Hoenders, prof. dr. Rogier
Prof. dr. Rogier Hoenders is bijzonder hoogleraar aan de Faculteit Religie, Cultuur en Maatschappij van de Rijksuniversiteit Groningen. Hoenders heeft zich zijn hele carrière al ingezet voor integrale geneeskunde. Hierbij integreert hij op basis van wetenschappelijk onderzoek het beste van twee werelden: reguliere zorg en informele zorg. De informele zorg betreft leefstijlinterventies, zoals meditatie, yoga, sport, gezond eten, slaap en zingeving, en ook natuurlijke middelen, zoals kruiden, supplementen, vitamines, probiotica en psychedelica. Ook ontwikkelde hij een protocol voor de veilige toepassing van complementaire zorg.
Met de titel “Gezonder leven, een gebed zonder end?” hield Hoenders zijn oratie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Met zijn inaugurele rede aanvaardde hij de nieuwe leerstoel op het snijvlak van zingeving, leefstijl en geestelijke gezondheid. Hoenders wil met de nieuwe leerstoel de aandacht voor zingeving vergroten en inzetten op persoonlijke groei en betere behandelresultaten. Door de focus op zingeving en leefstijl ontstaat er ruimte voor een benadering die aansluit bij de culturele identiteit, levensbeschouwing en wensen van de patiënt.
'We bevinden ons in een mentale epidemie'
Naast het bijzonder hoogleraarschap is Hoenders werkzaam als psychiater en internationaal spreker op het gebied van leefstijl, zingeving en integratieve geneeskunde. Bij Lentis richtte hij de TOPGGZ afdeling Centrum Integrale Psychiatrie (CIP) op. Volgens Hoenders is zingeving de kern van duurzame gedragsverandering: “Leefstijldoelen hebben meer kans van slagen als ze verbonden zijn met wat iemand echt belangrijk vindt in het leven.”
Hoenders is ook internationaal actief. Hij werkt samen met onderzoekers en clinici uit de VS, Brazilië, Duitsland en India. Als world expert voor de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) adviseert hij over vraagstukken rond leefstijl geneeskunde en Traditionele, Complementaire en Integrale geneeskunde (TCIM).
Eerder in het nieuws
Publicaties
2025
Schillemans,
C., Castelein, S., de Vreede, K. L.,
Hoenders, H. J. R., & Booij, S. H. (2025).
Assessing physical activity and sedentary behavior in people
with mental Illnesses: Do actigraphy and daily self-report measures
agree? Mental health and physical
activity, 29, Article 100699. https://doi.org/10.1016/j.mhpa.2025.100699
Birling,
Y., Yu, W. Y., Hoenders, R. H. J., & Fahey, P. P.
(2025). Chinese herbal medicine for anxiety disorders and
obsessive-compulsive disorder: A systematic review with
meta-analysis. Journal of Psychiatric
Research, 191, 356-362. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2025.09.045
Vollbehr,
N., Hoenders, R., Bartels-Velthuis,
A., de Jong, P., & Ostafin, B.
(2025). Mindful Yoga Versus Relaxation for Young Adults With
Symptoms of Depression: A Randomized Controlled Comparison of Two
Brief Laboratory-Based Interventions.
Mindfulness, 16, 263-277. https://doi.org/10.1007/s12671-024-02502-7
Booij,
S. H., Pieper, A., Wester, C. D.,
Bültmann, U., Waarsenburg, E. C.,
& Hoenders, H. J. R. (2025). The Transdiagnostic
Oncology Program (TOP): a multidomain lifestyle intervention to
improve the quality of life of cancer survivors - a
before-and-after pilot study in primary care. BMC
Cancer, 25(1), Article 1745. https://doi.org/10.1186/s12885-025-15063-2
2024
Hoenders,
R., Ghelman, R., Portella, C., Simmons, S., Locke, A.,
Cramer, H., Gallego-Perez, D., & Jong, M. (2024). A
review of the WHO strategy on traditional, complementary, and
integrative medicine from the perspective of academic consortia for
integrative medicine and health. Frontiers in
Medicine, 11, Article 1395698. https://doi.org/10.3389/fmed.2024.1395698
Hoenders,
R. (2024). Gezonder leven; een gebed zonder
end? (Inaugural Lectures). University of Groningen
Press. https://doi.org/10.21827/6683ecbdc9e89
van
Wietmarschen, H. A., Kapteijns, A., Busch, M., von Rosenstiel,
I., Hoenders, R. H. J., & Baars, E. W. (2024).
