De studie juridische bestuurskunde concentreert zich op het functioneren van het openbaar bestuur in Nederland, met soms een uitstapje naar andere jurisdicties in de Westerse wereld, zoals de Verenigde Staten of Engeland, wanneer we voorbeelden bespreken of literatuur lezen uit die landen. Desalniettemin wordt er binnen de vakgroep Staatsrecht, Bestuursrecht en Bestuurskunde ook onderzoek gedaan dat licht werpt op het functioneren van het openbaar bestuur in andere delen van de wereld, van Indonesië tot Tanzania. Juist in tijden waar de internationalisering van het onderwijs onder een vergrootglas ligt, is het noodzakelijk om het belang van externe, buitenlandse perspectieven te benadrukken. Al was het maar omdat die andere perspectieven je aanzetten om te reflecteren op het functioneren van het eigen systeem.

Zo is recent Cecília Barreto de Almeida gepromoveerd op een proefschrift over digitale toegankelijkheid van bestuursorganen in Nederland en in Brazilië. Voor dat onderzoek heeft ze zelf empirisch onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van DUO en de Sociale Verzekeringsbank in Nederland én de Braziliaanse tegenhangers van beide bestuursorganen. Haar voornaamste observatie is dat het qua regelstructuur in Brazilië buitengewoon goed is geregeld. De Braziliaanse wetgeving bevat regels over de toegang tot (digitale) diensten, kent voorzieningen zoals het recht om fouten te maken én het recht om een mens van vlees en bloed te ontmoeten wanneer dat nodig is. Dat zijn normen die in Nederland (nog) niet zijn geregeld. Het voornemen om de positie van de burger te versterken met de Wet verstekring waarborgfunctie Awb bevat wel een aantal van deze normen – zoals het recht om fouten te mogen maken – maar regelt lang niet alles zo uitgebreid en in detail zoals in Brazilië.

Een tweede observatie is dat de inrichting van de digitale diensten bij elk bestuursorgaan in Nederland verschilt. Weliswaar is er één toegangsmechanisme (DigiD), maar de interface en het aanbod aan informatie en diensten verschilt enorm. Dit wordt verklaard door de sterke hang naar decentralisatie en deconcentratie in Nederland: elk bestuursorgaan heeft zijn eigen budget en maakt zijn eigen keuzes ten aanzien van de inrichting van de digitale infrastructuur. In Brazilië kent men juist een veel intuïtievere interface, waarbij de burger binnen één portal naar de relevante digitale diensten wordt geleid. Deze uniforme dienstverlening heeft te maken met een sterke centrale sturing op het ontwerp van de digitale diensten.

De laatste observatie betreft de daadwerkelijke toegang van burgers. En dan blijkt dat in Nederland veel ruimere beschikbaarheid is van digitale diensten en dat is voorzien in tal van aanvullende ondersteunende diensten. In Brazilië staat het wel mooi op papier, maar hebben de meeste burgers geen toegang tot internet, beschikken over minder hulpbronnen en dreigen dus veelal buiten de boot te vallen.

Waarom is dit onderzoek interessant voor Nederlandse bestuurskunde studenten? In ieder geval laat het zien wat de consequenties zijn van deconcentratie en decentralisatie voor de vormgeving van dienstverlening. Ook laat de studie zien wat de – beperkte – relevantie is van regels en normen voor de praktijk van alledag. Het kan wel mooi geregeld zijn, maar als het in de praktijk niet werkt, dan heb je er niet veel aan. En dat is nu typisch een onderwerp dat centraal staat in de studie juridische bestuurskunde studie in Groningen.