Klimaatverandering kan het voor begrazing geschikte land tegen 2100 halveren, waarschuwt een nieuwe studie

Een nieuwe internationale studie die in PNAS is gepubliceerd, toont aan dat klimaatverandering tegen 2100 36-50% van het wereldwijd klimatologisch geschikte weideland kan doen verdwijnen, wat ernstige risico's met zich meebrengt voor veeteeltsystemen die wereldwijd meer dan 100 miljoen veehouders en tot 1,6 miljard dieren van voedsel voorzien.

Het onderzoek identificeert een ‘veilige klimaatzone’ waarbinnen vee-, schapen- en geitenhouderij op basis van grasland kan gedijen, gedefinieerd door specifieke bereiken van temperatuur, neerslag, vochtigheid en windsnelheid. Naarmate de mondiale temperaturen stijgen, zal deze veilige zone naar verwachting verschuiven en drastisch krimpen, waardoor veel regio's ongeschikt worden voor begrazing.

Het onderzoek benadrukt dat de grootste gevolgen zullen worden gevoeld in regio's die al kwetsbaar zijn, zoals landen die kampen met voedselonzekerheid, economische instabiliteit en sociale ongelijkheid.

“Door de klimaatverandering zullen de gebieden waar veeteeltsystemen kunnen overleven aanzienlijk kleiner worden. Een groot deel van dit verlies zal plaatsvinden in regio's die al kampen met honger, politieke instabiliteit en genderongelijkheid”, aldus Chaohui Li, hoofdauteur en voormalig onderzoeker aan het Potsdam Institute for Climate Impact Research en de Universiteit van Peking.

“Begrazing op grasland is sterk afhankelijk van het milieu, met factoren als temperatuur, vochtigheid en beschikbaarheid van water. We zien dat klimaatverandering de ruimte waarin begrazing kan gedijen zal verminderen, wat een fundamentele uitdaging vormt voor landbouwpraktijken die al eeuwenlang bestaan”, aldus Maximilian Kotz, een andere coauteur van de studie en onderzoeker bij het Barcelona Supercomputing Center.

Afrika aangemerkt als belangrijke hotspot

Afrika komt naar voren als een van de meest kwetsbare regio's. Afhankelijk van de toekomstige emissietrajecten zou het continent 16% van het geschikte weideland kunnen verliezen in scenario's met lage emissies, en tot 65% als het gebruik van fossiele brandstoffen onverminderd doorgaat. Naarmate de temperatuurzones naar het zuiden verschuiven, kunnen belangrijke weidegebieden – waaronder de Ethiopische hooglanden, de Oost-Afrikaanse Riftvallei en het Kalahari-bekken – volledig onbruikbaar worden.

Dr. Prajal Pradhan, assistent-professor aan de Rijksuniversiteit Groningen en verbonden aan de Wubbo Ockels School for Energy and Climate, is medeauteur van de studie. Hij benadrukt dat traditionele aanpassingsstrategieën wellicht niet langer voldoende zijn:

“De omvang van de klimaatverandering die we waarnemen, gaat veel verder dan wat historische aanpassingsstrategieën – zoals het overschakelen op andere veesoorten of het migreren van kuddes – aankunnen. In veel regio's, met name in Afrika, zijn de klimaatveranderingen gewoonweg te groot”, aldus Pradhan.

Uitbreiding van geschikte weidegronden in Azië

Volgens Xudong Wu (Beijing Forestry University) zullen de door het klimaat veroorzaakte veranderingen in de geschiktheid van weidegronden in Azië naar verwachting een duidelijke verschuiving naar het westen volgen. Weidegronden zullen zich naar verwachting vanuit hun huidige concentratie in de oostelijke vlakten landinwaarts verplaatsen naar de hooglanden en het binnenland. Geschikte niches zullen zich in de toekomst waarschijnlijk concentreren in de belangrijkste weidelandschappen van Azië, waaronder de Mongoolse graslanden en de Noord-Chinese vlakten.

De bevindingen onderstrepen de dringende noodzaak van snelle emissiereducties en benadrukken dat het beperken van de opwarming van de aarde de meest effectieve manier is om de op begrazing gebaseerde bestaansmiddelen te beschermen die gemeenschappen al eeuwenlang in stand houden.

“Het afstappen van fossiele brandstoffen is essentieel om potentieel existentiële risico's voor de mondiale veeteeltsystemen te vermijden”, benadrukt Yuanchao Hu, een van de co-auteurs (Guangdong University of Technology).

Referentie

Li, C., Kotz, M., Pradhan, P., Wu, X., Hu, Y., Li, Z., Chen, G. (2026). Climate change drives a decline in global grazing systems. PNAS.

DOI: https://doi.org/10.1073/pnas.2534015123