Waterstofmedaille, lokale sushi en briljante mislukkingen: Terugblik WOS-dag 2026
Wees niet bang voor uitdagingen. Dat was de boodschap van scheidend wetenschappelijk directeur Lorenzo Squintani tijdens de jaarlijkse WOS-dag, die recent plaatsvond in House of Connections. Het gevarieerde programma liep uiteen van een keynote over briljante mislukkingen tot een workshop sushi maken – om maar een voorproefje te geven.
‘Optimisme is een verantwoordelijkheid,’ luidde het credo van Wubbo Ockels, de naamgever van de RUG-School op het gebied van energie en klimaat. Squintani greep hier tijdens de opening van de WOS-dag op terug en vertaalde het naar zijn eigen boodschap: wees niet bang voor uitdagingen, of het nu gaat om de energietransitie, klimaatadaptatie of andere grote vraagstukken. Juist die uitdagingen leveren leerzame ervaringen op en versterken het ecosysteem in het Noorden.
Mislukken is een mensenrecht
De boodschap van keynotespreker Paul Iske sloot daar naadloos op aan. De hoogleraar Open Innovation & Business Venturing aan de Universiteit Maastricht en oprichter van het Instituut voor Briljante Mislukkingen pleitte voor het omarmen van mislukkingen. De Chief Failure Officer (CFO) riep op om van het recht om te mislukken een mensenrecht te maken.
De van huis uit natuurkundige Iske deelde tijdens zijn verhaal enkele formules met het aanwezige publiek, zoals de formule voor innovatie met nieuwe technologie (nieuwe technologie plus oude onderneming = een hele dure oude onderneming) en de VIRAL-formule (om te beoordelen hoe briljant een mislukking is).
Achter zijn positieve verhaal, met een komische noot, schuilde een serieuze boodschap. De Chief Failure Officer wees op een probleem van deze tijd: onze neiging om – onder meer op sociale media – alles op te hemelen, terwijl juist falen waardevolle inzichten oplevert. ‘Een briljante mislukking is een goed voorbereide poging om waarde te creëren, die anders uitpakt dan verwacht en de kans biedt om ervan te leren’, concludeerde hij.
Doorlopend aanpassen
De tweede keynotespreker, onderzoeker Valentina Lozano Nasi, vertelde over het onderscheid tussen ‘resilience’ (veerkracht, maar herstel en behoud van het oude) en ‘transilience’: positieve aanpassing, transformatie en doorzettingsvermogen. De omgevingspsychologe deed onderzoek naar hedendaagse mondiale tegenslagen, zoals klimaatverandering en de COVID-19 pandemie.
Ze wees op het belang van ‘transcilience’ bij deze grote mondiale tegenslagen, maar betrok het begrip ook op haar eigen situatie. Na haar PhD belandde ze naar eigen zeggen in een diepe crisis, die ze met aanpassingsvermogen uiteindelijk te boven wist te komen. Maar, benadrukte Nasi, een crisis kan altijd terugkomen, en vraagt daarom om een doorlopend adaptief proces. Daarbij had ze twee lessen: verandering is niet leuk, maar je hoeft het niet alleen te doen binnen een sterke gemeenschap.
Workshops
In de aansluitende workshops konden de bezoekers van de WOS-dag zelf uit hun eigen comfortzone stappen. Tijdens de dag werden vier workshops gevolgd: praatplaat maken (over visueel communiceren), lokale sushi maken (koken met lokale ingrediënten), Critical Language Awareness (over kritisch taalgebruik, bijvoorbeeld in de klimaatcrisis) en waterstofsamenwerking (over samenwerking binnen de waterstofeconomie). De vier workshops vielen – letterlijk en figuurlijk – in de smaak bij de deelnemers.
Afscheid en medaille
Het einde van de middag stond in het teken van Lorenzo Squintani, die afscheid neemt als wetenschappelijk directeur van de school. In mei 2026 loopt zijn tweede termijn officieel af. Tijdens de afscheidsborrel werd hij onder meer toegesproken door rector Jacquelien Scherpen en wetenschappelijk coördinator Maaike de Heij, namens het WOS team. De brede waardering voor Squintani’s inzet voor HVCE (Hydrogen Valley Campus Europe) werd ook door het waterstofnetwerk gedragen, zo bleek uit de toespraak van emeritus professor Ad van Wijk. Hij reikte na afloop de laatste waterstofmedaille van Missie H2 uit aan Squintani voor zijn inzet voor het waterstofnetwerk in Noord-Nederland.