Setting a dutch integrative medicine research agenda: Results
of a consensus-based strategy. European Journal of
Integrative Medicine, 67, Article 102353. https://doi.org/10.1016/j.eujim.2024.102353
Schoot,
M., Bartels-Velthuis, A. A., Rodrigues Recchia, D.,
Frick, E., Büssing, A., & Hoenders, R.
(2024). Translation and Validation of the Dutch Version of
the Spiritual Care Competence Questionnaire (SCCQ-NL).
Religions, 15(4), Article 496. https://doi.org/10.3390/rel15040496
2023
Vollbehr,
N. K., Stant, A. D., Hoenders, H. J. R.,
Bartels-Velthuis, A. A., Nauta, M. H.,
Castelein, S., Schroevers, M. J., de
Jong, P. J., & Ostafin, B. D. (2024).
Cost-effectiveness of a mindful yoga intervention added to
treatment as usual for young women with major depressive disorder
versus treatment as usual only: Cost-effectiveness of yoga for
young women with depression. Psychiatry
Research, 333, Article 115692. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2023.115692
Vollbehr,
N., Hoenders, R., Bartels-Velthuis,
A., de Jong, P., & Ostafin, B.
(2023). Brief mindful yoga intervention fails to prevent
depression-related outcomes after a dysphoric affect
induction. Journal of Experimental
Psychopathology, 14(3). https://doi.org/10.1177/20438087231183777
Spoelstra,
S. K., Eijsink, J. J. H., Hoenders, H. J.
R., & Knegtering, H. (2023). Maternal
choline supplementation during pregnancy to promote mental health
in offspring. Early intervention in
psychiatry, 17(7), 643-651. https://doi.org/10.1111/eip.13426
Vollbehr,
N. K., Schmidt, A. T., Bartels-Velthuis, A.
A., Ostafin, B. D., & Hoenders, H. J.
R. (2023). The ethics of yoga in (mental) healthcare:
Beyond the traditional Eightfold path.
Complementary therapies in medicine,
77, Article 102979. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2023.102979
2022
Smit,
A. C., Snippe, E., Bringmann, L.
F., Hoenders, H. J. R., & Wichers,
M. (2023). Transitions in depression: if, how, and
when depressive symptoms return during and after discontinuing
antidepressants. Quality of Life
Research, 1295–1306. https://doi.org/10.1007/s11136-022-03301-0
Vollbehr,
N., Hoenders, R., Bartels-Velthuis,
A., Nauta, M., Castelein,
S., Schroevers, M., Stant, D., Albers,
C., de Jong, P., & Ostafin, B.
(2022). Mindful yoga intervention as add-on to treatment as
usual for young women with major depressive disorder: Results from
a randomized controlled trial. Journal of
Consulting and Clinical Psychology, 90(12),
925-941. https://doi.org/10.1037/ccp0000777
2021
Hoenders,
R., Bartels, A., Castelein, S., Visser,
E., & Booij, S. (2021). An outpatient
clinic for integrative mental health: Patient and treatment
characteristics and health outcomes based on patient reported
routine outcome monitoring data. European
Psychiatry, 64, S388-S389. https://doi.org/10.1192/j.eurpsy.2021.1041
Vollbehr,
N. K., Hoenders, H. J. R., Bartels-Velthuis, A.
A., & Ostafin, B. D. (2021).
Feasibility of a Manualized Mindful Yoga Intervention for
Patients With Chronic Mood Disorders. Journal of
Psychiatric Practice, 27(3), 212-223. https://doi.org/10.1097/PRA.0000000000000539
van
der Werf, E. T., Busch, M., Jong, M. C., & Hoenders, H.
