Skip to ContentSkip to Navigation
Expertisecentrum CIBIFOnderdeel van Rijksuniversiteit Groningen

Expertisecentrum CIBIF

Faculteit Economie en Bedrijfskunde
Centre of Expertise CIBIFBlog
Header image Centre of Expertise CIBIF

Stabiliteit van banken heeft baat bij eenvoudigere kapitaaleisen.

Datum:06 november 2017
Martien Lamers
Martien Lamers

Een bank houdt eigen vermogen (kapitaal) aan om zichzelf in te dekken tegen mogelijke verliezen. In tegenstelling tot ondernemingen in andere sectoren houden banken relatief weinig kapitaal aan. Zo hebben de 4 Nederlandse grootbanken een eigen vermogen van 5.5% van hun balanstotaal, terwijl bedrijven zoals Philips, Unilever en Shell meer dan 30% eigen vermogen hebben. Doordat banken weinig eigen vermogen hebben kan een klein verlies op hun activa grote gevolgen hebben voor de haar overlevingskansen.

Om te zorgen dat banken genoeg kapitaal aanhouden zijn er door de samenwerkende centrale banken regels opgesteld, de zogeheten Bazel akkoorden. Deze regels staan toe dat banken eigen interne modellen ontwerpen om parameters, zoals de kans op wanbetaling van een kredietnemer, te schatten. Het zijn vooral de grotere banken die gebruik maken van die mogelijkheid, de kleinere banken maken gebruik van een standaardmodel.

In november werd bekend dat Frankrijk, net als Duitsland, geen heil ziet in ‘outputfloors’ om de huidige kapitaaleisen van banken aan te passen als onderdeel van Bazel IV. De nieuwe regels zijn bedoeld om banken veiliger te maken door ze meer (en hogere kwaliteit) kapitaal aan te laten houden. De outputfloors stellen een ondergrens aan de op basis van een intern model berekende kapitaaleis.

Uit onderzoek van Mariathasan en Merrouche (2014) blijkt dat het gebruik van interne modellen leidt tot lagere kapitaalsvereisten, en dat dergelijke banken vaker last hebben van wanbetalingen door hun klanten. Ook interessant is dat de auteurs vinden dat in landen waar de toezichthouder strenger is, deze effecten minder sterk zijn. Oftewel, de toezichthouder moet zijn werk doen en bovenop de interne modellen van de banken zitten. De interne modellen zijn echter complex en arbeidsintensief om te controleren.

Een recent paper van de ECB, Goethe Universiteit en de London Business School bevestigt het beeld dat interne modellen leidden tot lagere kapitaaleisen en dat de kans op wanbetaling wordt onderschat. Wat echter onthutsend is dat ze ook vinden dat bedrijven een hogere rente moeten betalen op de lening van een bank met interne modellen dan een bank die werkt met standaardmodellen. Oftewel, banken lijken zich strategisch te gedragen en onderschatten aan de ene kant het risico van de klant om hun eigen kapitaalsvereisten te doen dalen, maar prijzen dit risico wel in door de klant een hogere rente te laten betalen. Daarnaast lijkt het erop dat de grootbanken de ruimte, die vrijkomt door de lagere kapitaaleisen, gebruikt hebben om hun marktaandeel te doen groeien ten koste van banken die de interne modellen niet toepassen.

De vraag is of er een ‘outputfloor’ moet komen, en zo ja, hoe hoog deze dient te liggen. Het is op voorhand niet duidelijk of een ‘outputfloor’ voldoende is om banken meer kapitaal te laten aanhouden. Zoals Haldane en Madouros (2012) concluderen zijn interne modellen momenteel te complex om mee te werken, ondanks de beste pogingen van toezichthouders. Hoewel ‘outputfloors’ een maximum zetten op de verlaging van de kapitaalsvereisten, verwijderen ze de complexiteit van de interne modellen niet. In plaats van een discussie over het bestaan, of de hoogte, van ‘outputfloors’ zou er beter gepraat kunnen worden over kapitaalsvereisten die makkelijk te begrijpen zijn, daardoor ook beter uitvoerbaar en hoog genoeg zijn. Immers, we hebben er als maatschappij baat bij dat banken in staat zijn om een economische schok te kunnen weerstaan zonder dat er belastinggeld aan te pas moet komen om ze te redden.

 

Bronnen:

Acharya, V., Engle, R. en Perriet, D. (2015). Testing macroprudential stress tests: The risk of regulatory risk weights. Journal of Monetary Economics 65, pp. 36-53.

Behn, M., Haselman, R. en Vig, V. (2016). The limits of model-based regulation. ECB Working Paper 1928.

ESRB (2014). Is Europe overbanked? Reports of the Advisory Scientific Committee No.4.

Ferri, G. en Pesic, V. (2016) Bank regulatory arbitrage via risk weighted assets dispersion. Journal of Financial Stability, forthcoming.

Haldane, A. en Madouros, V. (2012). The dog and the frisbee. Proceedings - Economic Policy Symposium, Jackson Hole.

Mariathasan, M. en Merrouche, O. (2014). The manipulation of Basel risk-weights. Journal of Financial Intermediation 23(3), pp. 300-321.

Reacties

Reacties laden...