Gezonde bodembiodiversiteit als basis voor toekomstbestendige voedselproductie
Vorige week was Victoria, Canada het decor voor ‘The 4th Global Soil Biodiversity Conference – GSB 2026’ – een inspirerend platform waar wetenschap, praktijk en beleid samenkomen. Ingrid van Huizen was hier namens het Centrum voor duurzame landbouwtransitie en het programma ReGeNL aanwezig. De conferentie benadrukte opnieuw: een gezonde bodum is de sleutel tot voedselproductie, klimaatadaptatie en ecologische veerkracht.
Wetenschap en praktijk: hand in hand voor bodemgezondheid
Tijdens de conferentie werd wetenschappelijke kennis over en gerelateerd aan de bodem gedeeld en toegelicht. Daarnaast werd duidelijk wie allemaal actief bodem kennis ontwikkelen al dan niet in samenwerking met bewoners, natuurbeschermers of boeren. Met kleurrijke afbeeldingen van de verschillende soorten bodembiodiversiteit het enthousiasme over het rijke bodemleven gedeeld. Het belang van een gezonde bodembiodiversiteit voor de verschillende functies die een bodem heeft, waaronder voedselproductie, was een rode draad door deze driedaagse conferentie.
Dr. Janet K. Jansson wees op het belang van het bodemmicrobioom als regelaar van de koolstofcyclus en broeikasgasuitstoot. Landbouw- en graslandbodem kunnen leiden tot meer bodemerosie, meer vervluchtiging van CO2 en daarmee een groter effect op klimaatsverandering. Maar hoe maak je de bodem duurzaam? Door regeneratieve landbouw. Door de inzet van plantensoorten die diep wortelen wordt koolstof naar de diepere lagen gedrukt, water beter vastgehouden en erosie voorkomen. Combineer een diverse beplanting met adaptieve begrazing over meerdere percelen en je verrijkt niet alleen de bodem met koolstof en voedingsstoffen, maar vergroot ook de waterbergingscapaciteit en de biodiversiteit van insecten en vogels.
Ook Marie-Liesse Vermeire François deelde waardevolle inzichten: biologische bemesting (biologische koolstof) stimuleert de groei van macro-invertebraten (door aanwezigheid van meer voedsel), wat op zijn beurt het waterinfiltratievermogen van de bodem verbetert. Een mooi voorbeeld van hoe kleine ingrepen grote effecten kunnen hebben.
Een bijzonder project was dat van Dr. Elisabeth Bönisch, die bodembiodiversiteit op een speelse manier onder de aandacht brengt bij kinderen. Met leaflets die uitnodigen om je handen vies te maken, soorten te ontdekken en verwonderd te raken. Een aanpak die ook voor regeneratieve landbouw inspirerend kan zijn: hoe brengen we complexiteit op een toegankelijke manier over?
Op Europees niveau werd door Guusje Koorneef en Wim van der Putten (NIOO-KNAW) een roadmap gepresenteerd voor een lange termijn plannen van bodemonderzoek, ontwikkeld vanuit het project Soil for Europe. De centrale thema’s binnen de roadmap; ‘bodem monitoring’, ‘aanjagers van bodemgezondheid’, ‘impact van bodem gezondheid op de maatschappij’ en ‘duurzaam land&bodemmanagement’, werden aangehaald. Maar ook werd inzichtelijk gemaakt welke overlappende knelpunten daarbij horen en moeten worden overwonnen.
Vanuit Nederland waren er meerdere mensen aanwezig die ook betrokken zijn bij het ReGeNL programma. Bij het ReGeNL programma vormt de wetenschappelijke omschrijving van Schreefel et al., 2020 de basis: Een vorm van landbouw waarbij het creëren en behouden van een gezonde bodem het startpunt is voor het leveren en regenereren van meerdere ecosysteem diensten, waardoor zowel de ecologische, als sociale en economische dimensies van voedselproductie worden versterkt. Het was goed om hierover kennis te vergaren en uit te wisselen.