J. R. (2021). Lifestyle changes during the first wave
of the COVID-19 pandemic: a cross-sectional survey in the
Netherlands. BMC Public Health,
21(1), Article 1226. https://doi.org/10.1186/s12889-021-11264-z
van
Belkum, S. M., de Boer, M. K., Opmeer, E. M.,
Kortekaas, R., Mulder, T., Woonings, F., Hoenders, H. J.
R., Kamphuis, H., Aleman, A., &
Schoevers, R. A. (2021). No antidepressant effects of
low intensity transcranial pulsed electromagnetic fields for
treatment resistant depression. Journal of
Affective Disorders, 294, 679-685. https://doi.org/10.1016/j.jad.2021.07.087
Veling,
W., Lestestuiver, B., Jongma, M.,
Hoenders, H. J. R., & van Driel, C. (2021).
Virtual Reality Relaxation for Patients With a Psychiatric
Disorder: Crossover Randomized Controlled Trial.
Journal of Medical Internet Research,
23(1), Article e17233. https://doi.org/10.2196/17233
2020
Vollbehr,
N. K., Hoenders, H. J. R., Bartels-Velthuis, A.
A., Nauta, M. H., Castelein,
S., Schroevers, M. J., Stant, A. D., de
Jong, P. J., & Ostafin, B. D. (2020).
A mindful yoga intervention for young women with major
depressive disorder: Design and baseline sample characteristics of
a randomized controlled trial. International
Journal of Methods in Psychiatric Research,
29(2), Article e1820. https://doi.org/10.1002/mpr.1820
Hoenders,
R., van Os, J., & Castelein, S. (2020).
Culturele psychiatrie in het licht van de drie
ggz-vernieuwingen: Herstel, de Nieuwe GGZ en integrale
psychiatrie. In J. de Jong, & R. van Dijk (Eds.),
Handboek culturele psychiatrie en psychotherapie (2 ed.,
pp. 65-86). Boom uitgevers.
Hoenders,
H. J. R., & Braam, A. W. (2020). De rol van
zingeving in de psychiatrie: Belangrijk, maar nog
onduidelijk. Tijdschrift voor
Psychiatrie, 62(11), 955-959.
Bartels-Velthuis,
A. A., van den Brink, E., Koster, F., & Hoenders,
H. J. R. (2020). The Interpersonal Mindfulness Program
for Health Care Professionals: a Feasibility Study.
Mindfulness, 11(11), 1-10. https://doi.org/10.1007/s12671-020-01477-5
Veling,
W., Lestestuiver, B., Jongma, M.,
Hoenders, R., & van Driel, C. (2020).
Virtual reality stress reduction for patients with
psychiatric disorders: Cross-over randomized controlled
trial. Schizophrenia Bulletin,
46, S267-S267.
2019
Vollbehr,
N. K., Bartels-Velthuis, A. A., Nauta, M.
H., Castelein, S., Steenhuis, L.
A., Hoenders, H. J. R., & Ostafin, B.
D. (2019). Correction: Hatha yoga for acute, chronic
and/or treatment-resistant mood and anxiety disorders: A systematic
review and meta-analysis (vol 13, e0204925, 2018).
PLoS ONE, 14(5), Article 0216631. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0216631
2018
Beumeler,
L. F. E., Waarsenburg, E. C., Booij, S.
H., Scheurink, A., & Hoenders, H. J.
R. (2018). Evaluation of a lifestyle intervention
program in primary care on physical and mental health and quality
of life of cancer survivors: A pilot study.
European Journal of Integrative Medicine,
23, 1-5. https://doi.org/10.1016/j.eujim.2018.08.007
Groen,
R. N., de Clercq, N. C., Nieuwdorp, M., Hoenders, H.
J. R., & Groen, A. K. (2018). Gut
microbiota, metabolism and psychopathology: A critical review and
novel perspectives. Critical reviews in clinical
laboratory sciences, 55(4), 283-293. https://doi.org/10.1080/10408363.2018.1463507
Vollbehr,
N. K., Bartels-Velthuis, A. A., Nauta, M.
H., Castelein, S., Steenhuis, L.
