Comenius programma
Het Comeniusprogramma heeft als doel om het Nederlandse hoger onderwijs te verbeteren door middel van onderwijskundige innovaties. De Comeniusbeurzen stellen professionals in het hoger onderwijs in staat om hun ideeën voor onderwijsvernieuwing in de praktijk te brengen. Bovendien maken ze het mogelijk dat docenten zich kunnen ontwikkelen tot excellente onderwijsprofessionals en is het een blijk van waardering voor uitstekend en bevlogen onderwijs. Het Comeniusprogramma is er voor campus- én afstandsonderwijs.
Er zijn drie verschillende Comeniusbeurzen voor onderwijsprofessionals in verschillende fases van hun carrière: Teaching Fellows, Senior Fellows en Leadership Fellows. Naarmate docenten zich ontwikkelen, wordt hun potentiële impact verder uitgebreid. Docenten kunnen elk jaar een aanvraag indienen.
Kijk hier voor meer informatie over het Comeniusprogramma.
Beurzen
Het Comeniusprogramma biedt de volgende beurzen:
Teaching Fellows
€ 50.000, project van één jaar, kleinschalige innovatie (bijv. cursusniveau). Je staat aan het begin van je carrière en hebt minimaal twee jaar leservaring in het hoger onderwijs (zie de aanmeldingsprocedure voor meer informatie).
Senior Fellows
€ 100.000, project van twee jaar, innovatie binnen een volledige opleiding. Je hebt minimaal vijf jaar leservaring in het hoger onderwijs. Maximaal één kandidaat per faculteit kan zich aanmelden (zie de aanmeldingsprocedure voor meer informatie).
Leadership Fellows
€ 500.000, project van drie jaar, innovatie binnen één of meerdere faculteiten of gehele instelling. Je hebt minimaal zeven jaar leservaring, leiderschapskwaliteiten in het onderwijs en een bewezen staat van dienst in het bijdragen aan het onderwijsklimaat van je instelling. Maximaal één kandidaat per instelling kan zich aanmelden (zie de aanmeldingsprocedure voor meer informatie).
Thema’s
Er zijn drie thema's voor de Teaching and Senior Fellows-beurzen, plus een vierde open thema. De Leadership Fellows-projecten worden niet binnen een bepaald thema ingediend. Deze projecten zijn bedoeld om de onderwijsambities van de universiteit, zoals geformuleerd in het strategisch (onderwijs)plan, een impuls te geven.
In 2027 heeft het Comenius Teaching and Senior Fellows-programma de volgende thema's: 'Onderwijsvormen van de toekomst'; 'Studentenwelzijn’; 'Verbinding met de arbeidsmarkt'; en een open thema.
Thema 1: Onderwijsvormen van de toekomst
Projecten binnen dit thema richten zich op de vraag hoe nieuwe onderwijsvormen op een succesvolle manier ontwikkeld en geïmplementeerd kunnen worden in het vervolgonderwijs, zodat deze ten goede komen aan studenten. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld student gedreven onderwijs, learning communities, challenge based learning of aan technologische innovaties. Zie voor de volledige beschrijving de kennisagenda.
Thema 2: Studenten Welzijn
Projecten binnen dit thema richten zich op het bijdragen aan het welzijn van studenten, zodat hun beleving tijdens hun studietijd wordt bevorderd. Hierbij kan gedacht worden aan projecten die pogen de binding bij het onderwijs, de energiebronnen of de weerbaarheid van studenten te versterken. Zie voor de volledige beschrijving de kennisagenda.
Thema 3 | Aansluiting op de arbeidsmarkt
Hogescholen en universiteiten hebben als doel om studenten goed voor te bereiden op hun loopbaanontwikkeling. De arbeidsmarkt verandert snel, met verschuivingen in vraag en aanbod, waardoor het een uitdaging voor het vervolgonderwijs blijft om ook in de toekomst de aansluiting met het werkveld te behouden. Zie voor de volledige beschrijving de kennisagenda.
Thema 4 | Vrije thema
Binnen het vrije thema is het mogelijk om te kiezen uit een breed scala aan onderwerpen. Het gaat hierbij om projecten die bijdragen aan de vernieuwing en verbetering van het vervolgonderwijs ten behoeve van studenten. Projecten binnen dit thema richten zich op onderwerpen die voortkomen uit de nieuwsgierigheid van de docent.
Aanvraagprocedure
Teaching Fellows
Praktische richtlijnen voor de aanvraag staan in de Call for Proposals.
-
Volledige aanvraag (verwachte deadline): 12 november 2026 14:00 CEST
Senior Fellows
Praktische richtlijnen voor de aanvraag staan in de Call for Proposals.
Er kan slechts één Senior Fellowship per faculteit worden voorgedragen. De meeste faculteiten organiseren daarom een interne selectieprocedure. Neem contact op met je decaan en faculty funding officer van je faculteit voor de interne deadlines.
-
Intentieverklaring (deadline): 30 juni 2026, 14:00 CEST
-
Voor-aanvraag (deadline): 17 september 2026, 14:00 CEST
-
Volledige aanvraag (deadline): 21 januari 2026, 14:00 CEST
-
Weerwoord gebaseerd op voorlopig advies: eind maart / begin april 2027
-
Besluit beoordelingscommissie: eind juni / begin juli 2027
Leadership Fellows
Praktische richtlijnen voor de aanvraag staan in de Call for Proposals.
Er kan slechts één Leadership Fellowship per instelling worden voorgedragen. Daarom organiseert de RUG een interne selectieprocedure waarbij faculteitsdecanen aan het begin van elk kalenderjaar worden gevraagd om namen van mogelijke kandidaten in te dienen. Als je interesse hebt, kun je contact opnemen met je decaan en de faculty funding officer van je faculteit voor de interne deadlines.
-
Intentieverklaring (deadline): 10 september 2026, 14:00 uur CEST
-
Volledige aanvraag (deadline): 29 oktober 2026, 14:00 uur CEST
-
Reactie op basis van voorlopig advies: januari 2027
-
Interviews: medio april 2027
-
Besluit beoordelingscommissie: mei 2027
Meer informatie
Meer informatie over de Comenius beurzen kun je vinden in de brochure of bij de FAQ op de NRO-website. Je kunt ook contact opnemen met tag-grantsupport@rug.nl.
