Fractieafsplitsingen in de Eerste Kamer (vanaf 1946)

In de Eerste Kamer vond er tot en met de twintigste eeuw slechts driemaal een afsplitsing plaats. Daarmee ligt het aantal afsplitsingen aanzienlijk lager dan in de Tweede Kamer. In de eenentwintigste eeuw is er sprake van een opvallende toename. Het grote aantal afsplitsingen uit de fractie van FVD in de periode 2019 tot 2023 en de fractie van BBB in de daaropvolgende Kamerperiode heeft daaraan sterk bijgedragen.

In de Eerste Kamer wordt, anders dan in de Tweede Kamer, een afsplitsing standaard aangeduid als ‘fractie’, gevolgd door de naam van de fractievoorzitter (bijvoorbeeld: ‘Fractie-Nanninga’). 

Het komt ook voor dat een senator besluit zich aan te sluiten bij een andere fractie. Dit kan direct bij afsplitsing of in een later stadium. In 1995 voegde Jan Hendriks zich bijvoorbeeld pas bijna drie jaar na zijn vertrek uit de AOV-fractie alsnog bij het CDA. In 2025 maakten BBB-senatoren Robert Croll en Arie Griffioen direct de overstap naar D66.