Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsNieuwsarchief

Grote NWO-subsidie voor onderzoek naar religieuze leescultuur in middeleeuwse steden

30 juli 2014

Dr. Sabrina Corbellini en prof.dr. Bart Ramakers van de Faculteit Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen hebben onlangs van NWO een prestigieuze subsidie van € 750.000 ontvangen voor het project ‘Cities of Readers: Religious Literacies in the Long Fifteenth Century’.

Het gehonoreerde onderzoeksproject zal een nieuwe visie ontwikkelen op de ‘lange vijftiende eeuw’ (ca. 1400-1550) en laten zien dat deze periode een van de fundamentele periodes voor de vorming van de culturele identiteit van het moderne Europa is. In tegenstelling tot wat nog steeds algemeen gedacht wordt, waren het namelijk niet de elites als hof, kerk en clerus, maar juist gewone mensen die nieuwe vormen van religieuze participatie voor zichzelf creëerden en daarmee een actieve rol gingen spelen in de overdracht van religieuze kennis in de volkstalen. Deze dynamiek vormt een belangrijke kiem voor de burgerparticipatie die vanaf de late middeleeuwen in Europa tot ontwikkeling kwam.

Religieuze teksten in volkstalen

Deze nieuwe vormen van religieuze participatie door ‘leken’ werden mogelijk gemaakt doordat vanaf de vijftiende eeuw in de verstedelijkte delen van Europa steeds meer religieuze teksten in de volkstalen beschikbaar kwamen. Uit recent onderzoek is gebleken dat deze teksten niet alleen door priesters/kloosterlingen vanuit het Latijn vertaald en aan leken ter beschikking gesteld werden, maar dat leken – voor het merendeel stadsbewoners – zelf een actief aandeel hadden in het verzamelen, schrijven, bewerken en doorgeven van die teksten in handschriften en gedrukte boeken.

Groepsverband

Naast de innovatieve bottom-up benadering, richt Cities of Readers zich tevens niet alleen op het individu, maar bestudeert het de religieuze participatie van groepen als geheel. Uitgangspunt van de onderzoekers is dat niet alleen de omgang met de teksten zelf – het verzamelen, schrijven, bewerken, lezen – in groepsverband plaats vond, maar dat ook het resultaat ervan – de interpretaties, de ideeën, het gedrag – vaak in groepsverband werden bereikt. Het project richt zich voornamelijk op de bestudering van de religieuze praktijk van leken in de Nederlanden en Noord-Frankrijk. Uniek aan deze gebieden zijn de brede geografische verspreiding van teksten en de relatief veel voorkomende meertaligheid van de lezers.

Vrije Competitie Geesteswetenschappen

Het project is gefinancierd door NWO in het kader van de Vrije Competitie Geesteswetenschappen en zal naar verwachting in januari 2015 starten. Het onderzoek zal worden uitgevoerd door een postdoc onderzoeker en twee PhD’s en worden geleid door dr. S. Corbellini en prof. dr. B. Ramakers. Het onderzoek vindt plaats binnen het Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek Groningen (ICOG) en draagt bij aan het speerpunt Sustainable Society van de Rijksuniversiteit Groningen. Voor meer informatie over het project kan contact worden opgenomen met de projectleiders via Sabrina Corbellini.

Curriculum Vitae

Dr. S. Corbellini is Rosalind Franklin Fellow en als universitair hoofdocent verbonden aan de leerstoel Middeleeuwse geschiedenis van de Faculteit Letteren. Haar expertise ligt op het vlak van de Cultuurgeschiedenis van de Middeleeuwen, de boekgeschiedenis en de Middelnederlandse letterkunde.

Prof. dr. B.A.M. Ramakers is hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde aan de Faculteit Letteren. Hij is een expert op het gebied van de Nederlandse literatuur tot 1800 en in het bijzonder op de Middeleeuwen en de rederijkerstijd.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:34
printView this page in: English

Meer nieuws

  • 12 februari 2019

    Het klimaatverdriet van Maarten Loonen

    De klimaatverandering op Spitsbergen; Maarten Loonen maakt het al jaren aan den lijve mee. Hij kan uren vertellen over ganzen, rendieren en gletsjers, over de onmetelijke en ons onbekende natuur. Maar het meest raakt hem de klimaatklok die voorttikt...

  • 12 februari 2019

    Eredoctoraten voor Titia de Lange en Philipp Blom

    De Rijksuniversiteit Groningen reikt tijdens de lustrumweek in juni 2019 eredoctoraten uit aan prof. dr. Titia de Lange en dr. Philipp Blom. Historicus Blom ontvangt het eredoctoraat op voordracht van prof. dr. Ann-Sophie Lehmann van de Faculteit der...

  • 07 februari 2019

    Gerrit Krolprijs voor beste Nederlandstalige essay

    De Rijksuniversiteit Groningen bestaat in 2019 405 jaar. Om dit te vieren roept het Talencentrum, in samenwerking met de Faculteit der Letteren, de Gerrit Krolprijs in het leven.