Tips voor het schrijven van een voorstel
NRO heeft korte video's gemaakt met tips voor het schrijven van een Comenius-voorstel. Deze kun je bekijken op de website. Er is ook een online voorlichtingsbijeenkomst over Comenius beurzen georganiseerd door NKO op 16 juni.
Voor vragen kun je contact opnemen met de subsidie- en onderwijsadviseurs via tag-grantsupport@rug.nl.
Comenius Fellows RUG
RUG-laureaten van de Comeniusbeurs zijn:
2026
Senior Fellow | Dr. Liga Klavina (FBSS): “Access to Practice: Inclusive Professional Development Trajectories for all Students”
Psychology students perceive their employability skills as suboptimal, experiencing a gap between acquired skills and demands of the labor market. This is particularly critical for diverse students, such as those with functional disabilities, chronic illnesses, or caregiving responsibilities facing obstacles in professional development opportunities, both within and outside the curriculum. Additionally, diversity in socio-economic, cultural backgrounds, and neurodiversity is often overlooked in how professional development and employability skills are approached.
While many inclusion projects and employability frameworks exist, few address the intersection of diversity and professional development in university contexts, - despite 30% of students requiring support. To improve diverse students’ access to professional development and employability skills, our project uniquely combines research on self-regulatory and adaptive strategies for optimizing resources with Universal Design for Learning (UDL) principles. This allows shifting from individuals’ deficits to a strength-based approach. Students as experts by experience are therefore essential co-creators within the project team.
Our goal is to develop tools to track and strengthen professional development and employability skills in line with UDL, an inclusive internship pilot, a coaching and mentoring scheme, and student-led career events program. For teachers, mentors and coaches training and facilitation resources will be developed. These initiatives integrate inclusion, diversity, and employability, ensuring all students benefit from professional development opportunities. Students will gain demonstrable awareness of possible professional pathways, mapping and tracking employability skills across their program. The project’s scalable design allows for adaptation across institutions and disciplines to advance inclusive professional development in higher education, reducing unequal opportunities for diverse groups.
Teaching Fellow | Dr. ir. Luca M. Gelsomino (FEB): “ReValue: a transdisciplinary approach to supply chain management education”
Teaching Fellow / Dr. ir. Luca M. Gelsomino (FEB) “ReValue: a transdisciplinary approach to supply chain management education”
This project addresses a gap between the societal relevance of supply chains and how supply chain management (SCM) is typically taught. Societal challenges such as climate impact, labour conditions and resource scarcity are central to SCM practice, yet engaging students with these issues requires transdisciplinary perspectives and close interaction with practice. In the Netherlands, this is complicated by the institutional separation between research universities (WO) and universities of applied sciences (HBO), which despite their complementary forms of knowledge and skills rarely collaborate.
To respond to this challenge, the project reorganises the course Purchasing and Supply Chain Management at the University of Groningen into a joint living lab, ReValue, developed and delivered together with Hogeschool Windesheim. The innovation lies in a structured WO–HBO collaboration around real societal supply chain challenges. Student groups work in communities of practice within different thematic tracks. Practitioners participate in the communities as problem owners, providing challenges and constraints, while instructors from both institutions provide guidance.
This design allows students to integrate analytical abstraction, contextualised problem-solving and engagement with real organisational settings. The educational design is supported by targeted technological and pedagogical tools. Students use a supply chain mapping tool to explore multi-tier networks and associated societal risks, and draw on an open repository of short transdisciplinary learning materials developed with experts from outside business and management. The project focuses on developing student agency, stakeholdership and collaborative capacity, and delivers transferable outputs that support wider adoption of transdisciplinary, cross-institutional SCM education.
Teaching Fellow | Rina F. de Vries, MSc, MA, SF HEA & Drs Georgette Coffeng (FEB): “Enhancing student employability through intercultural skills: developing a student-driven intercultural dilemma game for Study Abroad.”
At the University of Groningen’s Faculty of Economics and Business, students can spend part of their studies abroad. An intended learning benefit is developing intercultural skills for an increasingly international labour environment, where working in diverse teams is key. Students get training to support this process, and later translate their experiences for future employers. However, they often fail to apply the theoretical frameworks handed to them. Also, they frequently stay in ‘cultural silos’ whilst abroad, interacting mostly with co-nationals or other internationals. Instead of exploring intercultural differences in-depth, they may gain surface knowledge of the host country only.
This project introduces the new training tool of a student-driven intercultural dilemma game. Following a designated format, students collect authentic experiences outside their cultural comfort zone, which form input for the game. Together they vote which intercultural dilemmas can be added to the game. The game itself becomes an electronic world map, with dilemmas hidden beneath clickable tiles. Supported by experts on gamification - the UG’s Community of Practice gamification, and Hare Software - and our own experience in inclusive teaching, we make the game user-friendly and digitally accessible.
The game will become a living, expanding tool to consolidate theoretical knowledge, and motivate students to interact actively with the host country. Our co-creative approach promotes self- and peer-assessment, giving students more ownership over their learning. We document students’ intercultural progress through a multicultural effectiveness test before and after going abroad. An adaptable form of the game will be shared with third parties.
Teaching Fellow | Assistant Professor Özlem Altınkaya Genel (FSS): "Students Curating Impact: Empowering Future Urban Planners through Living Labs"
The quest for impact in urban planning emerged from intellectual critiques of top-down interventions addressing the need for participatory and transparent approaches to tackle real-world challenges. In the 21st century, frameworks such as the Omgevingswet reflect this orientation by raising expectations for integrated decision-making, participation, and
accountability, thereby shaping professional impact in urban planning. This trend has created a sectoral demand for practitioners who can navigate between academic, institutional, and public domains and engage analytical problem-solving skills with implementable solutions, transparent decision-making, and stakeholder engagement to achieve professional impact.
Against this backdrop, practice-oriented master’s degrees have become a key response to the sectoral demands in higher education. In the Netherlands, an increasing number of master’s degrees are integrating practice-oriented courses, including living labs, into their curriculum to support the development of professional competencies. While living labs
provide urban planning students with real-world experience, they often lack structured pedagogical methods to help students design, monitor, and critically reflect on professional impact.
