Skip to ContentSkip to Navigation
OnderzoekKapteyn Astronomical InstituteBlaauw Sterrenwacht

Publieksevenementen Blaauw Sterrenwacht

De Gratama Telescoop in de koepel van de Blaauw Sterrenwacht.
De Gratama Telescoop in de koepel van de Blaauw Sterrenwacht.

De Gratama Telescoop is een prachtig instrument om zelf eens door heen te kijken. En dat kan! Heb je dus nog nooit de kraters op de Maan gezien, de ringen van planeet Saturnus of objecten ver in het heelal, dan moet je zeker een keer langs komen tijdens onze publieksavonden! De publieksavonden in de Blaauw Sterrenwacht worden georganiseerd door het Kapteyn Instituut (Faculty of Science and Engineering, Rijksuniversiteit Groningen) en SRON Netherlands Institute for Space Research.

Elk jaar doen we mee aan de Landelijke Sterrenkijkdagen in het voorjaar en de Nacht van de Nacht in oktober. Van oktober tot maart worden tevens regelmatig sterrenkijkavonden georganiseerd, afhankelijk van het weer. Tijdens de publieksavonden worden er rondleidingen door de sterrenwacht gegeven, waarbij iedereen met helder weer sterren kan kijken met de Gratama Telescoop en telescopen op het waarneemterras. Naast de rondleiding zijn er sterrenkundige activiteiten voor jong en oud zoals knutselen, quizzen en lezingen, en is regelmatig het Kapteyn Mobiele Planetarium aanwezig. De publieksavonden zijn altijd gratis toegankelijk.

Zie voor de komende geplande activiteiten de agenda onderaan deze pagina. U kunt ook op de hoogte blijven via onze digitale nieuwsbrief, Facebook en Twitter.

Landelijke Sterrenkijkdagen 2018

Vrijdag 23 en zaterdag 24 februari 2018 is de Blaauw Sterrenwacht open tijdens de 42e Landelijke Sterrenkijkdagen, georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS). Jong en oud kunnen door telescopen naar de sterren kijken en via diverse activiteiten meer te weten komen over onze Aarde en het heelal.

Wat is er te zien?
Tijdens de Landelijke Sterrenkijkdagen is de wassende maan te zien. De maansikkel wordt van dag tot dag breder. Met een telescoop kun je zien dat de maan bedekt is met kraters. Ook is duidelijk te zien dat hij zich in de opvolgende nachten boven het sterrenbeeld Orion langs naar het oosten beweegt. Het sterrenbeeld Orion staat in het zuiden. Deze mythologische jager wordt op zijn tocht langs de hemel gevolgd door twee honden: de sterrenbeelden Grote Hond (Canis Major) en Kleine Hond (Canis Minor). In het 'zwaard' van Orion is met de telescoop een oplichtende wolk te zien. Dat is een stervormingsgebied waar duizenden sterren worden geboren.

De meeste planeten hebben zich rond de Sterrenkijkdagen verstopt in de buurt van de zon of zijn alleen aan de ochtendhemel te zien. De uitzondering is de planeet Uranus. Die staat vroeg in de avond in het zuidwesten. Deze blauwgroene planeet kun je met eigen ogen door een telescoop bekijken. Met een telescoop zijn ook sterrenstelsels buiten de Melkweg te zien. Bijvoorbeeld de Andromedanevel en de Driehoeknevel. Doordat de Andromedanevel zo ver weg staat, zien we het gezamenlijke licht van de meer dan 100 miljard sterren als een vage ovale oplichtende vlek.

Nick Oberg vertelt tijdens de Sterrenkijkdagen voor kinderen over planeten bij andere sterren, met een volledig zelf getekende presentatie.
Nick Oberg vertelt tijdens de Sterrenkijkdagen voor kinderen over planeten bij andere sterren, met een volledig zelf getekende presentatie.
Sterrenkijken bij de Landelijke Sterrenkijkdagen met Woezel & Pip.
Sterrenkijken bij de Landelijke Sterrenkijkdagen met Woezel & Pip.

