Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaVideo's van de RUGAdams AppelArchief

51-Het Kerstverhaal is echt gebeurd

Aflevering nr 51

Uitgezonden: 21 en 22 december 2002


Bekijk de uitzending (wmv formaat)

Ter gelegenheid van Kerstmis een sfeervolle, dubbellange Adams Appel met in de hoofdrol een markante hoogleraar van de Rijksuniversiteit Groningen. Aan hem de vraag: 'Is het kerstverhaal echt gebeurd?'‘Nee’, zegt hoogleraar Oude geschiedenis, Marinus Wes. ‘Het kerstverhaal is een mooi verhaal, maar het blijft een verhaal.’ In Adams Appel licht hij toe waarom het bekende verhaal over de stal met Jozef en Maria, de drie koningen, de herders, de os en de ezel historisch gezien nogal rammelt. Wes gaf daarover 18 december jongstleden voor het laatst zijn met dia’s en muziek verlevendigde kerstcollege. Volgens de evangelist Mattheüs informeerden wijzen uit het Oosten in Jeruzalem bij koning Herodes naar de pasgeboren koning. Lucas schrijft geen woord over de wijzen uit het Oosten. Wes: ‘Dat het er drie waren en dat het geen wijzen maar koningen waren, is er later bij verzonnen.’ Bij Lucas komen herders het kerstkind eer bewijzen, nadat een engel hun in het veld had ingelicht over de geboorte van Jezus. De profeet Micha (5:1) had aangekondigd dat de messias in Bethlehem geboren zou worden. Het was voor de evangelisten dus lastig dat Jezus uit Nazareth kwam. Mattheüs lost dat op door simpelweg te schrijven dat Jozef en Maria in Bethlehem woonden. Maar Marcus, de auteur van het oudste evangelie, schrijft dat Jezus uit Nazareth kwam. Ook volgens Lucas woonden Jozef en Maria in Nazareth, maar reisden zij naar Bethlehem om zich daar op bevel van keizer Augustus te laten inschrijven. ‘Geen van de Romeinse of Joodse geschiedschrijvers noemt die inschrijving’, vertelt Wes. ‘Terwijl het in het Romeinse Rijk toch een enorme operatie geweest moet zijn. Lucas weet zelfs precies in welk jaar die inschrijving plaatsvond: "Toen Quirinius het bewind over Syrië voerde." Quirinius’ bewind begon in 6 na Christus. Koning Herodes was toen overigens al tien jaar dood en komt bij Lucas dus ook niet voor. Of het evangelie van Lucas klopt niet, of dat van Mattheüs, of allebei kloppen ze niet. Het kerstverhaal is een mooi verhaal, maar het blijft een verhaal.’ De os en de ezel zijn volgens Wes een toevoeging van vroege christenen in de late oudheid, bedoeld tegen de joden die het hadden gewaagd Jezus niet als messias te erkennen. Zij verwezen daarmee naar Jesaja 1:3, waarin God zegt: "Ik bracht Israël groot zoals een vader zijn kinderen, maar zij zijn opstandig. Een os kent zijn meester, een ezel weet wie hem voer geeft, maar Israël kent mij niet, mijn volk wil niets van mij weten."

Programmamaker Hendrik Jan van Telgen
Columnist Stefan Nieuwenhuis
Redactie Willem Peter Meeuwissen en Koos Dijksterhuis
Hoofdredactie Fenneke Colstee
Gasten Prof.dr. Marinus Wes, hoogleraar oude geschiedenis, Rijksuniversiteit Groningen
Informatie Fenneke Colstee
Links

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:06