This proposal addresses this gap by proposing an impact-oriented curriculum for the Environmental and Infrastructure Planning (EIP) Living Lab elective based on three main innovations: 1) a student-owned impact trajectory; 2) an impact advisor; and 3) post-impact assessment. Based on three new learning goals (Observing and Acting, Reflecting and Refining,and Disseminating), the project will support key professional urban planning competencies, including feasibility, transparency, accountability, and stakeholder engagement. Concomitantly, the project will foster sectoral impact through co-created, evidence-based outputs while introducing a transferable and impact-oriented urban living lab methodology.
Teaching Fellow | Stefania Boscari, Assistant Professor in Operations Management (FEB): "Embedding Diverse Perspectives and Inclusive Teamwork in Supply Chain Management Education"
Supply Chain Management (SCM) education is traditionally a technically oriented program that emphasises efficiency, optimisation, and analytical decision-making, often underestimating the role of diversity and inclusion (D&I). As a result, students frequently perceive D&I as peripheral or normative, leading to resistance, despite its growing relevance for real-world SCM decision-making.
This project addresses this issue by developing and implementing a design framework for embedding D&I into decision-intensive technical education. The objective is to enable students to systematically integrate diverse perspectives—such as functional roles, educational backgrounds, and approaches to risk and uncertainty—when making complex SCM decisions, thereby improving collaboration and decision quality.
The framework conceptualises D&I not as a stand-alone topic, but as a functional input to collective decision-making. It provides a structured approach for aligning team composition, guided reflection, and decision moments so that diversity becomes consequential for technical outcomes. This approach is implemented within a compulsory MSc SCM course through activities supporting a team-based simulation game, where inclusive teamwork directly affects performance trade-offs and results. Practitioner co-design and delivery of materials and workshops to build D&I-related competences further reinforces the relevance of D&I for professional SCM practice.
The D&I awareness and competencies developed through this framework (e.g., perspective integration, inclusive communication, and inclusive decision-making) form a foundation for subsequent courses within the SCM programme. The framework and its underlying tools and design principles will be openly shared, enabling adaptation and use in other technical and decision-oriented programmes.
Teaching Fellow | Bahar Haghighat, Assistant Professor of Robotics and Automation (FSE): "SwarmSense: Hands-On Swarm Robotics Education for Authentic Learning”
SwarmSense is a new educational initiative at the University of Groningen that brings hands-on swarm robotics into the classroom. The project gives students from different study backgrounds the opportunity to collaboratively build, program, and test swarms of miniaturized wheeled robots using both physical hardware and a realistic simulator. By combining robotics, sensing, and artificial intelligence in an engaging learning environment with real-world applications, SwarmSense aims to make swarm robotics and embedded AI concepts more accessible to a broad group of students. The project is supported through a Comenius Teaching Fellowship, a national program that recognizes and supports innovative, research-driven approaches in Dutch higher education.
Teaching Fellow / Mihály Balogh Pharm.D., Ph.D., assistant professor of pharmacology (FSE): “Adaptive and Gamified Case-Based Learning in Infectious Diseases and Oncology”
Bachelor's Pharmacy students often understand the theory but may feel insecure when making treatment decisions for real patients. This project helps students bridge that gap. Students first prepare with interactive digital patient cases that adapt to their choices and provide immediate feedback, allowing them to learn safely from mistakes. They then apply their knowledge in realistic pharmacy simulations on campus in our Pharmacy Skills Lab, where they practice patient consultations in a supportive environment. This approach strengthens clinical reasoning, increases confidence, and better prepares students for professional practice as future pharmacists.
2025
Teaching Fellow |Dr. Deniz Haydar (BSS): "Doceren leren waarderen"
Het lerarentekort is een complex maatschappelijk probleem. In het voortgezet onderwijs zijn veel bètavakken een tekortvak: te weinig studenten aan de universiteit kiezen voor een carrière als docent wiskunde, scheikunde, natuurkunde of informatica. Een mogelijke verklaring hiervoor is de lage waardering voor het docentschap. De maatschappelijke status van met name de eerstegraads leraar is relatief laag: die wordt niet langer gezien als een hoogopgeleide professional. In internationale vergelijkingen blijkt een hoge status van het leraarschap samen te hangen met onderwijskwaliteit. Het verhogen van de waardering voor leraren komt daarmee zowel ten goede aan het verminderen van het lerarentekort, als aan de kwaliteit van ons onderwijs van de toekomst. Wij richten ons in deze aanvraag op het vergroten van de waardering van voor het docentschap van zowel studenten als docenten bij de Faculty of Science and Engineering (FSE). Tijdens een nieuw te ontwikkelen cursus, toegankelijk voor studenten aan alle bacheloropleidingen van FSE, maken studenten kennis met leer- en onderwijstheorieën, bèta-didactiek, en de specifieke toepassing daarvan in het onderwijs aan de faculteit. Ze dragen actief bij aan onderwijsverbetering door binnen een kleinschalig project samen met docent-deelnemers te werken aan een onderwijsinnovatie in hun eigen bacheloropleiding. Door deze ervaring met het evidence informed ontwikkelen van onderwijsactiviteiten, krijgen studenten en hun docenten meer inzicht in en enthousiasme en waardering voor het docentschap. Deze positieve onderwijservaringen dragen bij aan onderwijsverbetering aan de faculteit, en kunnen leiden tot vergrote instroom aan de lerarenopleiding.
Teaching Fellow |Dr. Daniel Feitosa & Dr. Brian Setz (FSE): "A Students-First Approach to Developing AI-based Systems"
Studenten Computing Science (CS) moeten tijdens een cursus vaak door veel onderwijsbronnen navigeren en deze integreren. Hoewel Large Language Models (LLM's) zoals ChatGPT studenten in staat stellen om informatie op te vragen met behulp van natuurlijke taal, wordt hierbij helaas geen rekening gehouden met de kennis die in het cursusmateriaal is verwerkt, wat vaak resulteert in incorrecte antwoorden. Ons voorstel pakt deze uitdaging aan met de verantwoordelijkheid die CS-studenten zullen hebben als toekomstige ontwikkelaars van AI-gebaseerde technologie.
