Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Funniest home video of waardevolle historische bron?

Datum:13 oktober 2016
Een filmrol
Een filmrol

‘Eigenlijk wilde ik helemaal niet promoveren,’ bekent Tom Slootweg lachend. Toch is de historicus en filmwetenschapper nu bezig met het afronden van zijn promotieonderzoek naar het gebruik van video door Nederlanders. Zijn studie valt binnen een breder onderzoeksproject waarbij wordt gekeken naar de invloed van nieuwe technologieën op ons denken over familie en de manier waarop wij deze directe omgeving vastleggen. ‘Al snel toen video werd geïntroduceerd kwamen de producenten met het idee: wat als we het aan de gewone mensen gaan verkopen?’, vertelt Slootweg. Daarom bestudeert hij drie groepen mensen die heel vroeg waren in hun videogebruik:  Nederlandse expatfamilies in het buitenland, linkse mediarebellen en serieuze filmhobbyisten. Dit waren verschillende type gebruikers die uiteenlopende redenen hadden om video te omarmen of soms ook in eerste instantie af te wijzen.

Oorspronkelijk richtte Slootweg zich alleen op familiefilm, maar vanwege een gebrek aan beschikbaar archiefmateriaal verbreedde hij zijn blikveld, waardoor ook de twee andere groepen (de mediarebellen en filmhobbyisten) in beeld kwamen. Toch heeft juist deze keuze geleid tot interessante conclusies die kunnen worden doorgetrokken naar onze huidige samenleving. Net zoals met de komst van het internet leefde met de komst van video, kabeltelevisie en andere elektronische media het debat over de mogelijkheden van technologie op en kregen burgers van de overheid soms toestemming om te experimenteren. Zo koppelden mensen in de jaren zeventig eigen camera’s aan het kabelnetwerk om buurttelevisie te maken. In deze tijd werden de eerste stappen tot het denken over de informatienetwerken zoals wij die nu kennen gezet. Ook kwam de gewone Nederlander dankzij video steeds meer in beeld, niet alleen op home video’s in de privésfeer, maar ook op het nieuws. ‘Tegenwoordig is de vox populi onderdeel van het NOS-journaal en vindt iedereen het doodnormaal dat gewone mensen gehoord worden. Dat komt uit die tijd.’

De literatuur over video stamt grotendeels uit de jaren zeventig en tachtig zelf en hierop is nog weinig kritisch gereflecteerd. Als deze decennia zo belangrijk waren, waarom interesseren zo weinig mensen zich er dan voor? ‘Het is te dichtbij’, aldus Slootweg. Dat weerhoudt mensen misschien ervan zich actief in die periode te verdiepen of hun video’s aan te leveren bij het archief. Daarnaast heerst er onder Nederlandse geschiedschrijvers nog altijd een fascinatie voor geschreven bronnen en historische distantie. ‘Onderzoek zoals ik dat doe gebeurt nog te weinig. Toch denk ik dat het tijd is voor jongere wetenschappers om kritisch te kijken naar het nabije verleden waar wij zelf uit voortkomen.’ Dat is de reden waarom Slootweg ja zei tegen dit onderzoek. ‘Hierin kan ik alles samenvoegen: mijn eigen achtergronden én verschillende onderzoeksmethodes. Ik mag met mensen praten, uniek materiaal bekijken en ik word er nog voor betaald ook! Dat is een voorrecht.’

Reacties

Reacties laden...