Masterstudent KI wint Ben Feringa Impact Award 2026

Op dinsdag 9 juni ontving Thijs van der Laan de Ben Feringa Impact Award 2026 voor studenten. De masterstudent Kunstmatige Intelligentie kreeg de prijs voor de AI-gebaseerde tool die hij bouwde voor mensen met de taalstoornis afasie. Zijn systeem ondersteunt hen in de dagelijkse communicatie door het waarschijnlijk volgende woord te voorspellen bij aarzeling. Het wordt beoordeeld als een realistisch hulpmiddel. Op het AfasieNet-congres reageerden klinisch specialisten positief op de resultaten met zijn tool.

Van der Laan was een van de drie finalisten in de categorie voor studenten. In de categorie voor onderzoekers won Sasha Ivashchenko. Met de Ben Feringa Impact Award wil de Rijksuniversiteit Groningen bijzondere prestaties van haar onderzoekers en studenten onderscheiden die wetenschappelijk onderzoek verbindt aan de maatschappelijke praktijk.

Ondersteunt de communicatie van mensen met afasie

Afasie is een veelvoorkomende taalstoornis na hersenletsel, dat ernstige woordvindingsproblemen en aarzelingen veroorzaakt, en vaak leidt tot moeilijk verstaanbare spraak. Het winnende project onderzoekt of voorspellingsmodellen voor het volgende woord deze sprekers in de praktijk kunnen ondersteunen tijdens echte gesprekken. Thijs van der Laan bouwde en evalueerde een compleet systeem dat waarschijnlijke volgende woorden voorspelt op momenten van aarzeling. De modeluitkomsten werden zowel kwantitatief als door menselijke beoordelaars beoordeeld, die veel voorspellingen als contextueel passend en potentieel bruikbaar in therapie en het dagelijks leven beoordelen.

Presentatie op medisch congres leidde tot samenwerking

Klinisch specialisten reageerden positief toen de resultaten werden gepresenteerd op het AfasieNet-congres, wat leidde tot de deelname van negen revalidatiecentra aan de samenwerking. Van der Laan's project biedt een realistische route naar hulpmiddelen die het oproepen van woorden tijdens alledaagse communicatie kunnen vergemakkelijken. Op de langere termijn kan deze tool worden aangepast voor andere groepen met woordvindingsproblemen, zoals mensen met dementie en oudere volwassenen.

Positieve impact van AI

De jury was zeer enthousiast over dit project. Het sprong ten eerste in het oog door zijn heldere en overtuigende schrijfstijl, met een innovatief idee als kern dat de essentie van AI als taalmodel perfect vangt. De jury was onder de indruk van hoe de positieve impact van AI wordt geïllustreerd, wat aantoont hoe innovatief en waardevol deze technologie kan zijn. De scriptie van Thijs van der Laan diende als pilotstudie voor een groter onderzoeksproject dat recentelijk een NWO-Veni-subsidie heeft ontvangen. Het project trok bovendien de aandacht van Museum NEMO en de Nederlandse omroep NOS.

Ben Feringa Impact Award

Jaarlijks onderscheidt de Rijksuniversiteit Groningen bijzondere prestaties van haar onderzoekers en studenten op het gebied van kennisbenutting met de Ben Feringa Impact Award. Hiermee worden wetenschappers en studenten met uitzonderlijke aandacht voor kennisbenutting geëerd. Onder kennisbenutting wordt het verbinden van wetenschappelijk onderzoek aan een professionele (niet-academische) en/of maatschappelijke (waaronder economische) praktijk verstaan. Het winnende project in de categorie studenten ontvangt een prijs van € 2500 ter vrije besteding. Dit bedrag wordt gefinancierd door het Ubbo Emmius Fonds. Het winnende project in de categorie onderzoekers ontvangt een prijs van € 5000 ter besteding aan verdere kennisbenutting.

De jury voor de beoordeling van de nominaties voor de Ben Feringa Impact Award 2026 bestond uit Francesco Picchioni (RUG/FSE), Bettina van Hoven (RUG/UCG), Lana Fahham (RUG/CvB), Joost van Egmond (Wetenschapsjournalist, Trouw), en Nienke Homan (Voorzitter KNVCI/CEO Impact Hydrogen).

Meer lezen

• Het project van Thijs van der Laan (Faculty Science & Engineering) is getiteld “AI-phasia: Next-Word Prediction for Pauses and Paraphasias in Agrammatic Anomic Aphasic Speech Using Unidirectional Large Language Models”
• Winnaars Ben Feringa Impact Award 2026