Skip to ContentSkip to Navigation

Centre of expertise iGOR

Faculty of Economics and Business
Header image Blogs

Blogs

Pension fund governance in de jaarverslaggeving

Datum:07 november 2019

Jaarboek Corporate Governance 2019-2020
Jaarboek Corporate Governance 2019-2020

Recent is de nieuwe editie (2019-2020) van het Jaarboek Corporate Governance verschenen. Twee onderzoekers verbonden aan het Institute for Governance and Organizational Responsibility (iGOR) van de Rijksuniversiteit Groningen leverden een bijdrage aan de totstandkoming van het jaarboek: Wilfred Kevelam en Ralph ter Hoeven hebben onderzoek gedaan naar de recente ontwikkelingen binnen de governance van pensioenfondsen (pension fund governance) en de wijze waarop pensioenfondsbestuurders hierover verantwoording afleggen in hun jaarverslaggeving.

Goed pensioenfondsbestuur is een belangrijk instrument om te komen tot herstel van vertrouwen in pensioenfondsen. De Code pensioenfondsen verdeelt de kern van goed pensioenfondsbestuur in drie hoofdfuncties: (1) besturen, (2) toezicht houden en (3) verantwoording afleggen over de prestaties van het pensioenfonds in het licht van zijn doelstellingen richting zijn deelnemers. Kevelam en Ter Hoeven richten zich in hun onderzoek met name op deze laatste functie: het afleggen van verantwoording als sluitstuk van een effectief governanceproces.

Centraal staat de verantwoording van pensioenfondsen met betrekking tot een tweetal recente wijzigingen in de regelgeving voor pensioenfondsen. Dit betreft allereerst de invoering van de Europese pensioenrichtlijn IORP II, waarbij pensioenfondsen dienen te beschikken over een doeltreffend governancesysteem en drie nieuwe sleutelfuncties (de risicobeheerfunctie, de actuariële functie en de interne auditfunctie) worden geïntroduceerd. Naast IORP II is ook de verplichte instelling van een raad van toezicht (RvT) voor pensioenfondsen met een beheerd vermogen van meer dan EUR 1 miljard van belang. Zowel IORP II als de verplichte instelling van een raad van toezicht heeft voor de pensioenfondsen die het betreft grote invloed op de inrichting van het bestuur. Pensioenfondsen dienen invulling te geven aan de nieuwe regelgeving op een manier die de governance versterkt en uiteindelijk een waardevast pensioen voor de deelnemers moet waarborgen.

Van pensioenfondsen mag dientengevolge worden verwacht dat zij een goede toelichting geven op de implementatie van IORP II en, indien van toepassing, de nieuwe raad van toezicht. Op basis van een empirisch onderzoek naar de jaarverslagen 2018 van de vijftig grootste Nederlandse pensioenfondsen, brengen Kevelam en Ter Hoeven de kwaliteit van de toelichtingen in kaart. Hierbij presenteren ze ook een aantal voorbeelden, onder andere over hoe pensioenfondsen in hun verslaggeving om kunnen gaan met bestuurlijke dilemma’s rondom deze thema’s.

Naast een beschrijving van de belangrijkste onderzoeksresultaten, bieden de auteurs ook een beschouwing over de invloed van de nieuwe regelgeving op de governance van pensioenfondsen. De hogere eisen die worden gesteld aan deze governance leiden tot capaciteits- en deskundigheidsvraagstukken, en verhogen de druk op het bestuurlijke apparaat van pensioenfondsen. Hiermee verschuift het perspectief van pensioenfondsen meer en meer van een sociale, vanuit de pariteit aangestuurde organisatie naar een financiële instelling met hoge eisen aan de deskundigheid en professionaliteit van bestuurders. Het zal menig pensioenfondsbestuur aanzetten tot een nadere verkenning omtrent de toekomst van het pensioenfonds.

Het volledige hoofdstuk is opgenomen in het Jaarboek Corporate Governance 2019-2020 (ISBN 9789013155327). Uiteraard kan ook contact opgenomen worden met één van de auteurs.

Bestel het Jaarboek Corporate Governance 2019-2020 >>

Wilfred Kevelam : 050 36 37173 of w.kevelam rug.nl

Ralph ter Hoeven : 088 288 1802 of r.l.ter.hoeven rug.nl