A., Hoenders, H. J. R., & Ostafin, B.
D. (2018). Hatha yoga for acute, chronic and/or
treatment-resistant mood and anxiety disorders: A systematic review
and meta-analysis. PLoS ONE,
13(10), Article 0204925. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0204925
Bartels-Velthuis,
A., Hoenders, R., Bruggeman,
R., Knegtering, H., Vollbehr, N., & de
Jong, J. T. V. M. (2018). Natural Medicines for Psychotic
Disorders: A Systematic Review. JOURNAL OF NERVOUS
AND MENTAL DISEASE, 206(2), 81-101. https://doi.org/10.1097/NMD.0000000000000782
2017
de
Jonge, P., Wardenaar, K. J., Hoenders, H.
R., Evans-Lacko, S., Kovess-Masfety, V., Aguilar-Gaxiola,
S., Al-Hamzawi, A., Alonso, J., Andrade, L. H., Benjet, C., Bromet,
E. J., Bruffaerts, R., Bunting, B., Caldas-de-Almeida, J. M.,
Dinolova, R. V., Florescu, S., de Girolamo, G., Gureje, O., Haro,
J. M., ... Thornicroft, G. (2018). Complementary and
alternative medicine contacts by persons with mental disorders in
25 countries: results from the World Mental Health Surveys.
Epidemiology and Psychiatric Sciences,
27(6), 552-567. https://doi.org/10.1017/S2045796017000774
Bouwmans,
M. E. J., Bos, E. H., Hoenders, H. J. R.,
Oldehinkel, A. J., & de Jonge, P. (2017).
Sleep quality predicts positive and negative affect but not
vice versa. An electronic diary study in depressed and healthy
individuals. Journal of Affective
Disorders, 207, 260-267. https://doi.org/10.1016/j.jad.2016.09.046
2016
Hoenders,
H. J. R., Booij, S. H., Knegtering,
H., & van den Brink, H. (2016).
Mindfulnesstraining voor aiossen psychiatrie: een
pilotstudie. Tijdschrift voor
Psychiatrie, 58(11), 809-813. http://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/issues/507/articles/11110
2015
Vollbehr,
N., Ostafin, B., Velthuis, A.,
& Hoenders, H. (2015). Yoga for mood and
anxiety disorders. Poster session presented at European
Mind and Life Summer Research Institute, Chiemsee, Germany.
2014
Sarris,
J., Glick, R., Hoenders, R., Duffy, J., & Lake, J.
(2014). Integrative mental healthcare White Paper:
Establishing a new paradigm through research, education, and
clinical guidelines. Advances in Integrative
Medicine, 1(1), 9-16. https://doi.org/10.1016/j.aimed.2012.12.002
Hoenders,
H. J. R. (2014). Integrative psychiatry:
Conceptual foundation, implementation and
effectiveness. [Thesis fully internal (DIV), University
of Groningen]. University of Groningen.
Hoenders,
R., Bartels-Velthuis, A., Vollbehr, N.,
Bruggeman, R., Knegtering, H., & De Jong,
J. (2014). PA-1219E - Natural medicines for schizophrenia: A
systematic review. European
Psychiatry, 29(Suppl. 1), Article EPA-1219. https://doi.org/10.1016/S0924-9338(14)78465-2
Hoenders,
R. H. J., Bos, E. H., Bartels-Velthuis, A. A.,
Vollbehr, N. K., van der Ploeg, K., de Jonge, P.,
& de Jong, J. T. V. M. (2014). Pitfalls in the
Assessment, Analysis, and Interpretation of Routine Outcome
Monitoring (ROM) Data: Results from an Outpatient Clinic for
Integrative Mental Health. Administration and
Policy in Mental Health, 41(5), 647-659. https://doi.org/10.1007/s10488-013-0511-7
2012
Hoenders,
H. J. R., Bos, E., & de Jonge, P. (2012).
Temporal dynamics of symptom and treatment variables in a
lifestyle-oriented approach to anxiety disorder. A single-subject
time-series analysis. A Single-Subject Time-Series Analysis.
