Pathophysiological mechanisms underlying COVID-19 and post-COVID-19 condition
Pathofysiologische mechanismen die ten grondslag liggen aan COVID-19 en de toestand na COVID-19
Coronavirus disease 2019 (COVID-19), veroorzaakt door het severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2), ontwikkelde zich in korte tijd tot een wereldwijde en langdurige gezondheidscrisis. Hoewel het merendeel van de infecties een mild en zelflimiterend beloop had, ontwikkelde een aanzienlijk deel van de patiënten ernstige ziekte, variërend van pneumonie en acute respiratory distress syndrome (ARDS) tot multi-orgaanfalen en overlijden. Daarnaast blijft een relevante groep patiënten langdurige klachten houden na een acute infectie, een aandoening die bekendstaat als post-COVID-19 condition (PCC) of Long COVID.
Dit proefschrift Larissa Vlaming-van Eijk beschrijft verschillende aspecten van SARS-CoV-2-infectie bij personen met uiteenlopende gezondheidstoestanden. De focus ligt onder meer op virale celintrede, viruspersistentie en virusuitscheiding, evenals op de pathogenese van COVID-19, met bijzondere aandacht voor immuunpathologie, systemische oxidatieve stress en verstoringen in het ijzermetabolisme. Daarnaast wordt de ontwikkeling en heterogeniteit van PCC onderzocht.
De bevindingen onderstrepen het belang van een geïntegreerde, meerlaagse benadering waarin meerdere pathofysiologische mechanismen in samenhang worden bestudeerd. Een dergelijke benadering is essentieel voor het ontwikkelen van gepersonaliseerde geneeskunde voor zowel acute COVID-19 als PCC. Voor PCC omvat dit onder meer het opzetten van robuuste patiëntregistraties, het combineren van klinische kenmerken met multi-omicsdata om PCC-fenotypen te verfijnen, het identificeren van betrouwbare biomarkers en het ontwikkelen van gerichte, effectieve en veilige behandelingen die inspelen op de onderliggende pathofysiologie.