De sterrenwacht is open van 18:00 - 23:00 en is gratis toegankelijk. Dit is het programma voor beide dagen:

Tijd Zaal/ locatie Activiteit (alle leeftijden tenzij anders gespecificeerd)
Hele avond Start in zaal 105

Rondleidingen Blaauw Sterrenwacht

Bij mooi weer kun je sterrenkijken door de Gratama Telescoop en diverse hobbytelescopen. Bij minder goed weer wordt de werking van de Gratama Telescoop gedemonstreerd en kun je de laatste foto’s die hiermee gemaakt zijn bewonderen.

Inhoud: Introductie + Gratama Telescoop + waarneemterras. Start elk half uur, lengte 50-60 minuten, laatste start 22:00.

Hele avond Start bij lift

Bezoek waarneemterras

Sterrenkijken door verschillende telescopen op het terras bovenop de Bernoulliborg. Hierbij worden mede telescopen beschikbaar gesteld door de Groninger Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (GVWS).

Het waarneemterras is standaard onderdeel van de rondleiding in de sterrenwacht. Het terras kan ook apart bezocht worden: dit start elk half uur, laatste start 22:30, geen vaste lengte. Het waarneemterras gaat niet door bij heel slecht weer.

Hele avond Tegenover zaal 151

Shows Kapteyn mobiel planetarium

Geniet van de sterrenhemel in het opblaasbare planetarium en ga mee op reis door het zonnestelsel en het heelal, met uitleg van sterrenkunde studenten.

Start elk half uur, lengte 25 minuten, laatste start 22:00.

18:00 - 22:00 Hal Bernoulliborg

Science LinX

Experimenteer zelf met wetenschap in de interactieve expo van Science LinX.

18:00 - 18:15 Zaal 151

Woezel & Pip (voor 4-5 jaar)

“Animatie Woezel & Pip Lichtjes in de Nacht”

Wat zijn al die sprankeltjes ’s avonds in de lucht? Wie heeft die kleine lichtjes daar geplakt? En hoeveel glittertjes zitten er dan in de lucht?

Is jouw kindje ook zo nieuwsgierig naar de maan en de sterren? Speciaal voor alle nieuwsgierige aagjes van 4 tot 6 jaar heeft Dromenjager samen met Rijksuniversiteit Groningen een Woezel & Pip Sterrenkijk-programma opgezet in de Blaauw Sterrenwacht! Tijdens deze avond krijgen de kindjes een animatie te zien van Woezel & Pip – ‘Lichtjes in de Nacht’, knutselen en kleuren ze naar hartenlust met een speciale Woezel & Pip-kleurplaat én mogen ze zelfs op avontuur in het Planetarium en de blauwe Sterrenwacht. Wie weet vangen ze zelfs een vallende ster!

18:15 - 19:00 Tegenover zaal 105

Vervolg programma Woezel & Pip (voor 4-5 jaar)

Knutselen & Kleuren met een Woezel & Pip kleurplaat met "Wistjedatjes"
Advies vervolgprogramma:

19:00   Planetariumshow
19:30   Rondleiding Blaauw Sterrenwacht

(Zie het reserveringsformulier voor de beschikbare kaartjes voor het planetarium en de rondleiding. Mochten er geen kaartjes meer zijn, vraag dan naar kaartjes voor de korte rondleiding bij de receptie. Hiermee kun je naar het terras met telescopen.)

18:00 - 21:00 Tegenover zaal 105

Kinderknutselhoek (voor 6-12 jaar)

Voor 6-12 jaar: Ontwerp je eigen ruimtemissie met SRON Netherlands Institute for Space Research

Wat zou jij willen bekijken in het heelal, en wat voor satelliet zou je hiervoor willen bouwen? Je mag je satelliet meenemen naar huis!

19:00 - 19:45 Zaal 151

Kinderlezing (voor 6-12 jaar)

Nick Oberg: Een planeet voor iedere ster

"Tot enkele tientallen jaren geleden leek het bestaan van werelden rondom andere sterren dan de Zon erg twijfelachtig.  Nu is het bestaan van exoplaneten met overweldigend bewijs bevestigd: bij elke ster in de Melkweg hoort er minimaal een planeet! Vergezel ons op de reis van de eerste speculaties over nieuwe planeten in ons eigen zonnestelsel, naar de ontdekking van duizenden meer daarbuiten."

