RUG zet koers naar digitale autonomie

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wil de komende jaren minder afhankelijk worden van grote commerciële techbedrijven. Het College van Bestuur heeft hiervoor een programma goedgekeurd dat loopt tot 2030. Doel is digitale systemen te gebruiken die aansluiten bij publieke waarden, Europese wetgeving en academische vrijheid, wetenschappelijke integriteit en openheid.

Ontstaan vanuit de community

Het programma komt voort uit de RUG-gemeenschap. De Alliance for Digital Autonomy (ADA) ontwikkelde een roadmap via workshops samen met mensen uit de hele universiteit en partnerorganisaties. Deze routekaart vormt nu de basis van het officiële programma. Drie principes staan daarbij centraal: academische vrijheid, onafhankelijkheid en veiligheid. 
(Zie meer informatie voor medewerkers)

Ruimte voor de community

Community-participatie speelt een belangrijke rol in het programma. Er komt een klein kick-startfonds waarmee teams, vakgroepen of onderzoeksgroepen zelf aan de slag kunnen om hun digitale autonomie te vergroten, bijvoorbeeld door open-source tools en alternatieven te verkennen. Projecten die goed werken, zouden kunnen opgeschaald worden naar gebruik binnen de hele RUG. Meer informatie over het fonds volgt binnenkort. 

Deze pilotprojecten vormen een aanvulling op de grotere, RUG-brede implementaties. Het programma werkt via co-creatie: faculteiten en diensten brengen hun eigen kennis en prioriteiten in, terwijl het programma zorgt voor coördinatie en toegang tot alternatieven. Zo blijven de uitkomsten werkbaar en sluiten ze aan bij de academische behoeften en de dagelijkse praktijk.

Route naar 2030

Het programma wordt uitgevoerd door het Centrum voor Informatie Technologie, in nauwe samenwerking met de Universiteitsbibliotheek, University Services en leden van de academische gemeenschap. Marijke Folgering-van der Vliet zal het programma per 1 augustus 2026 leiden. 

De planning tot 2030 is als volgt: 

• 2026–2027: Cruciale afhankelijkheden in kaart brengen en eerste pilots starten

• 2028: Alternatieven testen en eerste migraties uitvoeren

• 2029: Digitale autonomie wordt standaard in beleid en werkwijzen

• 2030: Evaluatie en overdracht naar de lijnorganisatie

De dagelijkse systemen veranderen voorlopig niet. De overgang naar meer digitale autonomie gaat stap voor stap. 

Samenwerking in het Nederlandse hoger onderwijs

De RUG werkt hierin samen met andere Nederlandse universiteiten, SURF en overheidsinstanties. Rector Jacquelien Scherpen is lid van de UNL-commissie ‘Digitale Autonomie Universiteiten’ die voorstellen ontwikkelt voor een gedeelde aanpak binnen het hoger onderwijs. 

Blijf op de hoogte en doe mee

Wil je de ontwikkelingen volgen of meewerken aan de digitale toekomst van de RUG? Schrijf je dan in voor de mailinglijst (voor RUG-medewerkers en -studenten) om updates of uitnodigingen voor thema- of gebruikersgroepen en evenementen te ontvangen.

Meer informatie voor medewerkers

• De roadmap van Alliance for Digital Autonomy (MyUniversity)
• Drie pijlers voor 2030 (MyUniversity)
  

Heb je ideeën die je wilt delen of vragen? Mail naar digitalautonomy@rug.nl