Daarom herzien we de cursus programmeren voor gevorderden aan de Rijksuniversiteit Groningen om studenten kennis te laten maken met de ontwikkelingscyclus van moderne AI-systemen. De herziening draait om het maken van een AI-gestuurde leerassistent die Retrieval-Augmented Generation (RAG)-technologie gebruikt om de nauwkeurigheid en relevantie van antwoorden op cursus-specifieke vragen te verbeteren. Door het integreren van cursusmateriaal zoals collegenota's en tekstboeken met de kracht van LLM's, probeert het systeem de beperkingen van AI-tools voor algemeen gebruik, zoals ChatGPT, te overwinnen.
Studenten ontwikkelen de gebruikersinterface van het systeem, terwijl het Digital Lab, een toegewijd software engineering team, de RAG component voor zijn rekening neemt. Deze samenwerking biedt studenten praktijkervaring in softwareontwikkeling onder realistische omstandigheden, en zorgt voor blootstelling aan ethische overwegingen, naleving van de Artificial Intelligence Act van de EU en praktische kennis in het testen en inzetten van AI-systemen.
Dit project zal ten goede komen aan meerdere cursusedities, omdat het systeem voortdurend verbeterd zal worden en de open-sourced software een bredere toepassing in andere instellingen mogelijk maakt. Door deel te nemen aan dit project zullen studenten waardevolle vaardigheden verwerven in AI-ontwikkeling en praktische software ontwikkeling, waardoor ze zowel bijdragen aan als profiteren van een transformatief educatief hulpmiddel.
Teaching Fellow|Dr. Sabrina Sauer (ARTS): "Developing the serendipity mindset to better navigate analgorithmicallymediated world"
Dit project realiseert interdisciplinaire onderwijsmodules die studenten leren om serendipente verbanden te herkennen binnen algoritmisch gegenereerde media en zo hun serendipiteitsmentaliteit bevorderen. Innovaties komen vaak voort uit serendipiete, schijnbaar toevallige inzichten. Deze inzichten vereisen echter een “voorbereide geest”. Deze voorbereidde geest kan worden getraind als een set vaardigheden of mindset, en wordt steeds belangrijker in een digitale wereld van voorspellende algoritmen en Large Language Models (LLM's) die zijn getraind om menselijk redeneren na te bootsen. Deze technologieën genereren nieuwe teksten op basis van statistische voorspellingen van patronen, in plaats van anomalieën te benadrukken.
Het trainen van een serendipiteitsmentaliteit stelt studenten in staat om te begrijpen dat zowel patronen als anomalieën kansen zijn om serendipiteit te herkennen. Studenten in de geesteswetenschappen omarmen LLM's in het onderwijs, maar melden ook dat ze deze vermijden uit angst voor te veel vertrouwen en een gebrek aan betrouwbaarheid. Studenten moeten hun algoritmische en informatievaardigheden en hun vaardigheden op het gebied van kritische evaluatie vergroten. In dit project werken studenten binnen het interdisciplinaire Digital Creativity and Serendipity Lab om te leren:
(1) te onderzoeken hoe digitale technologieën zoals zoekmachines, scraping tools, generatieve AI en interfaces vorm geven aan serendipitous inzichten, en
(2) hoe een geoefende serendipity mindset hun ontwikkeling als kritische, innovatiebewuste wetenschappers en professionals ondersteunt.
Dit project biedt studenten overdraagbare technische, sociale en creatieve competenties om hun serendipiteitsmentaliteit te ontwikkelen en aan te scherpen. De deliverables omvatten open toegankelijke Serendipity and Education lesmodules en materialen, inclusief een cursusgids voor serendipiteitsonderwijs, en een hybride “Serendipity in Education” workshop voor collega-docenten.
Teaching Fellow|Dr. Kai Yu Ma (FMS/UMCG): "LEAP: Learning from Errors using AI-simulations inBiomedical Practicals"
Problemen oplossen is een belangrijke vaardigheid voor elke biomedische onderzoeker, maar het is moeilijk om dit te onderwijzen in traditionele practica vanwege praktische beperkingen, de “kookboek”-benadering - waarbij studenten protocollen volgen zonder kritisch na te denken - en het paarsgewijze cursusontwerp, dat individuele mogelijkheden voor probleemoplossing beperkt. Fouten kunnen waardevolle leermiddelen zijn als ze gepaard gaan met feedback, maar in het praktijkonderwijs is vaak geen ruimte voor herhaalde proeven om van te leren. Dit project heeft als doel om de probleemoplossende vaardigheden van biomedische studenten tijdens laboratoriumexperimenten te verbeteren door het gebruik van een AI-chatbot.
We gaan AI-chatbots gebruiken in onze BSc Biologie Biomedisch Onderzoek Laboratoriumcursus. Deze chatbots simuleren mislukte laboratoriumexperimenten door te fungeren als een virtuele laborant die een fout heeft gemaakt, en vragen studenten om problemen te diagnosticeren en oplossingen aan te dragen. Studenten zullen deze chatbots gebruiken als voorbereiding op hun labdagen om het oplossen van problemen te oefenen. In een informele pilot toonde deze innovatie al een positieve betrokkenheid van studenten en een waargenomen verbetering in het oplossen van problemen.
In dit project zullen we de chatbots uitbreiden en verbeteren en de impact ervan op de probleemoplossende vaardigheden van studenten beoordelen. Dit zal worden gemeten aan de hand van de waargenomen effecten van studenten met behulp van een gemengde methode en door tests te ontwikkelen om de probleemoplossingsvaardigheden van studenten direct te meten. Hoewel dit onderzoek best practices voor onze cursus zal vaststellen, kunnen onze bevindingen en innovatie direct worden toegepast op andere laboratoriumcursussen binnen en buiten onze universiteit. We hopen het potentieel van AI aan te tonen om educatieve uitdagingen aan te pakken en de toekomst van leren vorm te geven.
Teaching Fellow|Prof. mr. dr. Albert Verheij (LAW): "Naar een mensgerichte rechtsstaat"
De rechtenstudie is van oudsher gericht op het interpreteren van teksten (wetten, rechtspraak en juridische artikelen) en het op basis daarvan leren opzetten van een juridische redenering. Hoewel het recht het gedrag van mensen poogt te reguleren, is het perspectief van mensen afwezig tijdens de studie. De Toeslagenaffaire heeft pijnlijk duidelijk gemaakt dat juristen en rechters zich bewuster hadden moeten zijn van de persoonlijke gevolgen van hun beslissingen voor betrokkenen. De betrokkenen erkennen dat ook zelf. De Toeslagenaffaire heeft niet alleen grote schade toegebracht aan de directe betrokkenen, maar heeft ook het vertrouwen in de rechtsstaat geschokt. Juristen moeten daarom meer oog hebben voor het perspectief van de mensen die met het recht in aanraking komen (hierna: rechtzoekenden).