20:00 - 20:45 Zaal 151

Lezing vrijdag/ lecture Friday:

Prof. dr. Karina Caputi: "Chasing Galaxies in the Young Universe" (English)

"The study of distant galaxies is fundamental to reconstruct the first steps in the evolution of our Universe. In this talk I will review some of the most recent results in this field, and anticipate the major progress that we will make with the new giant telescopes of the next decade, particularly the James Webb Space Telescope and the Extremely Large Telescope. This public talk was first given in association with the recent international conference "Distant Galaxies from the Far South ", which was held in Bariloche, Argentina, in December 2017. This second edition aims to bring the fascinating topic of galaxy evolution in the early Universe to the Groningen public as well."

The speaker Karina Caputi is Associate Professor of Observational Cosmology and High-Redshift Galaxies at the Kapteyn Astronomical Institute of the University of Groningen. She has obtained a BSc+MSc degree in Physics at the Instituto Balseiro (Argentina), and a PhD in Astronomy from the University of Edinburgh (UK) in 2005. Before joining the University of Groningen in 2012, she has worked as postdoctoral researcher in different Astronomical Institutes in France, Switzerland and the UK.

Lezing zaterdag/ lecture Saturday:

Dr. Pratika Dayal: "Cosmic Dawn: First light in the Universe" (English)

"The standard model of cosmology tells us that the Universe is mostly made up of ‘Dark Matter’, with normal matter contributing only about 15% of the total budget. However, direct detections have not yielded any results about the nature of this mysterious dark matter, leaving us with only indirect means of inferring its existence and distribution. I will try to answer tantalising questions including: What is the nature of this Dark Matter? Where is it? How did it shape the Universe that we see around us, and are there any possibilities that we will ever see it? Intriguingly, all galaxies form inside dark matter "haloes". I will end by making a link between the dark and light sides of the Universe: by showing how the first galaxies could shed tantalising hints of the nature of dark matter."

Pratika Dayal did her Master's degree at Sussex University in the UK before moving to the International School for Advanced studies in Italy for her PhD. She then carried out research at the Royal Observatory in Edinburgh and was an Addison Wheeler fellow at the Institute for Advanced Studies (Durham University) before moving to Groningen where she is a Rosalind Franklin fellow & Assistant Professor at the Kapteyn Astronomical Institute. Pratika's research is very generously supported by the University of Groningen's Rosalind Franklin program and a European Research Council grant.
21:00 - 21:30 Zaal 151

Astronomy News (English)

Prof. dr. Bernard Jones reports on recent developments in astronomy research, in Groningen and worldwide.

18:00 - 22:00 Vlakbij zaal 151

Koffie, thee en limonade

Met een lekker plakje echt Groningse Knol's Koek.

De publieksavond vindt plaats in de Bernoulliborg en begint om 18:00 (zie hier voor de bereikbaarheid). Alle activiteiten tijdens de publieksavond zijn gratis toegankelijk. Doe ook mee aan het Facebook event voor de laatste nieuwtjes.

Voor vragen over dit evenement kunt u terecht bij sterrenwacht(at)astro(punt)rug(punt)nl.

Digitale nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte worden gehouden van de publieksavonden en andere activiteiten van de sterrenwacht, laat dan hier uw naam en e-mailadres achter. Wij sturen u dan met enige regelmaat e-mailberichten over onze activiteiten. Hierin vermelden we ook diverse andere sterrenkundige evenementen in Groningen. Wanneer er een flexibele sterrenkijkavond is (afhankelijk van het weer), laten wij u dat ook via deze nieuwsbrief weten. Dit e-mailadres zal alleen voor dit doeleinde gebruikt worden. Mocht u zich af willen melden, dan kan dat hier.

Facebook & Twitter

Volg ons ook op Facebook en Twitter voor de laatste nieuwtjes!

