Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsVan Swinderen Huys

Van Swinderen

Van Swinderen Huys vernoemd naar professor Theodorus van Swinderen

Wie was Theodorus van Swinderen? Hij is in 1784 in Groningen geboren. Na de Latijnse school te hebben doorlopen wordt hij in 1799 student aan de Groningse universiteit. Hij studeerde aanvankelijk rechten maar stapte over naar de natuur- en scheikunde. Hij sloot zijn studie af met een dubbelpromotie, hij promoveerde in 1805 zowel op een juridische als op een natuurkundige dissertatie (met een studie over de dampkring en zijn inwerking op de kleuren). In 1801 richtte hij met een aantal mede-studenten het nog altijd bestaande Natuurkundig Genootschap op.

Professor en opvoeder

In 1814 werd hij benoemd tot hoogleraar Natuurlijke Historie en dit bleef hij tot zijn dood in 1851. Tijdens zijn hoogleraarschap gaf hij de aanzet tot de oprichting van het Museum van Natuurlijke Historie. Hij zorgde ervoor dat er een enorme collectie voorwerpen tot stand werd gebracht door banden aan te knopen met geleerden en studenten binnen Nederland, in Frankrijk, Duitsland, Engeland, de Kaap, Java en China. Bij de brand van het Academiegebouw op 30 augustus 1906 is deze kostbare verzameling verloren gegaan.

Van Swinderen heeft niet zozeer door zijn wetenschappelijke kwaliteiten naam gemaakt. De historicus Johan Huizinga drukt het zo uit: ‘’Hij was zonder twijfel, al heeft hij zijn leven lang Dorus het wonderkind geheten, een uiterst middelmatige geest, doch van een activiteit die ook zonder grote gaven belangrijke dingen tot stand heeft gebracht’’. Van Swinderen speelde een hoofdrol in het Groninger maatschappelijke leven. Hij was diep doordrongen van verlichtingsidealen en een gedreven volksopvoeder. Wilde nuttig zijn en een voorbeeld voor anderen tot heil der mensheid. Dat verklaart zijn betrokkenheid bij het Natuurkundig Genootschap en andere genootschappen. Van Swinderen heeft zich als schoolopziener vanaf 1807 tot zijn dood ingezet voor de verbetering en vernieuwing van het lager onderwijs.

Vereeuwigd

Van Swinderen zorgde ervoor dat de viering van 28 augustus ter herdenking van het beleg van Groningen in 1672 weer werd ingevoerd. Ook was hij de initiatiefnemer van de oprichting van vele gedenktekens die in de stad en de provincie nog steeds te zien zijn, zoals het monument van de Slag bij Heiligerlee .

Ook voor Van Swinderen is een monument opgericht. In 1861 is dit onthuld in de tuin van het Groene Weeshuis aan de Hofstraat in Groningen. Het is daarna een paar keer verplaatst. De restanten ervan, een gietijzeren buste en een viertal zandstenen gedenkplaten hebben een plaats gekregen bij het gebouw van het Universiteitsmuseum.

Van Swinderen is meermalen vereeuwigd. Een geschilderd portret van Van Swinderen hangt in de Glazenzaal van het Van Swinderen Huys en ook in de Senaatskamer in het Academiegebouw. Er is veel documentatie over Van Swinderen bewaard gebleven. De Universiteitsbibliotheek bewaart o.a. dagboekaantekeningen en in het Universiteitsmuseum is veel te vinden over het Museum van Natuurlijke Historie.

Portret
Portret
Buste
Buste
Handtekening
Handtekening
Gedenkpenning
Gedenkpenning
Laatst gewijzigd:26 november 2013 12:36