Uitdagingen in duurzaamheid & circulariteit
De weg naar een circulaire economie en samenleving is lang en complex, maar RUG werkt actief aan oplossingen. Daarbij stuiten onderzoekers op verschillende drempels en hindernissen, zoals technologische beperkingen, economische belangen, lastige regelgeving en de uitdaging om gedrag te veranderen.
Innovatie vraagt om nauwe samenwerking tussen wetenschap, overheid en bedrijfsleven, terwijl ook bewustwording bij burgers essentieel is. Met onderzoek en praktijkgerichte projecten zet RUG stappen richting een duurzamere en toekomstbestendige samenleving.
Gedragsverandering maakt de cirkel rond
Wat zijn de meest effectieve maatregelen om een circulaire economie te bewerkstelligen? Promovendi milieupsychologie Isabel Pacheco en Julia Koch hebben onderzoek gedaan naar de rol van persoonlijk gedrag bij het versnellen van de transitie naar circulariteit en naar wat we kunnen doen om het meeste effect te bereiken.
In ons huidige economische en politieke systeem is het vaak moeilijk om circulair te handelen. We hebben een systeemverandering nodig om een circulaire economie te bewerkstelligen. We hoeven niet op die verandering te gaan zitten wachten, maar kunnen de transitie versnellen door wat ‘circulair gedrag van burgers’ wordt genoemd aan te nemen.
Geplande veroudering van producten en consumentenrecht
De inkt van je printer is nergens meer te krijgen. Je koelkast begeeft het omdat er onderdelen inzitten die maar kort meegaan. En je oude smartphone werkt nog prima, maar je provider stopt met updates.
Allemaal voorbeelden van geplande veroudering. Kun je daar als consument juridisch iets tegen doen?
Drempels en hindernissen om circulair te worden
Veel bedrijven willen graag inzetten op duurzaamheid en circulariteit. Aan de ene kant is er de realisatie dat het huidige systeem niet houdbaar is, en aan de andere kant weet men dat er op allerlei niveaus regelgeving aankomt, regionaal, landelijk en Europees. Tegelijkertijd constateren we dat het nog niet zo gemakkelijk is.
Als RUG vinden we dat we naar het hele economische systeem moeten kijken. Bedrijven geven aan waar ons systeem drempels en hindernissen heeft om circulair te worden. We doen aanbevelingen hoe je die kan opruimen, vertelt dr. Frans J. Sijtsma. Hij is economisch geograaf en directeur van de Rudolf Agricola School for Sustainable Development van de RUG. Met een team van dertien experts van de RUG doet hij onderzoek naar de status van circulariteit vanuit het bedrijfsperspectief.
Lees meer over deze samenwerking tussen RUG-experts en het bedrijfsleven
Een energietransitie voor iedereen
UG-wetenschapper Christian Zuidema vertelt over hoe we samen kunnen overstappen naar een duurzame samenleving. Een slimme transitie vraagt om een betere verdeling van de voor- en nadelen, betoogt hij. 'Het verschil tussen de haves en have-nots wordt steeds groter.
De overstap naar duurzame energie gaat snel, zelfs sneller dan experts steeds voorspellen. Veel mensen hebben hun dak vol liggen met zonnepanelen en een warmtepomp zorgt binnen voor een aangename temperatuur. Grote wind- en zonneparken zijn inmiddels een gegeven. Het voorbeeld van de Groningse wijk in de winter toont echter aan dat de transitie tot op heden lang niet voor iedereen is weggelegd.
Lees meer over Zuidema's ideeën voor een meer sociaal inclusieve transitie
Waarom laten we ons regenwater eigenlijk weglopen in het riool?
We zullen anders om moeten gaan met water, gezien de huidige driedubbele planetaire crisis . En dat betekent ook: geen vervuild water dumpen in de natuur. Toch zijn waterschappen soms genoodzaakt om rioolwater onbehandeld te lozen. ‘Dan komt dat dus in een kanaal terecht, of in een meer,’ vertelt informaticus Dilek Düştegör. Ze werkt samen met gemeentes en waterschappen aan computermodellen die moeten helpen om die afvalwaterstroom zo goed mogelijk te beheren.
‘Het grootste probleem in Nederland is dat er verschillende partijen bij het rioleringssysteem betrokken zijn,’ vertelt Düştegör. Waterschappen zijn verantwoordelijk voor het zuiveren van ons afvalwater: hun belangrijkste doel is de waterkwaliteit garanderen. Invloed op de toevoer van water via het riool hebben ze niet: dat wordt door gemeentes beheerd, die juist als doel hebben om het water snel af te voeren. Die twee doelen kunnen elkaar nog wel eens in de weg zitten. Düştegör: ‘Ze zijn soms niet te combineren. Bovendien praten de organisaties niet met elkaar.’
How individuals can promote systemic change towards sustainability (ENG)
What role can individuals play in promoting a more sustainable society? This blog post explores how citizens can contribute to systemic change, not only through their consumption choices, but also by engaging in actions that influence political, economic, and social structures in support of a circular economy.
A blog post from Isabel Pacheco, a PhD candidate at the Environmental Psychology group of the UG, where they look at what motivates people to behave more sustainably.