Skip to ContentSkip to Navigation
Alumni Support research and education Groningen University Fund
Header image Op studiereis dankzij het GUF

Coschappen - Ghana, Berekum

Datum:20 april 2020
Auteur:Hadewych Schermann
Berekum, Ghana
Berekum, Ghana

Activiteit
14 weken coschappen in het Holy Family Hospital in Berekum, Ghana. Dit bestond uit een tropenstage: 2 weken spoedeisende hulp, 1 week interne geneeskunde, 3 weken verloskunde en 2 weken in een perifeer ziekenhuis. En daarna het verdiepende deel van mijn semi-artsstage: 6 weken spoedeisende hulp.

Taken
Eerst heb ik een tijdje meegekeken: kennisgemaakt met de meest voorkomende ziektebeelden, en de behandelrichtlijnen in Ghana. Daarna heb ik meer praktische ervaring opgedaan: eigen patiënten zien, assisteren bij keizersnedes, en ik heb ook een aantal bevallingen mogen begeleiden.
Mijn verdiepingsstage stond in het teken van zelfstandig aan het werk zijn (onder supervisie uiteraard). Ik heb zelf rondes gelopen, nieuwe patiënten opgenomen en een aantal avond/nachtdiensten gedaan.

Ervaringen
Ik heb heel veel van deze stages geleerd omdat Ghana werkelijk een andere wereld is dan Nederland, zowel in medisch als cultureel opzicht.
De ziektebeelden zijn anders dan in Nederland: ten eerste zijn er natuurlijk de tropische ziektebeelden als malaria, tyfus, HIV en tuberculose. Ten tweede wachten patiënten langer om naar het ziekenhuis te komen (vaak wordt eerst een ‘herbal doctor’ geconsulteerd), waardoor er meer ernstig zieke patiënten binnenkomen op de spoed. Vaak hebben ze daardoor meerdere ziektebeelden tegelijk, en krijgen de artsen niet helder wat precies de diagnose is. Dat komt niet door onkunde, maar door een gebrek aan middelen. De beschikbare labonderzoeken zijn beperkt, een goed getrainde echografist was alleen op zaterdag beschikbaar, het röntgenapparaat ging na een maand stuk en was drie maanden later nog steeds niet gerepareerd en een CT-scan was alleen een uur reizen verderop beschikbaar.

Mijn stages waren heel leerzaam, maar er waren veel lastige momenten. Op de spoed heerst een gebrek aan structuur, waardoor het moeilijk was om het hele proces van diagnostiek en behandeling soepel en volledig te doorlopen. Regelmatig werden bepaalde opdrachten niet uitgevoerd door de verpleegkundigen, of werd informatie niet goed overgedragen. Het moeilijkst vond ik het gebrek aan effectieve monitoring van patiënten, waardoor het kon gebeuren dat opeens ontdekt werd dat een patiënt een saturatie van 62% had of zelfs overleden was. Dat kwam ook deels door een gebrek aan apparatuur (monitors, pulse-oxymeters). Daarnaast was de werkhouding van veel verpleegkundigen, maar ook een aantal artsen, weinig actief en initiatiefrijk. In Nederland worden we tot het uiterste getraind in zelfreflectie en kritisch denken, maar dat is in Ghana blijkbaar anders. Dat maakte de samenwerking soms moeizaam en het verloop van de dag traag en inefficiënt.

Berekum, Ghana
Berekum, Ghana

Door het gebrek aan apparatuur ben ik wel enorm gegroeid in het doen van lichamelijk onderzoek, met name auscultatie. Dit is dan natuurlijk een van de belangrijkste diagnostische middelen.
Verder viel me op dat artsen heel anders communiceren met patiënten: er worden alleen de nodige vragen gesteld, en verder wordt er nauwelijks informatie verstrekt over de diagnose en de behandeling. Veel patiënten waren niet op de hoogte van de diagnose waarvoor ze op dat moment werden behandeld. Sommige patiënten hadden een grote operatie ondergaan, maar konden niet navertellen wat de indicatie was. De therapietrouw was ook opvallend slecht, waardoor er veel ontregelde hypertensie en diabetes gezien werd op de spoed. Dit komt deels door armoede en lange reisafstanden naar de apotheek, maar ik denk dat goede communicatie over het belang van de medicatie hier zeker een verschil zou maken.
Tot slot was ik onder de indruk van de gevolgen van armoede die ik in het ziekenhuis ben tegengekomen. Regelmatig konden onderzoeken niet uitgevoerd worden, medicijnen niet verstrekt, of zelfs operaties niet gedaan, door geldgebrek van de patiënt.

Conclusie
Al met al was dit voor mij een indrukwekkende, verrijkende en leerzame ervaring op alle mogelijke vlakken. Mijn wereldbeeld is verbreed, naast mijn medische kennis is ook mijn mensenkennis gegroeid en ik denk dat het me een betere (toekomstige) dokter heeft gemaakt.