Skip to ContentSkip to Navigation
Expertisecentrum CIBIFOnderdeel van Rijksuniversiteit Groningen

Expertisecentrum CIBIF

Faculteit Economie en Bedrijfskunde
Centre of Expertise CIBIFBlog
Header image Centre of Expertise CIBIF

Financial planning voor mensen met een laag inkomen.

Datum:27 november 2017
Auteur:dr. Auke Plantinga
Auke Plantinga
Auke Plantinga

Financieel advies is vaak gericht op de middeninkomens en de topinkomens. Dit komt omdat deze groep interessant is voor adviseurs, financial planners, en private bankers die hun boterham verdienen met het bedienen van deze doelgroepen. Een groot deel van de bevolking verdient echter veel minder, en nogal wat advies is niet besteed aan mensen met een laag inkomen, met name als het inkomen structureel te laag is. Neem bijvoorbeeld het advies dat het verstandig is om een financieel buffer aan te houden. Veel adviseurs hanteren een vuistregel om een spaarbuffer te hebben om tenminste 6 maanden aan inkomen opzij te zetten. Dus als je netto 1.500 per maand verdient, zou je zo'n 9.000 Euro op je spaarrekening moeten hebben staan. Het NIBUD heeft ook een mooie tool om een buffer uit te rekenen, en ook deze tool suggereert dat het hebben van een behoorlijke buffer verstandig is.

Ik vermoed dat iedereen met een netto inkomen van 1.500 per maand graag een buffer van 9.000 Euro zou willen hebben. En door iedere maand 10% te sparen, zoals wordt aanbevolen door het NIBUD, kan iedereen na drie jaar dit bedrag bereiken door iedere maand 150 Euro te sparen. Het probleem is echter dat dit lang niet voor iedereen in deze inkomensgroep is weggelegd. Wanneer je inkomen structureel te laag is, omdat bij dit lage inkomen ook kinderen hebt of ziek bent, is had advies van het aanhouden van zo'n buffer totaal onzinnig. Inkomsten en met name uitgaven kunnen onverwacht sterk flucturen, en het onmogelijk maken om zo'n buffer op te bouwen.  

Jonathan Murdoch en Rachel Schneider hebben het financieel spaar en planningsgedrag van een groot aantal Amerikaanse huishoudens onderzocht, en dat leverde een aantal verassende inzichten op. Huishoudens die worstelen om het hoofd financieel boven water te houden hebben niets aan eenvoudige adviezen om automatisch te gaan sparen, of om een gediversificeerde portefeuille aan financiële beleggingen aan te houden. Het gaat er voor hen juist om om een balans te vinden tussen discipline en flexibiliteit. De discipline komt niet uit het automatisch sparen, want het is met een moderne online bank account net zo gemakkelijk om geld op te nemen als automatisch te sparen. De discipline komt misschien veel meer uit het in bewaring geven van de belasting meevaller in contanten aan je schoonmoeder die het in een schoenendoos voor je bewaart. 

De flexibiliteit is om de onverwachte belastingmeevaller indien nodig in te zetten voor de juiste besteding. Als auto gerepareerd moet worden, of het openbaar vervoer abonnement verlengd, dan is dat op dat moment belangrijk, zodat je in ieder geval iedere dag naar het werk te kunnen gaan. In zo'n maand is er geen ruimte om te sparen. Voor mensen met lage inkomens moet sparen een bewuste keuze worden, die ingebakken wordt in het dagelijks leven, en kan niet worden overgelaten aan een automatische overschrijving en een niet bestaande buffer. Soms kun je veel sparen en soms niet. Succesvol financieel overleven op een te laag inkomen vergt een balanceer act die niet met eenvoudige vuistregels valt te vangen.

Over de auteur

dr. Auke Plantinga
dr. Auke Plantinga
dr. Auke Plantinga, Director CIBIF
/staff/a.plantinga/

Reacties

Reacties laden...