Skip to ContentSkip to Navigation
Maatschappij/bedrijvenWetenschapswinkelsTaal, cultuur en communicatie

Kinderboeken van vroeger

In het Groningse Winsum staat het Kinderboekenhuis, met een collectie van 30.000 oude en meer recente kinderboeken. Het is een schatkamer waarin van alles te ontdekken valt. Daarom nodigt het Kinderboekenhuis graag studenten uit om onderzoek te komen doen. Natuurlijk hoort er dan ook bij dat de studenten delen wat voor bijzondere vondsten ze doen en meedenken over hoe die resultaten aan nieuwsgierige bezoekers getoond kunnen worden. Er doen 5 studenten Nederlandse Letterkunde onderzoek met jeugdliteratuur uit het Kinderboekenhuis (3 MA-studenten en 2 BA-studenten). Hieronder leest u meer over hun onderzoek.

Lopend onderzoek: De representatie van Zwarte Piet in kinderboeken

Een van de kinderboeken over Zwarte Piet
Een van de kinderboeken over Zwarte Piet

De laatste jaren wordt er veel gediscussieerd over (het uiterlijk van) Zwarte Piet. Zowel voor- als tegenstanders van Zwarte Piet laten elk jaar vanaf het moment dat de Sint voet aan Nederlandse wal zet weer van zich horen. Voor deze discussie is inmiddels zelfs een term ontstaan: het zwartepietendebat. Ook kinderboeken over Sinterklaas en Zwarte Piet zijn onderdeel van het zwartepietendebat. Schrijfster Charlotte Dematons besloot na kritiek op de Zwarte Pieten in haar ‘Pietenboek’ het boek zelfs niet meer te herdrukken. Er zijn nog veel meer kinderboeken geschreven over Sinterklaas en Zwarte Piet. In het Kinderboekenhuis te Winsum is een groot aantal van deze boeken te vinden. Liza Mellema analyseert voor haar bachelorscriptie bij Nederlandse Taal en Cultuur een aantal van deze boeken uit de periode van 1900 tot nu (2018).

In totaal analyseert Liza de Zwarte Pieten in 36 kinderboeken. Niet alleen naar het uiterlijk van Zwarte Piet wordt gekeken, ook zijn gedrag wordt onder de loep genomen. Is Piet bijvoorbeeld slim, of gedraagt hij zich een beetje dommig en heeft hij begeleiding van Sint nodig? Het is interessant om deze aspecten te analyseren, omdat kinderboeken van invloed kunnen zijn op de beeldvorming van (jonge) kinderen. Tegelijkertijd vormen kinderboeken ook een afspiegeling van de maatschappij.

Doel van dit onderzoek is om de representatie van Zwarte Piet in de kinderboeken in kaart te brengen en zo eventuele trends op te merken. Wellicht heeft bijvoorbeeld het zwartepietendebat invloed gehad op de representatie van Zwarte Piet.

Vier studenten hebben hun onderzoek inmiddels afgerond:

- Masterstudente Yolanda Haan-Leinenga's project ging over Meisjesboeken: Oppervlakkige romantiek of meer?
- Masterstudente Jonna Mager analyseerde 10 boeken met als thema: Migranten in kinderboeken: stereotype of spiegel van de tijd?
- Masterstudente Maaike Bakker ging dieper in op het thema: Zeehelden in de historische jeugdboeken van Pieter Louwerse
- Bachelorstudente Jeltsje van der Mark schreef voor haar scriptie over de Vermenselijking van dieren in kinderboeken over Reynaerd de vos.

Laatst gewijzigd:06 juli 2018 14:32