De huidige productie is nog niet rendabel omdat de omzetting niet efficiënt is en de biomassa stromen niet altijd tot de juiste bioplastic samenstelling en eigenschappen leiden. Microbiële electrosynthese biedt de mogelijkheid om vetzuren uit CO2 en hernieuwbare elektriciteit te produceren. E-plastic onderzoekt de integratie van de vetzurensynthese in het PHA productieproces.

Boor Biokatalyse

Prof. dr. Gerard Roelfes (Rijksuniversiteit Groningen)

Boor is een van de meest veelzijdige elementen in de chemie, met een unieke structuur en reactiviteit. De natuur heeft boor echter genegeerd gedurende de evolutie: er bestaan geen boor-bevattende eiwitten. In dit project worden nieuwe boor-bevattende enzymen ontworpen om chemische reacties uit te voeren die belangrijk zijn in de chemie, maar geen equivalent hebben in de natuur. Op deze manier draagt dit project bij aan het verduurzamen van de chemie.

Time-Locked Vitrimers: Enzymatically Unlocked, Programmed Circular Thermosets

Prof. dr. Katja Loos (Rijksuniversiteit Groningen)

Thermoharders zijn sterk en duurzaam, maar lastig te recyclen. Vitrimers bieden een oplossing doordat ze opnieuw vervormbaar zijn, maar dit gaat vaak ten koste van stabiliteit tijdens gebruik. Dit project onderzoekt een nieuw concept: thermoharders die volledig vergrendeld blijven tijdens hun levensduur en pas door een enzymatische trigger recyclebaar worden. Door de dynamische bindingsplaatsen tijdelijk te blokkeren, wordt vervorming onderdrukt tot enzymatische ontgrendeling aan het einde van de levensduur. Dit innovatieve onderzoek kan nieuwe routes openen voor duurzame en circulaire polymeren.

Al-guided exploration of viral capsid interfaces as antiviral targets

Dr. Karim Rafie (Rijksuniversiteit Groningen)

Virussen zijn zeer kleine ziekteverwekkers die hun genetisch materiaal beschermen met een schaal, vergelijkbaar met hoe een ei zijn inhoud beschermt. Deze schaal is essentieel om cellen binnen te dringen en zich te verspreiden. Veel antivirale medicijnen werken door de vermenigvuldiging van virussen in cellen te blokkeren, maar deze behandelingen kunnen minder effectief worden en bijwerkingen veroorzaken. Dit project onderzoekt een ander idee: het aanpakken van de virale schaal zelf. Met behulp van kunstmatige intelligentie zoeken we naar zwakke plekken op deze schaal om nieuwe medicijnen te ontwikkelen die virusverspreiding tegengaan.