Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Geschiedenisstudent op reis: een ramptoerist?

Datum:22 september 2016
Auteur:Sam Lansink
Toeristen op 'Pigeon Square' in Sarajevo
Toeristen op 'Pigeon Square' in Sarajevo

Toen ik mijn vakantiebestemming koos, hoefde ik niet lang na te denken. Als geschiedenisstudent met een fascinatie voor Oost-Europa lag één land voor de hand: Bosnië-Herzegovina. Nadat dit multi-etnische land in 1992 besloot onafhankelijk te worden van Joegoslavië stichtten de Bosnische Serven in het land hun eigen republiek, de Republika Srpska. Een slepend conflict brak uit, dat aan minstens honderdduizend mensen het leven kostte. In 1995 werd de oorlog formeel beëindigd met het Verdrag van Dayton. Hierin werd vastgelegd dat Bosnië-Herzegovina zou gaan bestaan uit een Bosnisch en een Servisch deel. Dit verdrag is anno 2016 nog steeds van kracht.

Vanuit de bergen die de stad Sarajevo aan alle kanten omringen, is het niet moeilijk voor te stellen dat de Serviërs de stad letterlijk in hun handpalm hadden liggen. Vanaf deze plaats belegerden zij bijna vier jaar lang de hoofdstad van Bosnië-Herzegovina, het multiculturele hart van de Balkanregio. De stad was volledig omsingeld en werd dankzij dagelijkse beschietingen bijna compleet verwoest. Water, voedsel en andere voorzieningen konden Sarajevo nauwelijks bereiken. Toch hielden haar inwoners stand dankzij de innovatieve aanleg van een tunnel onder het vliegveld waardoor levensreddende goederen gesmokkeld werden. De Serviërs hebben de levensader tijdens de oorlog nooit ontdekt.

Ruim twintig jaar later ligt de stad er weer prachtig bij, maar de oorlogswonden zijn nog niet geheeld. Wie dat wil zien hoeft alleen maar een wandeling te maken over ‘Sniper Alley’, de centraal gelegen straten Zamja od Bosne en Meša Selimović. Deze straten werden tijdens de oorlog dagelijks beschoten door Servische scherpschutters die zich in dit gedeelte van de stad ophielden. Minder zichtbaar dan de schotwonden die alle gebouwen dragen, zijn de culturele gevolgen. In Sarajevo liggen moskee, katholieke kerk en orthodoxe kerk op loopafstand van elkaar, maar alleen de moskeeën worden nog druk bezocht. Een groot deel van de Bosnische Serven heeft de stad verlaten, waardoor Sarajevo nu voor tachtig procent wordt bevolkt door islamitische Bosniërs. Hoe mooi de oproep tot gebed elke dag ook klinkt, het is treurig dat het ‘Europese Jerusalem’ niet langer bestaat.

Sarajevo is een open wond waar alles de bezoeker herinnert aan de gruwelijkheden die hier plaatsvonden. Ik voel mij haast een ramptoerist, vooral buiten het centrum waar de Europese hulpgelden nog maar weinig mensen hebben bereikt. Tegelijkertijd besef ik mij hoe belangrijk het historisch besef van de oorlog die hier plaatsvond is. Zo denken de Bosniërs er ook over, blijkt als ik mijn reis vervolg.

Volgende week: wie vertelt het ware verhaal?

Sam Lansink is student Geschiedenis en bekijkt haar vakgebied tijdens haar vakantie. Geschiedenis ligt op straat! 

Reacties

Reacties laden...