Grote groepen

Grote groepen zoals basis- en middelbare scholen worden verzocht per email contact op te nemen via sterrenwacht[at]astro[dot]rug[dot]nl voor een afspraak op een aparte datum. Bij rondleidingen overdag kan bij mooi weer ook door een zonnetelescoop gekeken worden in de sterrenwacht.

NB: De sterrenwacht is niet beschikbaar voor avondrondleidingen van 1 april t/m 1 juni 2018 in verband met studententrainingen.

Cursus sterrenkunde

Regelmatig verzorgt het Kapteyn Instituut jeugdcursussen sterrenkunde voor kinderen t/m 12 jaar, bestaand uit 5 cursusavonden. Zie hier voor meer informatie.

De Groninger Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (GVWS) organiseert ook regelmatig sterrenkunde cursussen voor volwassenen in Winsum. Zie voor meer informatie: www.gvws.info/cursus.html

Verslag Landelijke Sterrenkijkdagen 2017

Bij de 41e Landelijke Sterrenkijkdagen op vrijdag 3 & zaterdag 4 maart 2017 verwelkomden we meer dan 700 bezoekers in de sterrenwacht. Zie voor verslagen en foto's: RUG nieuwsbericht, Science LinX nieuwsbericht, Facebook fotoalbum, Facebook event, Dagblad van het Noorden reportage, NOS radio interview.

Voor de workshop Sterren op je smartphone staat hier het draaiboek, en hier het overzicht met apps om thuis uit te proberen. Voor het spel De Kosmische Spiraal is hier de aanvullende uitleg met de tijdlijn.

In voorjaar 2018 zal de Blaauw Sterrenwacht weer deelnemen aan de Landelijke Sterrenkijkdagen.

Agenda geplande activiteiten

Datum

Vast/

flexibel *

Evenement Programma en aanmelden
Vrijdag 23 & zaterdag 24 februari 2018 Vast 42e Landelijke Sterrenkijkdagen De sterrenwacht is beide dagen open van 18:00 tot 23:00. Toegang gratis. Doe ook mee aan het Facebook event voor de laatste nieuwtjes.
Dinsdag 8 mei 2018 Vast

DOTliveplanetarium

Planetarium show: "Starry Milky Way: The newest Gaia atlas of our galaxy"

Live planetariumshow over de sterrenhemel en de Melkweg met de nieuwste resultaten van de Gaia ruimtemissie. Tickets €5,00. Locatie: DOT, Vrydemalaan 2. Tijd: 20:00 - 21:00. Meer info: www.facebook.com/DOTliveplanetarium
Dinsdag 22 mei 2018 Vast

DOTliveplanetarium

Prof. dr. Rien van de Weijgaert: "The largest structure in the Universe, the Cosmic Web"

Presentatie door professor Rien van de Weijgaert over de grootste structuur van het heelal: het kosmische web, met fulldome simulaties. Tickets €5,00. Locatie: DOT, Vrydemalaan 2. Tijd: 20:00 - 21:00. Meer info: www.facebook.com/DOTliveplanetarium
Zaterdag 26 mei 2018 Vast

JWG bijeenkomst

(6-16 jaar)

Plaats: Bernoulliborg, Nijenborgh 9 in Groningen. Tijd: 19:00 - 20:30. Toegang gratis. Zie ook www.sterrenkunde.nl/jwg/groningen

* Flexibel = afhankelijk van het weer.

De publieksavonden vinden plaats in de Bernoulliborg, tenzij anders gespecificeerd. De aanvangstijd is o.a. afhankelijk van de tijd van zonsondergang en wordt per avond bekend gemaakt. Zie voor de bereikbaarheid hieronder.

Bereikbaarheid

De Blaauw Sterrenwacht bevindt zich in de Bernoulliborg (Nijenborgh 9) op de Zernike Campus in het noorden van de stad Groningen. De Bernoulliborg wordt op het Zerniketerrein aangegeven. Meer informatie over de bereikbaarheid vindt u hier.

Laatst gewijzigd:08 mei 2018 14:48