Skip to ContentSkip to Navigation
Maatschappij/bedrijvenCentrum voor Informatie TechnologieResearch and Innovation SupportDienstenGeodienst
Header image Geodienst Blog

Aanrijtijden ambulances in Nederland in beeld

Datum:31 oktober 2017
Auteur:Mark Verlaat, Leon van der Meulen, Govert Schoof
het betreffende nieuwsitem
het betreffende nieuwsitem

De Geodienst van de Rijksuniversiteit Groningen heeft analyses uitgevoerd en een interactieve kaart ontwikkeld met betrekking tot ambulancezorg in Nederland. Dit is gedaan in samenwerking met RTL Nieuws dat op dinsdag 31 oktober een nieuwsitem hieraan wijdt. Omdat context hierbij zeer belangrijk is, volgt hieronder een toelichting op de gemaakte keuzes, de methode en de aannames.

Methodologie
De basis voor dit aanrijtijd-onderzoek zijn de adressen van alle ambulanceposten in Nederland zoals bekend bij het RIVM. Deze locaties zijn allemaal gecontroleerd, zowel van de dag- als de nachtposten. In de analyses is dit laatste onderscheid niet meegenomen. Met behulp van een rekenmodule van het RIVM waarin staat hoe hard een ambulance mag rijden op verschillende weggedeeltes, is een berekening gemaakt welk gebied een ambulance binnen de wettelijke norm kan bereiken.

15 minuten
In de wet staat dat een ambulance vanaf de melding binnen 15 minuten aanwezig moet zijn op de locatie van de melder. Doordat het aanwezige ambulancepersoneel naar de ambulance moet lopen, gaat er al tijd verloren. In de wet staat daarom beschreven dat het personeel op het moment van betreden van de ambulance nog 12 minuten heeft om naar de locatie van het incident te rijden. Voor dit onderzoek zijn analyses gemaakt en in overleg met RTL Nieuws een aantal aannames gedaan. De methode en de aannames worden hieronder uitgelegd. 

Analyses
Er zijn twee verschillende analyses gedraaid; één waarbij rekening is gehouden met de spits op een dinsdagochtend om 08:00 uur en één waarbij geen rekening is gehouden met enige vorm van verkeer (de meest ideale situatie dus). Deze analyses zijn gedraaid met behulp van Esri’s ArcGIS Pro. ESRI stelt data van HERE Maps met daarin wegen en verkeer beschikbaar aan diens klanten. HERE Maps heeft alle historische data qua verkeersdrukte in een database gezet en hierdoor zijn er met grote zekerheid uitspraken te doen over de drukte op een bepaalde dag. De verschillen zijn dan ook goed zichtbaar in de gedraaide analyses.

Nadat de service-areas (gebied waarbinnen de ambulance kan rijden binnen gestelde tijd) zijn aangemaakt met ArcGIS Pro software, is een analyse gemaakt op basis van de vierkantstatistiek van het CBS. De vierkantstatistiek verdeelt Nederland in vakjes van 500 bij 500 m. met allerlei bevolkingsstatistiek, zoals inwoners, stedelijkheid, jongeren/ouderen, etc. Op basis van de ruimtelijke overeenkomst tussen de gebieden die niet op tijd door de ambulances worden bereikt én de vierkantstatistiek, is berekend bij hoeveel mensen de 
ambulance niet op tijd verschijnt. De vierkantstatistiek data is echter van 2014, dus de getallen kunnen lager uitvallen dan in werkelijkheid.

Er zijn in Nederland natuurlijk plekken met een ambulancepost om de hoek, er zijn ook veel plekken die door water omgeven zijn (rivieren, meren, etc.) en we kennen private terreinen (Maasvlaktes). Daarom is er gekozen voor een 5 km radius om elke ambulancepost. Deze "buffer" zorgt ervoor dat de gebieden in principe altijd te bereiken zijn binnen de gestelde norm.

Er is ook nog onderzoek gedaan naar de dekking per Veiligheidsregio. Daarbij is gekeken naar aantal inwoners per veiligheidsregio en daarna is berekend hoeveel mensen per regio de ambulance te laat bij huis krijgen.

DISCLAIMER:
Omdat het RIVM alleen de vaste ambulanceposten heeft meegenomen, zijn alleen gebruikt in de analyses van de Geodienst. Met rondrijdende of voorwaardescheppende posten is geen rekening gehouden. Het RIVM laat deze data ook buiten beschouwing. Voor een completer beeld van de actuele
bereikbaarheid zou op basis van real-time data (inclusief beschikbare voertuigen op de weg) een on the fly analyse gemaakt kunnen worden. Een analyse om een optimale spreiding te behalen is ook mogelijk. Op basis van resultaten hiervan kan beleid aangescherpt worden. Wij achten dit technisch haalbaar.