Diversiteit en inclusiviteit op Europese festival podia
Masterstudenten Ana Daria Andreescu, Caine Zatorski, Clara Bouwhuis, Claudia Depaepe, Lisa Kuis, Monica Intiso en Tünde Tar analyseerden de samenstelling van Europese festival line-ups met een specifieke focus op Oost-Europa, genres (zoals metal) en queer identiteiten. Op verzoek van ESNS werden de line-ups van Sziget en Electric Castle vergeleken met die van ESNS.
Dit onderzoek maakte deel uit van de langdurige samenwerking tussen ESNS en de Wetenschapswinkel Taal, Cultuur en Communicatie. Voortbouwend op eerder onderzoek naar diversiteit en inclusiviteit op Europese festivalpodia, verdiept dit project zich in nieuwe dimensies zoals regionale representatie en queer zichtbaarheid.
Regionale, gender- en etnische diversiteit
De analyse laat zien dat Oost-Europese artiesten bij ESNS beperkt vertegenwoordigd zijn, mede door de sterke West-Europese oriëntatie van het festival. Hoewel Sziget en Electric Castle relatief meer Oost-Europese acts programmeren, betreft dit vooral nationale artiesten, buitenlandse vertegenwoordiging blijft laag.
Op het gebied van etnische diversiteit is een positieve ontwikkeling zichtbaar: het aandeel niet-witte acts neemt toe, met ESNS als koploper. Genderdiversiteit toont een minder eenduidig beeld. ESNS laat een lichte daling zien in niet-mannelijke acts, terwijl Electric Castle juist een stijging vertoont en Sziget fluctueert. Binnen de metalscene, geïllustreerd door een casestudy van Wacken Open Air, blijft genderongelijkheid het meest uitgesproken.
Queer representatie
Een nieuw onderdeel van het onderzoek is de analyse van queer representatie. Hieruit blijkt dat queer zichtbaarheid op festivals relatief laag blijft (ongeveer 1-6% bij ESNS in recente jaren). Toch is er sprake van een lichte toename ten opzichte van eerdere edities.
Daarnaast blijkt deze representatie beperkt intersectioneel: queer artiesten zijn voornamelijk wit en West-Europees, terwijl queer artiesten uit Oost-Europa en artiesten van kleur sterk ondervertegenwoordigd zijn. Interviews met artiesten benadrukken dat zichtbaarheid alleen niet voldoende is. Sociale veiligheid, inclusieve werkomstandigheden en representatie achter de schermen zijn essentieel voor daadwerkelijke inclusie.
Reflectie en impact
Naast het onderzoek werd ESNS Talks gelanceerd, waar de resultaten werden besproken met professionals uit de live-muziekindustrie. De Talks waren een mooie kans voor de studenten om tot nieuwe inzichten te komen in hoe diversiteit en inclusiviteit concreet vorm krijgen binnen de sector.