Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit Gedrags- en MaatschappijwetenschappenPedagogische wetenschappen en OnderwijskundeOnderzoekResearch Centre PMDAangeboren en verworven doofblindheid

Motivatie voor Leren bij Leerlingen met Doofblindheid

Ineke Haakma

Doel
Dit onderzoek richt zich op motivationele processen in leerlingen met aangeboren en verworven doofblindheid. Het doel is om in kaart te brengen welke invloed het gedrag van leerkrachten heeft op de motivatie van leerlingen met doofblindheid. Als we weten op welke manier het gedrag van leerkrachten de motivatie van de leerling beïnvloedt, kunnen we mogelijk leeromgevingen creëren welke optimaal inwerken op de motivatie van leerlingen.

Theoretisch kader
Volgens de Zelf-Determinatie Theorie (Deci & Ryan, 2000) is de sociale omgeving van invloed op de motivatie van leerlingen. De theorie stelt dat leerlingen drie psychologische basisbehoeften hebben. Het voldoen aan deze behoeften door de sociale omgeving heeft een positieve invloed op de motivatie van leerlingen voor leren. De drie psychologische basisbehoeften zijn competentie, autonomie en verbondenheid.

Methode
Er zijn twee literatuurstudies uitgevoerd. Daarna is er een interventie ontwikkeld, geïmplementeerd en geëvalueerd. De interventie bestond uit het trainen van leerkrachten om de behoeften van hun leerlingen te herkennen en beter te ondersteunen. Voor en na de interventie zijn vragenlijsten afgenomen en video opnames gemaakt in de klas. Na 4 pilotstudies is de interventie geïmplementeerd in zeven leerkracht-leerling koppels (4 leerlingen met aangeboren doofblindheid en 3 leerlingen met verworven doofblindheid). Daarna zijn er nog gedetailleerde analyses uitgevoerd van leerkracht-leerling interacties.

Resultaten
De interventie gaf aanwijzingen dat de meeste leerkrachten een toename in het aanbieden van structuur en autonomie ondersteuning lieten zien na de interventie. De resultaten tonen tevens aan dat er sprake is van een verbeterde motivatie van leerlingen na de interventie.

Zowel de gedetailleerde analysis van leerkracht-leerling interacties in leerlingen met aangeboren en verworven doofblindheid wijzen op een samenhang tussen behoefte-ondersteunend leerkrachtgedrag en de motivatie van leerlingen. De motivatie van leerlingen blijkt over het algemeen hoog wanneer leerkrachten structuur, autonomie ondersteuning en betrokkenheid bieden. In beide groepen bieden leerkrachten in het algemeen meer structuur in hun lessen dan autonomie ondersteuning.

Conclusie
De resultaten van dit onderzoek wijzen uit dat wanneer leerkrachten tegemoet komen aan de behoeften van leerlingen, ze bijdragen aan de motivatie van leerlingen. Een voorwaarde bleek wel dat de inhoud van het behoefte-ondersteunende gedrag aangepast wordt aan de individuele leerling. Tot slot laat dit onderzoek zien dat het aanbieden van autonomie ondersteuning speciale aandacht verdient. De leerkrachten in dit onderzoek bieden nog relatief weinig ondersteuning voor autonomie, terwijl autonomie ondersteuning een positief effect heeft op motivatie van leerlingen met aangeboren en verworven doofblindheid.

Contactgegevens:i.haakma@rug.nl

Laatst gewijzigd:17 februari 2017 08:53