Wetenschap Werkt | Datagoudmijn voor algemeen gebruik

De wetenschap draagt dag in, dag uit bij aan oplossingen voor uiteenlopende maatschappelijke problemen. Van nieuwe medicijnen tot slimme oplossingen voor de landbouw; ons onderzoek helpt de maatschappij vooruit. Dit is echter niet altijd meteen zichtbaar. In de nieuwe rubriek Wetenschap Werkt, delen we daarom verhalen die gaan over concrete innovaties, producten en ideeën om te laten zien dat wetenschap werkt!

_{Tekst: Gert Gritter, Corporate Communicatie RUG}

Van de Wereldbank tot de regering van president Biden: partijen in binnen- en buitenland maken gretig gebruik van de unieke databestanden van het Groningen Growth and Development Centre van de RUG. Ze bevatten vrij toegankelijke gegevens over macro-economische ontwikkelingen in allerlei landen. Het bijzondere is dat deze informatie teruggaat tot ver in de twintigste eeuw en soms zelfs verder. Dat geeft aanwijzingen over welk beleid in het verleden al of niet effectief is geweest en wat daarvoor de verklaring kan zijn.

Partners en cliënten

De databank van het GGDC, een onderdeel van de Faculteit Economie en Bedrijfskunde, wordt door diverse partijen in binnen- en buitenland geraadpleegd, sinds 2010 al meer dan 3.4 miljoen keer. Daaronder bevinden zich ministeries, commissies van de EU, de Wereldbank, de Asian Development Bank en de OESO. Maar ook media als The Wall Street Journal en The Economist en commerciële bedrijven hebben belangstelling. Er is zelfs eens een mail gekomen van de regering Biden. Ze hadden data van het Maddison-project gebruikt om de economische prestaties van de US in historisch en vergelijkend perspectief te zetten.

Databases

Het GGDC dankt zijn bestaan en reputatie aan de Britse econoom Angus Maddison (1926-2010), sinds 1978 verbonden aan de RUG, ook na zijn emeritaat. Hij richtte zich op kwantitatieve macro-economische geschiedenis en kwantificeerde als eerste de economische prestaties op lange termijn voor alle regio's in de wereld in een consistent kader. Door deze te analyseren en te vergelijken, heb je een sleutel in handen om patronen te ontdekken en verklaringen te vinden. Bijvoorbeeld hoe het komt dat het ene land welvarender is dan het andere. Of waarom overheidsbeleid succes heeft of juist niet. De Maddison Historical Statistics van het GGDC zijn internationaal een begrip geworden. Verder ontwikkelt en onderhoudt het centrum de Penn World Tables (PWT), samen met de UCD (University of California, Davis). Hiermee kan onder meer het BBP van 183 landen gedurende 76 jaar worden vergeleken. Tot slot is er de World Input-Output Database (WIOD).

ERC Consolidator Grant

Samen met drie collega’s is Jutta Bolt een vooraanstaande expert van het GGDC. In december 2025 werd haar een Consolidator Grant van de European Research Council (ERC) toegekend, ter waarde van twee miljoen euro. Met deze beurs kan Bolt, hoogleraar mondiale economische geschiedenis, met haar team de werkgelegenheid in Afrika tussen 1920 en 2020 onderzoeken. Die gegevens kunnen dan weer gekoppeld worden aan meer contemporaine data over werkgelegenheid in de Economic Transformation Database, die ook gehost is bij het GGDC.

Gezondheidszorg in Afrika

Bolt is gespecialiseerd in macro-economische ontwikkelingen in Afrika en kijkt onder meer naar gezondheidszorg. ‘We verzamelen gegevens uit medische rapporten, soms nog opgesteld door koloniale bestuurders en missionarissen. Aan de hand daarvan onderzoeken we welke ziekten voorkwamen en op welke plekken. En dat koppelen we aan geografische factoren. Hoe die ziekten zich verspreidden en welke rol spoorwegen daar bijvoorbeeld bij speelden. Niet minder belangrijk is wat het beleid was om ziekten te voorkomen en of dat succes had. In Afrika hebben overheden inmiddels veel ervaring opgedaan in het omgaan met ernstige ziekten. Toen COVID uitbrak, konden maatregelen zonder grote protesten worden ingevoerd. Het beleid leek breder te worden geaccepteerd.’

Trends

Bolt: ‘Ik ken geen instituut dat over zo veel data beschikt als het GGDC. Inmiddels zijn wij uitgegroeid tot een onderzoekscentrum dat de wisselwerking tussen globalisering, technologie en trends bestudeert. Onze focus ligt op de meting en analyse van de mondiale economische welvaart. We bieden informatie aan in de vorm van gemakkelijk toegankelijke datasets, samen met uitgebreide documentatie. Deze gegevens worden openbaar gemaakt, zodat onderzoekers en beleidsmakers van over de hele wereld ze in detail kunnen analyseren.’

De databestanden van het GGDC worden voortdurend aangevuld, ook door Bolt, die met haar team materiaal scant en digitaliseert, zodat archieven op een grote schaal ontsloten worden. ‘Vanaf 1950 zijn gepassioneerde historici al bezig om data te verzamelen. Het is altijd spannend om nieuwe dingen te ontdekken. Het is de truc de gegevens te vinden, maar daarna is er geen limiet!’

Meer informatie

Jutta Bolt, Robert Inklaar, Bart Los en Gaaitzen de Vries zijn de vooraanstaande experts van het GGDC: