Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsOnze positieFeiten en cijfersPrijzen en toekenningenVeni, Vidi, Vici-laureaten

Toekenningen Veni, Vidi, Vici aan de RUG in 2013

Hieronder vindt u een lijst van toekenningen die in het kader van het Vernieuwingsimpulsprogramma zijn gemaakt.

Toekenningen Vici

Prof. dr. S. (Sijbren) Otto
Darwiniaanse evolutie van moleculen
Prof. dr. S. (Sijbren) Otto (m) – Wiskunde en Natuurwetenschappen

De chemie heeft zich tot nu toe vooral gericht op het laten ontstaan van stabiele systemen. De tijd is echter rijp om ook stelsels te onderzoeken die niet in evenwicht zijn. Biologische systemen bestaan bij de gratie van vorming en verval, van synthese en degradatie, van een opeenvolging van leven en dood. Sijbren Otto wil onderzoeken of deze biologische principes ook toepasbaar zijn in de synthetische chemie. Zelf-assemblerende en zelf-replicerende macromoleculen spelen daarbij een belangrijke rol. Kunstmatige chemische systemen van dergelijke moleculen zouden ook een Darwiniaanse evolutie kunnen ondergaan. Een eerste stap in de richting van synthetisch leven, hoopt Otto.

Prof. dr. H.J. (Herman) de Jong
De welvaartsparadox: crisis in de jaren 1930 en toch beter welzijn?
Prof. dr. H.J. (Herman) de Jong (m) – Economie en Bedrijfskunde

‘Economische geschiedenis is een vakgebied waar we lessen van kunnen leren’, betoogt De Jong. ‘Waarom zag je in de jaren 1930 bijvoorbeeld een duidelijke welzijnsverbetering, terwijl het economisch toch zo slecht ging? Het blijkt een ingewikkeld samenspel van factoren. Wij willen gaan ontrafelen wat oorzaak is en wat gevolg.’

Economische voorspoed en menselijk welzijn vormen ogenschijnlijk twee kanten van dezelfde medaille. Maar zij ontwikkelen zich niet altijd in hetzelfde tempo. Het project analyseert de Europese welvaartsparadox tussen 1913 en 1950, een tijd van economische stagnatie, maar snel toenemende levenskwaliteit.

Prof. dr. A.J. (Tineke) Oldehinkel
Verloren plezier terugwinnen
Prof. dr. A.J. (Tineke) Oldehinkel (v) – UMCG

Oldehinkel wil nagaan hoe het onvermogen om plezier te beleven ontstaat, op welke manieren het zich uit en hoe verloren gegaan plezier teruggewonnen kan worden. Eerst wordt onderzocht welke factoren plezierverlies uitlokken bij jonge mensen. Oldehinkel gaat hier de TRAILS-studie voor gebruiken, waarin een grote groep jongeren meer dan tien jaar is gevolgd. Daarna richt het project zich op de verschillende verschijningsvormen van plezierverlies en op de vraag wat gedaan kan worden om het verloren gegane plezier te doen terugkeren. Oldehinkel: ‘Daarbij wil ik me richten op persoonlijke leefstijl-adviezen. Mensen die aan plezierverlies lijden, zijn moeilijk te bewegen tot het doorvoeren van veranderingen die hun welzijn kunnen bevorderen. Ze zitten gevangen in een vicieuze cirkel.’

Toekenningen Vidi

Galectine-3: verstijving van het hart
Dr. R.A. (Rudolf) de Boer (m), RUG/UMCG – Cardiologie

Hartfalen is een volksziekte die vooral bij ouderen optreedt en waarbij het hart stijf wordt. De onderzoekers gaan de rol van galectine-3 op bindweefselvorming in het hart onderzoeken en zullen testen of remming hiervan de hartfunctie verbetert.

Dr. M. (Michael) Chang
Verwisselde uiteinden
Dr. M. (Michael) Chang (m), UMCG – ERIBA

Nucleotide sequenties kunnen worden uitgewisseld tussen twee vergelijkbare DNA-moleculen in een proces dat recombinatie wordt genoemd. Telomeren zijn repetitieve DNA elementen die de uiteinden van chromosomen beschermen. De onderzoeker bestudeert hoe de integriteit van telomeren wordt beïnvloed door recombinatie.

Dr. S. (Steven) Hoekstra
Met stilgezette moleculen op zoek naar donkere materie
Dr. S. (Steven) Hoekstra (m), RUG – KVI

De onderzoekers gaan moleculen stilzetten, om deze te kunnen gebruiken als een zeer gevoelige antenne. Zo'n nano-antenne zou zelfs signalen kunnen opvangen van de mysterieuze 'donkere materie'. Een vergelijking van de zeer nauwkeurige metingen aan de moleculen met de voorspellingen van het Standaardmodel van de deeltjesfysica, zal helpen de grenzen van de fundamentele kennis over onze wereld te verleggen.

Dr. A. (Arjan) Kortholt
Het biochemisch ontrafelen van de ziekte van Parkinson
Dr. A. (Arjan) Kortholt (m), RUG – Celbiologie

Mutaties in het LRRK2–gen zijn de meest voorkomende genetische koppeling met de ziekte van Parkinson. Doel van dit project is met behulp van structuur en biochemische analyse het ontstaan van LRRK2-gereguleerd Parkinson te begrijpen.

Dr. S. (Stefanos) Papanikolaou
Universele oscillaties door structurele relaxaties
Dr. S. (Stefanos) Papanikolaou (m), RUG – Natuurkunde

Veel complexe systemen, zoals glas en netwerken in cellen, reageren abrupt op belasting. Wanneer deze amorfe structuren ‘zachter’ worden en ze beter kunnen relaxeren en dus stabieler worden, wordt de respons oscillatoir. Dit onderzoek heeft als doel de universele kenmerken van deze structuren te ontdekken.

Dr. J.W. (Jan-Willem) Veening
Hoe bacteriën in vorm raken
Dr. J.W. (Jan-Willem) Veening (m), RUG – Moleculaire Genetica

Een belangrijke veroorzaker van onder andere oorontsteking, hersenvliesontsteking en longontsteking is de pneumokok bacterie. Dit onderzoek gaat op moleculair niveau uitpluizen hoe deze ziekteverwekkende bacterie zijn karakteristieke rugbybal–achtige vorm krijgt. Omdat celgroei en celdeling essentiële processen zijn voor de bacterie om te overleven en te vermenigvuldigen, kan dit onderzoek leiden tot de ontwikkeling van nieuwe, hoognodige, antibiotica.

Dr. M.A.T.M. (Marcel) van Vugt
Zwakke schakels in het tumorgenoom
Dr. M.A.T.M. (Marcel) van Vugt (m), UMCG – Medische Oncologie

Het erfelijk materiaal van tumoren is vaak zeer instabiel. Desondanks blijken tumorcellen hiermee om te kunnen gaan. Dit onderzoek gaat na hoe tumoren dit bewerkstelligen, en heeft als doel deze veranderingen in tumorcellen te gebruiken als therapeutisch aangrijpingspunt.

Dr. R.K. (Rinse) Weersma
Host-microbe interactions define inflammatory bowel diseases
Dr. R.K. (Rinse) Weersma (m), UMCG – Maag-, Darm-, Leverziekten

Een mens bestaat uit meer bacteriën dan menselijke cellen. Verlies van tolerantie voor darmbacteriën leidt tot de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. De onderzoekers gaan menselijke en bacteriële genen bestuderen in relatie tot ontstaan en verloop van de ziekte.

Dr. I.S. (Inge) Zuhorn
Smokkelroute naar het brein
Dr. I.S. (Inge) Zuhorn (v), UMCG – Celbiologie

De bloed-hersenbarrière voorkomt dat medicijnen tegen hersenaandoeningen, zoals Alzheimer, in de hersenen terecht komen. In dit project worden nanodeeltjes ontwikkeld die deze barrière kunnen passeren, en waarin de medicijnen worden verpakt. Dit biedt nieuwe mogelijkheden voor effectieve behandeling van hersenziektes.

Toekenningen Veni

Dr. M.H. (Martin) de Borst
Fosfaat: zout in de wonde bij nierpatiënten?
Dr. M.H. (Martin) de Borst (m), UMCG - Interne Geneeskunde

Nierpatiënten houden zout vast, waardoor hun behandeling minder effectief is. Fosfaat blijkt een belangrijke rol te spelen bij de regulatie van de zouthuishouding. Onderzocht wordt of letten op fosfaat én zout in de voeding de behandeling van nierpatiënten kan verbeteren.

Dr. J. (Jakub) Dotlacil
Zinsbegrip vanaf het eerste woord
Dr. J. (Jakub) Dotlacil (m), RUG – Center for Language and Cognition

Als iemand iets zegt, beginnen luisteraars onmiddellijk met het interpreteren ervan. Vaak kiezen we de bedoelde interpretatie al voor de spreker uitgesproken is. Hoe doen we dat? Dit project combineert semantisch en cognitief onderzoek om die vraag te beantwoorden.

Dr. S.A. (Suzan) Folkerts
Het evangelie op de markt
Dr. S.A. (Suzan) Folkerts (f), RUG – Faculteit der Letteren

Traditionele opvattingen over ‘middeleeuws’ vs. ‘modern’ en ‘religieus’ vs. ‘seculier’ zijn aan herziening toe. Door te bestuderen hoe leken omgingen met de eerste gedrukte Bijbelvertalingen, werpt dit project een nieuwe blik op de laatmiddeleeuwse stedelijke religieuze cultuur in de Nederlanden.

Dr. E (Eva) Heinen
Kiezen voor duurzamer transport
Dr. E (Eva) Heinen (f), RUG – Planologie

Iedereen maakt dagelijks keuzes om met de auto, fiets of openbaar vervoer te reizen. Voor een duurzamere en gezondere maatschappij is een verandering hierin noodzakelijk. De onderzoeker ontrafelt het effect van identiteit en variatie op deze verandering.

