Vooropgesteld: De Wetenschapsfractie ondersteunt het plan, zeker ook omdat het optimale gebruik van vastgoed kan bijdragen aan de zware bezuinigingsopdracht waar we allemaal voor staan. En dan bezuinigen wij liever op gebouwen, dan op mensen (waarbij ik weet dat ik makkelijk praten heb vanuit een van de nieuwste gebouwen van de universiteit). Daar valt ook het efficiënter gebruiken van het vastgoed dat wij hebben onder. Daarbij heb ik twee aantekeningen.

Ten eerste: er is meermaals benadrukt dat dit programma alleen gaat over het verzamelen van gegevens, maar we kunnen onze ogen er niet voor sluiten dat deze gegevens als input zullen dienen voor besluiten. Nou leert de informatiekunde ons dat gegevens pas informatie worden, als ze worden verrijkt met kennis. Beide aanwezige leden van de Wetenschapsfractie werken bijvoorbeeld in een gebouw waar het aantal vierkante meters per werknemer beperkt is. Gevolg is dat veel mensen er voor kiezen om thuis te werken. Zou je kijken naar gegevens over de bezettingsgraad in deze gebouwen zonder deze kennis, dan ligt de conclusie voor de hand: het kan allemaal best een onsje minder, er komt toch niemand opdagen. Verrijkt met kennis, is de conclusie misschien wel de tegenovergestelde. Daarom pleit de Wetenschapsfractie ervoor dat er geen gegevens worden gecommuniceerd naar faculteiten en diensten, maar dat deze eerst verrijkt wordt met kennis, zodat er gestuurd kan worden op informatie.

Ten tweede: er leven binnen de Universiteitsraad, dus niet alleen deze fractie, zorgen over het creëren van een databron die potentieel gebruikt zou kunnen om “gedrag, aanwezigheid en/of prestaties van studenten en/of medewerkers te controleren.” Deze woorden zijn niet toevallig gekozen. In de Universiteitsraad van 12 december 2024 is een wijziging voor het Reglement van deze Universiteitsraad besproken, waarin de Raad instemmingsrecht toekomt op de “Invoering [van] universiteitsbrede personeels- of studentvolgsystemen die er daadwerkelijk op gericht zijn het gedrag, aanwezigheid en/of prestaties van studenten en/of medewerkers te controleren.” Tot op heden is deze wijziging niet doorgevoerd in het Reglement,* waarover meer tijdens de wvttk, maar geen zorgen, in het begeleidend schrijven wordt voorgesteld om de “formalisering niet af te wachten en vanaf heden te starten met de toepassing van [deze] lijn.”

Tijdens de Commissie-vergadering zijn de zorgen rondom de privacy van medewerkers en studenten ook aan de orde gekomen, en is ons verzekerd dat er geen sprake is van het volgen van mensen. Dat stelt gerust. Tegelijkertijd constateren wij dat die mogelijkheid wel ontstaat. Laat ik daarom bij dezen, wellicht ten overvloede, duidelijk stellen dat deze Raad alleen instemt met het Programmavoorstel Smart Buildings voor zover niet het gedrag, de aanwezigheid en/of de prestaties van studenten en/of medewerkers gecontroleerd zal worden bij de uitvoering daarvan. Dankuwel.

* Tijdens de vergadering bleek dat dit instemmingsrecht inmiddels geregeld is in artikel 5.1, lid 1, sub m en n van het Reglement van de Universiteitsraad.

-- English --

Thank you, Chair.

First of all: the Science Faction supports the plan, not least because making optimal use of our property portfolio can contribute to the tough cost-cutting challenge we all face. And we would much rather make savings on buildings than on staff (although I realise it is easy for me to say this from one of the university’s newest buildings, Roling). This also includes making more efficient use of the property we already own. I have two points to make in this regard.

Firstly: it has been emphasised on several occasions that this programme is solely about collecting data, but we cannot ignore the fact that this data will serve as input for decision-making. Information science teaches us that data only becomes information when it is enriched with knowledge. For example, both members of the Science Group present here work in a building where the number of square metres per employee is limited. As a result, many people choose to work from home. If you were to look at data on occupancy rates in these buildings without this knowledge, the conclusion would be obvious: we could easily do with a bit less space; nobody’s turning up anyway. Enriched with knowledge, however, the conclusion might well be the opposite. That is why the Science Group advocates that no data should be communicated to faculties and departments, but that it should first be enriched with context, so that decisions can be made based on informed insights.

Secondly: there are concerns within the University Council – not just within this faction– about the creation of a data source that could potentially be used to ‘monitor the behaviour, attendance and/or performance of students and/or staff’. These words have not been chosen by chance. At the University Council meeting of 12 December 2024, an amendment to the University Council Regulations, granting the Council the right of consent regarding the “introduction of university-wide staff or student monitoring systems that are actually aimed at monitoring the behaviour, attendance and/or performance of students and/or staff.” To date, this amendment has not been incorporated into the Regulations* – more on this during the AOB – but do not worry: the accompanying letter proposes that we “do not wait for the formalisation and start applying [this] policy with immediate effect.”

During the Committee meeting, concerns regarding the privacy of staff and students were also raised, and we were assured that there is no question of people being tracked. That is reassuring. At the same time, we note that this possibility does arise. I would therefore like to make it clear here – perhaps needlessly so – that this Council only endorses the Smart Buildings Programme Proposal insofar as the behaviour, presence and/or performance of students and/or staff will not be monitored during its implementation. Thank you very much.

* During the meeting it became apparent that this right of consent has now been regulated in article 5.1, paragraph 1, sub m and n of the Regulations of the University Council.