Het doel van dit voorstel is om rechtenstudenten er tijdens hun opleiding van te doordringen dat empathie een kernkwaliteit is van een goed jurist en om hun empathische vaardigheden meetbaar te ontwikkelen. Uiteindelijk moeten juristen een balans vinden tussen empathie voor de emoties van rechtzoekenden enerzijds en professionele distantie anderzijds. Momenteel ontbreken deze vaardigheden in de universitaire juridische opleidingen in Nederland, waardoor afgestudeerden deze essentiële competentie missen in de praktijk.
Dit project integreert empathie in het juridische curriculum, wat tot nu toe voornamelijk buiten rechtenfaculteiten gebeurde. De gekozen interventies zijn geïnspireerd door onderwijs in empathie aan studenten geneeskunde. Daarbij is aansluiting gezocht bij empirisch onderzoek naar empathieonderwijs in de Verenigde Staten. Dit project is een pilot en het is de bedoeling om uiteindelijk (na evaluatie) een leerlijn empathische vaardigheden op te zetten.
Teaching Fellow|Dr. Özlemnur Ataol (FSS): "NextGenCircular: Developing Circular Skills for Spatial Planning and Design Students"
Circulaire ontwikkeling heeft zich ontpopt als een transformatieve benadering van duurzaamheid, die verder gaat dan traditionele praktijken zoals recyclen en herfabriceren. Het legt nu een sterke nadruk op het ontwikkelen en delen van de kritische kennis, waarden en vaardigheden die nodig zijn om een duurzame toekomst op te bouwen. Ondanks de positie van Nederland als wereldleider op het gebied van circulariteit, onderstreept het 2024 Dutch Circularity Gap Report de dringende noodzaak om het menselijk kapitaal te versterken om urgente sociaal-ruimtelijke uitdagingen op het gebied van huisvesting, infrastructuur, mobiliteit en openbare diensten aan te pakken. Met de groeiende vraag naar duurzame ruimtelijke ontwikkeling en de bijbehorende behoefte aan groen talent in ruimtelijke planning en ontwerp, is het noodzakelijk dat het hoger onderwijs prioriteit geeft aan het voorbereiden van de volgende generatie professionals met de expertise en visie die nodig is om deze essentiële transformatie te leiden.
Toegepast leren is een hoeksteen van het Spatial Planning and Design (SPD) onderwijs en stelt studenten in staat om robuuste, praktijkgerichte portfolio's te ontwikkelen. Het NextGenCircular project introduceert een vooruitstrevende aanpak door mentorschap tussen professionals en studenten te combineren met uitdagend leren. Dit creëert een laboratorium waar studenten zich niet alleen bezighouden met het concept van circulariteit door middel van toonaangevende Nederlandse praktijken, maar ook hun kennis toepassen in praktische, praktijkgerichte contexten. Op de korte termijn zullen studenten een dieper begrip krijgen van circulaire ontwikkeling, waarbij theorie wordt vertaald naar bruikbare oplossingen. Op de lange termijn zullen studenten hun professionele profielen verbeteren, deuren openen naar kansen op de groene arbeidsmarkt en zichzelf in staat stellen om de volgende generatie circulaire leiders te worden die in staat zijn om de circulariteitskloof te overbruggen.
Teaching Fellow|Eric Sietsema, MSc (FMS/UMCG): "SIntegrating Simulation-Based Video modules with Branching Scenarios into Peer-Assisted Medical Physiology Education"
Each year, approximately 1,000 students participate in practical sessions at a medical physiology lab, where they measure and analyse their own physiological parameters. Student assistants (SAs) supervise the practicals and act as first responders in case of any issues, whilst a teacher is available on the floor for back up. Each semester, 10-12 SAs in training (TSAs) complete a 6-month course designed to achieve didactic learning goals, acquire in-depth theoretical knowledge of medical physiology, and develop practical skills. These TSAs consists of second-year bachelor’s medicine students and human movement sciences (pre-)master students. Skills to be developed include measuring and interpreting electrocardiograms (ECG), blood pressure using various techniques, lung function tests, and exercise tests. Each practical session varies in terms of theory, workflows, use of the equipment, and risk prevention measures. However, identifying incorrect measurement techniques and physiological data in reality can be challenging, when only trained theoretically. Therefore, we plan to develop a simulation-based learning module featuring interactive videos with branching scenarios (SBVBS. These simulations will allow students to engage with real lab scenarios, improving their decision-making and ability to recognize improper equipment use, inadequate interpretation of results and prevent risky situations. The aim of the project is that the SBVBS acts as an essential training tool for SAs. By improving the professional training of SAs, participating students (PS) can be sure that their data is reliable making data more relevant to analyse them and easier to obtain skills necessary as a professional in medical sciences.
Senior Fellow|dr. Nicolle Zeegers & prof. mr. dr. Aline Klingenberg (LAW): "Simulatielab: Studentenervaren om als jurist te participeren in de governance van nieuwe digitale technologie bijbedrijf en overheid"
Technologische ontwikkelingen, zowel in digitale technologieën als (generatieve) kunstmatige intelligentie (AI), hebben een aanzienlijke impact op de maatschappij. Juristen worden geconfronteerd met deze technologieën en de vergaande veranderingen die ze teweegbrengen in de samenleving. Het kritisch beoordelen van de mogelijkheden, beperkingen en risico’s van nieuwe digitale technologieën wordt daarom een essentieel onderdeel van hun werk. Dit vereist, naast juridische kennis, vaardigheden in het evalueren van de beloften en effecten van technologieën en het samenwerken met professionals uit andere disciplines. Voorbeelden van vraagstukken zijn het gebruik van camera’s en sensoren in de openbare ruimte, het gebruik van drones om medicijnen naar moeilijk bereikbare plekken te brengen, of vraagstukken rondom autonome systemen: op welke wijze kunnen deze een positieve invloed hebben op mobiliteit van mensen of op slimmere logistiek?
