Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Geschiedenisstudent op reis: wie vertelt het ware verhaal?

Datum:29 september 2016
Auteur:Sam Lansink
De gerenoveerde Stari Most in Mostar
De gerenoveerde Stari Most in Mostar

Een plaats waar ik de etnische spanningen tussen de bevolkingsgroepen in Bosnië duidelijk ervaar is Mostar. Deze kleine stad is wereldberoemd vanwege haar grootse brug over de rivier Neretva, de Stari Most. De stad werd belegerd door zowel de Serviërs, die Bosnië wilden inlijven, als de Kroaten, die Mostar als hun historische eigendom zagen. De stad bestaat uit een Bosnisch en een Kroatisch deel, maar wie in het oude centrum rondhangt, ziet niet meer dan de gebruikelijke toeristische façade. Of toch niet? Het zicht op de bergen wordt gedomineerd door een gigantisch wit kruis. ‘Kroatisch machtsvertoon’, stelt de Bosnische Arna. Daar blijft het volgens haar niet bij. ‘De stad heeft een Kroatische burgemeester die al het budget aan zijn kant van de stad uitgeeft. Tijdens een sneeuwstorm zaten alle Bosniërs zonder elektriciteit, terwijl de Kroaten nergens last van hadden.’

In een verdeelde stad als Mostar heeft zelfs de Stari Most geen verbindende functie meer. Tijdens een rondwandeling door de stad vertelt de gids dat de Kroaten de brug in de oorlog verwoestten. De wederopbouw kostte zo’n dertien miljoen euro. ‘Eigenlijk mag ik dit niet vertellen’, deelt hij mee. Het stadsbestuur wil niet dat mensen weten wie er verantwoordelijk was voor deze misdaad. De Kroaten houden er zo hun eigen verhaal op na. Berucht is het televisiefragment van een jonge Kroatische inwoner van Mostar die vertelt de brug nog nooit gezien te hebben. Zijn ouders achten het zelfs jaren na de oorlog te gevaarlijk om hun zoon naar het Bosnische stadsdeel te laten gaan. De eigenaar van het Kajtazhuis, een prachtige juristenwoning uit de Ottomaanse tijd, vertelt ons dat de vijandsbeelden wederzijds zijn. ‘Ook de Bosniërs doen mee,’ zegt hij. ‘Zeker in de winter wordt er ’s avonds nog steeds veel gevochten op straat.’ Droevig vertelt hij dat hij persoonlijk de gevolgen ondervindt. ‘Vroeger kende ik veel Kroaten. Mijn eerste vrouw was Kroatische en een groot deel van mijn schoolvrienden. Tegenwoordig spreek ik hen niet meer.’

Niemand in Bosnië-Herzegovina heeft dezelfde oorlog meegemaakt, maar ondanks de verschillende verhalen is er één gedeeld sentiment: de oorlog leeft. De donkere jaren negentig bepalen de kijk op het verleden, het heden en voorlopig ook de toekomst. De bureaucratie die met het Verdrag van Dayton in het leven geroepen werd is duur en lijkt etnische spanningen meer aan te wakkeren dan af te zwakken. Nog steeds houdt EUFOR met zeshonderd militairen toezicht op de naleving van het verdrag. Bevolkingsgroepen kunnen niet nader tot elkaar komen als zij gedwongen gescheiden worden gehouden, maar niemand wil dat de oorlog die mentaal nog gaande is opnieuw met wapens wordt uitgevochten. Daarom blijft Bosnië-Herzegovina zoals het is, een multicultureel land, vastgeketend in een wrange status quo.

Sam Lansink is student Geschiedenis en bekijkt haar vakgebied tijdens haar vakantie. Geschiedenis ligt op straat! 

Reacties

Reacties laden...