Dr. V. (Vibor) Jelic
Door galactische nevel naar de eerste sterren
Dr. V. (Vibor) Jelic (m), RUG – Kapteyn Instituut

Gecompliceerde emissie van ons eigen melkwegstelsel vertroebelt het beeld van de eerste sterren in het heelal. Astronomen gaan deze galactische ‘nevel’ bestuderen en het zicht op het vroege heelal helder maken. Hierdoor zullen ze 13,2 miljard jaar terug in de tijd kunnen kijken.

Dr. S.A. (Sjouke Anne) Kingma
Berekenende babysitters?
Dr. S.A. (Sjouke Anne) Kingma, (m), RUG – Behavioral Ecology and Self-Organization & Theoretical Biology
In coöperatief broedende dieren stellen sommige individuen eigen voortplanting uit om anderen te helpen in de broedzorg. Aan de hand van computersimulaties en 30 jaar velddata aan de Seychellenzanger zal onderzocht worden waarom zulke individuen dat doen.
Dr. A (Alicia) Lammerts van Bueren
Bacteriële oorlogvoering in de menselijke ingewanden
Dr. A (Alicia) Lammerts van Bueren (v), RUG – Microbiële fysiologie

Het microbioom in de menselijke darm bestaat uit meer dan 1000 bacteriesoorten die met elkaar strijden om ruimte binnen het maagdarmkanaal. Onderzoekers gaan de activiteit bestuderen van bacteriële enzymen die zich richten op de suikermoleculen aan de oppervlakte van concurrerende bacteriesoorten. Tijdens deze ‘bacteriële oorlogvoering’ worden de getroffen bacteriën door het immuunsysteem opgeruimd. Het bestuderen van deze nieuwe competitiestrategie zal leiden tot nieuwe inzichten in de regulering van microbiomen in de mens.

Dr. M.C. (Marijke) Leliveld
Kopen voor het goede doel
Dr. M.C. (Marijke) Leliveld (f), RUG – Marketing

Bij aankoop van producten doneren bedrijven soms iets aan goede doelen. Dit onderzoek bekijkt de verschillen tussen donaties uitgedrukt in geld of in natura (bijvoorbeeld een maaltijd). Daarbij wordt ook gekeken naar negatieve effecten van dergelijke campagnes op prosociaal gedrag.

Dr. Y. (Yang) Li
Systeemgenetica van metabole fluxen
Dr. Y. (Yang) Li (v), RUG – Molecular Systems Biology

Genetische analyse op meerdere moleculaire niveaus kan inzicht geven in de relatie tussen een genotype en een fenotype. De onderzoeker zal deze benadering gebruiken in de zoektocht naar erfelijke oorzaken van metabole flux door metabole routes.

Dr. M.N. (Manuel) Melo
In- en afbraak van membranen
Dr. M.N. (Manuel) Melo (m), RUG – Moleculaire Dynamica / Biochemie
Sommige antibacteriële eiwitten werken door de bacterie membraan af te breken; anderen gaan de cel binnen en werken van binnenuit. De onderzoekers gebruiken computersimulaties om het verschil te begrijpen, en testen of deze kennis gebruikt kan worden voor betere medicijnen.
Dr. D. (Daniela) Mustata
Socialistische staatstelevisie ontmoet het Westen
Dr. D. (Daniela) Mustata (f), RUG - Media and Journalism Studies

Tijdens de Koude Oorlog onderhield de Roemeense staatstelevisie in het grootste geheim professionele relaties met de Britse BBC. Het doel van dit project is de tot nu toe ongekende verhalen over het dagelijkse werk van televisiemakers naar buiten te brengen.

Dr. A. (Alex) Pigot
De grenzen aan de diversiteit van het leven
Dr. A. (Alex) Pigot (m), RUG - Biologie

In de loop van het bestaan heeft zich een overweldigend scala aan soorten ontwikkeld. Maar is er een grens aan het aantal soorten dat ondersteund kan worden? In dit onderzoeksproject wordt deze vraag onderzocht met als doel de ecologische en geografische processen die soortendiversiteit reguleren te identificeren.

Dr. I.A. (Izabela) Rodenhuis
Wanneer 2 virussen tegelijk toeslaan
Dr. I.A. (Izabela) Rodenhuis (v), RUG / UMCG – Medische Microbiologie

Co-infectie met de virussen Dengue en Chikungunya, die door muskieten worden overgebracht, komt steeds vaker voor. Omdat de mechanismen van de co-infectie nog niet bekend zijn, zullen de onderzoekers analyseren welke cellen aangevallen worden tijdens de co-infectie en hoe deze cellen reageren op deze dubbele aanval.

Dr. M.B. (Martijn) Wieling
Tongbeweging als basis voor uitspraakverschillen
Dr. M.B. (Martijn) Wieling (m), RUG – Applied Linguistics

De Engelse uitspraak van Nederlanders en Duitsers is vaak duidelijk herkenbaar. In dit project onderzoeken we waar hun tong- en lipbewegingen verschillen van die van Engelse sprekers, en hoe de visualisatie hiervan kan bijdragen aan het verbeteren van hun uitspraak.

Laatst gewijzigd:11 september 2018 16:53
printView this page in: English