Huidige onderwijsprogramma’s bereiden de rechtenstudenten onvoldoende voor op het juridisch analyseren van deze vraagstukken. De simulatielabs die wij willen implementeren in de rechtenfaculteit RUG richten zich er daarom op om studenten hun rollen als juridische professionals ten aanzien van nieuwe technologieën te laten ervaren. Ze ontwikkelen oordeelsvermogen over de impact van nieuwe technologieën op privacy, gelijkheid, transparantie en menselijke autonomie en zo leren zij om technologie in een juridische en maatschappelijke context te plaatsen. Het einddoel van deze simulatielabs is dat toekomstige juristen zelfverzekerder en vaardiger worden in het bespreken en omgaan met digitale technologieën, zowel met vakgenoten als met professionals uit andere disciplines. Bovendien zullen studenten in de labs werken aan het ontwikkelen van een identiteit als jurist.
Dr. Kailai Li (Bernoulli Institute) | 'Fostering High-Tech Intellectual Resources Beyond State of the Art: A Pilot of Research-Oriented Education in Intelligent Cyber-Physical Systems'
De vraag naar slimme technologische oplossingen groeit snel – denk aan zelfrijdende voertuigen, digitale zorg en dienstrobots. Speciaal in Noord-Nederland ontstaat hierdoor een sterke behoefte aan goed opgeleide professionals met diepgaande kennis én praktijkervaring. Als onderzoekers op het gebied van mobiele robotica en belichaamde AI zetten Dr. Li en zijn team zich in om hun toepassingsgerichte onderzoeksexpertise en vaardigheden in het klaslokaal te brengen om de volgende generatie hightechvernieuwers duurzaam te bekwamen. Door middel van op inhoud gebaseerde onderwijsinnovatie weerspiegelt hun praktische cursus het innovatieproces in industriële R&D-procedures, waarbij onderwijs, onderzoek en ondernemende innovatie nauw met elkaar worden verbonden.
2024
Teaching Fellow | Dr. Tamás Görbe (FSE): "Personalized learning via interactive knowledge clips"
Dit project heeft als doel het creëren van Vrije Leermiddelen (Open Educational Resources) voor universitaire docenten die betrokken zijn bij STEM-cursussen. Het eindproduct is een combinatie van nieuwe en bestaande technologieën, bestaande uit de volgende onderdelen: A) een verzameling interactieve kennisclips, B) een adaptieve vraaggenerator die studenten een gepersonaliseerde leerervaring biedt, en C) een analysetool voor het monitoren van de prestaties van studenten en het geven van vroegtijdige waarschuwingssignalen. Deze tools worden gebruikt en getest in cursussen over Calculus, wat een van de meest voorkomende universitaire cursussen is in STEM-opleidingen.
Teaching Fellow | Dr. Suzanne Manizza Roszak (ARTS): "Teaching toward linguistic equity: Multilingualism in the poetry writing classroom"
Studenten in Engelstalige cursussen creatief schrijven vermijden vaak het gebruik van erfgoedtalen uit angst voor negatieve lezersreacties. Het kunnen delen van de eigen taalidentiteit zonder angst voor discriminatie is echter een essentieel recht van meertalige studenten, waardoor ze zich meer thuis kunnen voelen op de universiteit. Daarom hebben we een innovatieve aanpak ontwikkeld voor cursussen creatief schrijven, in eerste instantie Engelstalige poëzie, waarbij de nadruk ligt op meertaligheid. Studenten zullen hun vaardigheid in “translanguaging” versterken en minder angst ervaren voor meertalig schrijven. Een online toolkit en een nationale workshop voor docenten maken bredere toepassing van de innovatie mogelijk.
Teaching Fellow | Dr. Frans Bianchi (FSE): "In charge of your own learning experience in skill based practicums"
Ons project beoogt BSc studenten te stimuleren en motiveren door hen in staat te stellen hun eigen experimenten te plannen en ontwerpen tijdens een biochemie practicum. Student evaluaties signaleren problemen zoals vermoeidheid en lage motivatie in traditionele practica door een gebrek aan studenten betrokkenheid. Om studenten meer betrokkenheid te geven, plannen we de implementatie van een modulair platform met verschillende laboratoriummethoden/proeven, waardoor flexibele individuele planning en selectie van experimenten mogelijk is in grootschalige practicum cursussen. Dit initiatief zal de huidige tekortkomingen aanpakken, essentiële planningsvaardigheden overbrengen en practicumervaringen beter afstemmen op carrièreaspiraties, waardoor betrokkenheid en motivatie worden gestimuleerd.
Teaching Fellow | Dr. Michael Lerch (FSE): "Taking charge together - collaborative co-creation of puzzles for a more equitable classroom"
Om zich met de inhoud van een cursus te kunnen identificeren, moeten leerlingen zich betrokken en vertegenwoordigd voelen. Traditionele wetenschapscurricula zijn te vaak niet inclusief genoeg, waardoor studenten worden ontmoedigd om hun diverse achtergronden in te brengen in hun leeromgeving. In dit project combineren we portretten van scheikundigen van non-traditionele achtergronden met diverse scheikunde escape games in een basiscursus scheikunde. Inclusiviteit en leren worden zo synergetisch aangepakt, waarbij studenten een veilige ruimte krijgen om hun scheikundige kennis te verdiepen, zich te identificeren met scheikundige rolmodellen, terwijl ze leren samenwerken en diversiteit in scheikunde te waarderen.
2023
Teaching Fellow | Dr ir. Pablo Druetta (FSE): “Verbetering van computational fluid dynamics-cursussen in collegezalen middels virtual reality tools”
Computersimulatie heeft in de afgelopen decennia de manier waarop we techniek gebruiken en onderwijzen verbeterd. Deze tools hebben echter een nadeel: de visualisatie van een 3D-wereld op 2D-schermen. Veel studenten hebben met dit probleem te maken gehad, waarbij ze proberen om zowel de complexe natuurkunde te begrijpen als te verduidelijken wat er op de schoolborden stond. Dit leidt tot een passief leerproces en een toename van de uitval. Ons voorstel is erop gericht dit probleem aan te pakken door VR-tools, die het visualisatie- en leerproces zullen vergemakkelijken en een actieve leeromgeving zullen creëren.