Psychotherapy and psychosomatics,
81(4), 253-255. https://doi.org/10.1159/000335928
Bos,
E. H., Hoenders, R., & de Jonge, P.
(2012). Wind direction and mental health: a time-series
analysis of weather influences in a patient with anxiety
disorder. BMJ Case Reports,
2012. https://doi.org/10.1136/bcr-2012-006300
2011
Sarris,
J., Lake, J., & Hoenders, R. (2011). Bipolar
disorder and complementary medicine: Current evidence, safety
issues, and clinical considerations. Journal of
Alternative and Complementary Medicine,
17(10), 881-890. https://doi.org/10.1089/acm.2010.0481
Hoenders,
H. J. R., Appelo, M. T., Van den Brink, E. H.,
Hartogs, B. M. A., & De Jong, J. T. V. M. (2011). The
Dutch Complementary and Alternative Medicine (CAM) protocol: To
ensure the safe and effective use of complementary and alternative
medicine within Dutch mental health care. Journal
of Alternative and Complementary Medicine, 17,
1 - 5. https://doi.org/10.1089/acm.2010.0762
Hoenders,
H., Bos, E., de Jong, J. T. V. M., & de Jonge,
P. (2011). Unraveling the temporal dynamics between
symptom and treatment variables in a lifestyle-oriented approach to
anxiety disorder. A time-series analysis. GGzet
Wetenschappelijk, 15(2), 11-30. https://issuu.com/lentis/docs/ggzwetenschappelijk2011-2
2010
Hoenders,
H. J. R., Appelo, M. T., Van Den Brink, H.,
Hartogs, B. M. A., Berger, C. J. J., & Tamsma, H. H. (2010).
Antwoord aan Van den Berg en Hengeveld.
Tijdschrift voor Psychiatrie,
52(10), 731-732.
Hoenders,
H. J. R., Appelo, M. T., van den Brink, H.,
Hartogs, B. M. A., Berger, C. J. J., & Tamsma, H. H. (2010).
Protocol voor complementaire en alternatieve geneeswijzen;
naar een verantwoorde toepassing binnen de ggz.
Tijdschrift voor Psychiatrie, 52(5),
343-348.
2008
Hoenders,
R., Appelo, M. T., & van den Brink, E.
(2008). Integrale psychiatrie in de praktijk: onderzoek alles
en behoud het goede. Maandblad voor Geestelijke
Volksgezondheid, 63, 718 - 725.
Hoenders,
H. J. R., Willgeroth, F. C., & Appelo, M.
T. (2008). Western and Alternative Medicine: A
Comparison of Paradigms and Methods. Journal of
Alternative and Complementary Medicine, 14(8),
894-896. https://doi.org/10.1089/acm.2007.0645
2006
Hoenders,
H. J. R., Appelo, M. T., & Milders, C. F.
A. (2006). Complementaire en alternatieve geneeswijzen (CAG)
en psychiatrie. Meningen van patiënten en psychiaters.
Tijdschrift voor Psychiatrie, 48(9),
733-737.
2004
Hoenders,
H. J. R., & Wilterdink, J. (2004). Delirium bij
een 73-jarige man na jarenlang ongewijzigd gebruik van
betahistine. Nederlands Tijdschrift voor
Geneeskunde, 148(47), 2338-2341. http://www.scopus.com/inward/record.url?scp=9244239694&partnerID=8YFLogxK
Tuynman-Qua,
H. G., & Hoenders, H. J. R. (2004). Reactie
op 'atomoxetine effectief bij ADHD bij volwassenen?'.
Tijdschrift voor Psychiatrie, 46(2),
125-126.
Laatst gewijzigd:11 februari 2026 10:34
View this page in: English