Teaching Fellow | Dr Koen Van Benthem and Dr Thomas Hackl (FSE): “Effectief leren coderen via interactieve formatieve evaluaties”
Data science vaardigheden zijn cruciaal in zowel het bedrijfsleven als in academisch onderzoek. Moderne data analyses worden uitgevoerd middels computercode. Het schrijven van dergelijke code vormt voor veel studenten een uitdaging. We willen dit leerproces ondersteunen middels een te ontwikkelen platform. Studenten van de vakken biostatistiek 1 en 2 kunnen hier code voor opdrachten inleveren, waarop het platform op basis van door de docent vastgestelde regels direct feedback genereert. Hierdoor kunnen studenten onafhankelijk hun analyse iteratief verbeteren. Daarnaast, kunnen docenten aan de hand van de ingeleverde codes en bijbehorende feedback hun vak in realtime aanpassen.
Teaching Fellow | Dr Liga Klavina (FBSS): “Toegang tot Academische vaardigheden: verminderen van belemmeringen in het eerstejaars learning community”
Toegang tot onderwijs zorgt voor diversiteit en waarborgt gelijkheid en benutting van talent. Ongeveer 30% van de studenten ervaart belemmering(en), of het nu gaat om ruimtes, materialen, groepsprocessen of de academische cultuur. Learning communities maken een toegankelijke en inclusieve leerervaringen mogelijk. Om ervoor te zorgen dat alle studenten de voordelen van learning communities optimaal kunnen benutten en om de toegang tot academische vaardigheden te vergroten, moeten de obstakels worden begrepen en verminderd, samen met studenten en met behulp van evidence-informed benaderingen. Dit project biedt ondersteuning om belemmeringen te verminderen en docenten te helpen om diversiteit te waarborgen en toegankelijkheid en inclusiviteit te vergroten.
Senior Fellow | Dr ir. Erik Meijles (FSS): “Bouwen aan zelfvertrouwen van studenten door vrijwillige formatieve Voortgangstoetsing”
In dit project stimuleren we inzicht van studenten in hun leerontwikkeling en hun zelfvertrouwen door middel van voortgangstoetsen op programmaniveau. We verwachten dat deze toetsen bijdragen aan het beter vasthouden van kennis en vaardigheden. Op een informatief dashboard kunnen studenten hun voortgang vergelijken met de leeruitkomsten van hun programma, hun eerdere resultaten en die van hun medestudenten. Een tweede dashboard biedt inzicht aan onderwijsmanagers en docenten in de voortgang van specifieke studentengroepen. Onze ervaringen en het ontwikkelproces worden open access beschikbaar gesteld voor andere onderwijsinstellingen.
Senior Fellow | Dr Ruby Otter-Drost (UMCG): “Exercise = Medicine: Interdisciplinaire learning communities voor toegepaste inspanningsfysiologie”
Bewegen is belangrijk voor een gezonde levensstijl, maar dit is niet voor iedereen even makkelijk. Denk bijvoorbeeld aan zieke ouderen, maar ook aan sporters die juist heel veel bewegen. In Nederland zijn er verschillende inspanningsdeskundigen -artsen en bewegingswetenschappers – maar er is geen gemeenschappelijke aanpak en opleiding in toegepaste inspanningsfysiologie. Daarom ontwikkelen we in dit Comeniusproject een academisch programma waarin studenten, docenten en professionals uit verschillende disciplines samen leren over gezond bewegen. Zij doorlopen twee opeenvolgende learning communities waarin ze gezamenlijk complexe cases leren aanpakken. Zo ontstaat een betere samenhang tussen onderwijs en werkveld die nodig is voor toepassing van Exercise=Medicine.
2022
Teaching Fellow | Dr. M.H. Lee: Developing a Framework to Optimize Existing Curricula for Hybrid Instruction
Veel studenten gaan naar de universiteit om STEM te studeren, maar kunnen mogelijk geen collegegeld betalen zonder tegelijkertijd een baan te hebben. Gezien de recente toename van het aantal niet-gegradueerde studenten die zich inschrijven voor deze studies, die vaak grote introductiecursussen hebben die niet over de fysieke ruimte beschikken om hen tijdens colleges en tutorials te huisvesten, moeten universiteiten heroverwegen hoe die cursussen worden georganiseerd; een oplossing is hybride onderwijs. Ons project stelt de ontwikkeling voor van een raamwerk, gebaseerd op onderzoek naar effectieve onderwijspraktijken, dat docenten kunnen gebruiken om hun bestaande curricula aan te passen voor hybride instructie.
Teaching Fellow | Dr. Audrey Rousse-Malpat: A multilingual approach for students from a broad language program
Als taalstudent van een brede bacheloropleiding herken je waarschijnlijk dit probleem: je wilt de Franse taal en cultuur leren, maar de meeste vakken in jouw taalopleiding zijn in het Engels. Toch word je geacht tijdens je bachelor een hoog niveau in die taal te bereiken. Dit project beoogt jou te helpen door je een meertalig vak aan te bieden waarin je diverse talen en culturele standpunten leert begrijpen en tegelijkertijd je Franse taalvaardigheid blijft ontwikkelen dankzij strategieën als taalvergelijking, tolken en wederzijds begrip. Een première in een universiteit!
Teaching Fellow | Dr. Gerd Weitkamp: Measuring and Imagining Spatial Design: integrating geospatial measurements and virtual realities to support spatial skills of students in collaborative spatial planning and design
Complexe ruimtelijke problemen in stedelijke gebieden vereisen de integratie van kennis vanuit verschillende perspectieven om weloverwogen stedenbouwkundige beslissingen te nemen. In dit project ontwikkelen we een lesmodule met een Geospatialreality-toolset, die het gebruik van ruimtelijke gegevens mogelijk maakt voor het ontwerpen van een stedelijk gebied op basis van kwantitatieve metingen van ruimtelijke kenmerken en subjectieve ervaringen in een Virtual Reality-omgeving. De toolset zal interactief en dynamisch zijn: veranderingen in het ontwerp zullen de kwantitatieve metingen en de beleving in VR beïnvloeden. De module leert hoe je een ontwerp kunt maken met iteratieve en collaboratieve methoden, waardoor een transdisciplinaire benadering mogelijk wordt.
Senior Fellow | Dr. Oksana Kavatsyuk: Let’s WeBWork together: collaboration between faculty and students for successful blended/hybrid learning
Blended learning tools zijn niet automatisch voldoende voor het studiesucces van de studenten. Onderwijsontwerp dat gemeenschapsvorming en samenwerking tussen studenten mogelijk maakt, is van vitaal belang. We hebben een alomvattende strategie ontwikkeld die gemeenschapsvorming en samenwerking tussen studenten aanmoedigt, met als doel de online/hybride cursussen menselijker te maken door vertrouwen, aanwezigheid, bewustzijn en empathie op te bouwen. Er zullen gemakkelijk te volgen stapsgewijze richtlijnen voor docenten worden opgesteld, waaronder een project website, instructies en instructievideo's over het humaniseren van (online/hybride) cursussen en het gebruik van het WeBWork Open-Source-platform voor opdrachten. Studenten worden betrokken als co-creators en testers en doen unieke programmeer-, communicatie- en managementervaring op.
Leadership Fellow | Prof. dr. Jan Riezebos: Creating value of student diversity through logistical innovations
Studentdiversiteit is tegenwoordig eerder norm dan uitzondering in het hoger onderwijs. Diversiteit zou van waarde moeten zijn in het leerproces van iedere student. Echter, onderzoek geeft aan dat docenten zorgvuldig te werk moeten gaan om de waarde van diversiteit in het leerproces van studenten te realiseren. Zonder de nodige maatregelen kan diversiteit eenvoudig resulteren in spanningen en herbevestiging van vooroordelen. Om de waarde van diversiteit te realiseren dienen docenten ondersteund en getraind te worden op technologisch en pedagogisch vlak. Dit project biedt technologische ondersteuning middels onderwijslogistieke methoden voor o.a. groepswerk en pedagogische ondersteuning middels inclusiviteitstrainingen.
2021
Teaching Fellow | Dr. Bharath Ganesh: Pixascope: Big Visual Analytics for Social Media
Het project is gewijd aan "Pixascope", een softwarepakket voor studenten en onderzoekers om grootschalige visuele datasets te analyseren, zoals die kunnen worden verzameld van sociale mediaplatforms. Momenteel is veel van het onderzoek naar grote datasets gericht op tekst in plaats van afbeeldingen. Dit project hoopt studenten de tools te geven om geavanceerde technologie te gebruiken om de visuele cultuur te analyseren en het lesgeven en leren in het MA-traject Social Media & Society van de RUG te verbeteren. Terwijl visuele platforms zoals Instagram en TikTok steeds belangrijker worden, geeft het onderwijs nog steeds prioriteit aan tekst. Pixascope hoopt daar verandering in te brengen door een nieuwe set tools en een educatief programma ernaast te bieden.
2020
Teaching Fellow | Dr. Oksana Kavatsyuk: Gender inclusive education in the mathematics classroom
Het project onderzoekt hoe alle studenten, ongeacht hun gender, kunnen worden aangemoedigd hun talenten optimaal te gebruiken binnen het vakgebied wiskunde. Het doel van het project is te laten zien dat een vak als Calculus met een paar kleine wijzigingen genderinclusief kan zijn. Tot nu toe hebben verschillende organisaties heel veel moeite gedaan om meer meisjes te stimuleren STEM-vakken te kiezen, maar onderzoeksuniversiteiten hebben nog steeds niet voldoende maatregelen genomen om vrouwelijke studenten te behouden.
Teaching Fellow | Dr. Jolien Mouw: Orde in de Virtuele Kleuterklas
Veel docenten in vooropleidingen zijn onvoldoende voorbereid om effectief om te gaan met verstorend gedrag, vooral als het onderwijs plaatsvindt in een dynamische omgeving zoals een kleuterklas. Daarnaast ervaren ze het als een uitdaging om wetenschappelijke theorieën over klasmanagement te vertalen naar de dagelijkse praktijk in de kleuterklas. Daarom is het belangrijkste doel van het project ‘Orde in de virtuele kleuterklas’ het ontwikkelen en evalueren van een innovatieve en interactieve Virtual Reality kleuterklas waarin studenten van de Academische Opleiding Leraar Basisonderwijs (AOLB) veilig kunnen experimenteren met verschillende strategieën voor klasmanagement.
2019
Senior Fellow | Mr. Esther Hoorn: Privacy in Research: Asking the Right Questions
Aan universiteiten wordt veel onderzoek gedaan en er is veel aandacht voor hoe onderzoek moet worden uitgevoerd. Sinds de introductie van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is bescherming van de privacy van deelnemers aan het onderzoek een belangrijke prioriteit. Het doel van dit project is om studenten te leren de juiste vragen over privacy te stellen door hen te helpen privacykwesties vanuit verschillende perspectieven (onderzoeker, onderwerp, juridische expert, IT-expert, enzovoort) te bekijken. Verder wordt een aanpak ontwikkeld om verantwoorde onderzoeksmethodologie te ontwerpen, te implementeren en in te bedden in interdisciplinair onderzoek. Het project biedt materiaal en kennis voor de volgende generatie onderzoekers.
Senior Fellow | Dr. Jan Albert van Laar: Deliberatief debatteren
De Rijksuniversiteit Groningen ontwikkelt op basis van inzichten uit de argumentatietheorie en de deliberatietheorie een app die studenten helpt een deliberatief debat te voeren. Daarbij staan informatieverwerving, overleg en uitwisseling van argumenten centraal. De app stelt studenten ook in staat om te experimenteren met zelf ontworpen discussieformats. Doel is te komen tot breed inzetbare onderwijsmodules, eerst voor bachelor- en masterstudenten, en vervolgens voor leerlingen in het voortgezet, middelbaar en hoger onderwijs.
2018
Teaching Fellow | Dr. Marjolein Deunk: Visual Thinking Strategies als basis voor interculturele competentie
In de innovatieve methode Visual Thinking Strategies bespreken studenten van de Academische Opleiding Leraar Basisonderwijs van de Rijksuniversiteit Groningen een kunstwerk, om zo opmerkzaamheid en een kritische open houding bij hen te stimuleren. Vervolgens bespreken ze op dezelfde manier een video-opname van een voorleessessie in een cultureel diverse kleuterklas. Doel is de kennis, attitudes en self-efficacy (vertrouwen in eigen kunnen) ten opzichte van cultureel-etnische diversiteit in de klas positief te beïnvloeden. Dat zou moeten bijdragen aan de ontwikkeling van interculturele competentie van aankomende leerkrachten.