Wetenschap werkt | Nepgezichten opsporen met vingerafdrukken van camera’s
De wetenschap draagt dag in, dag uit bij aan oplossingen voor uiteenlopende maatschappelijke problemen. Van nieuwe medicijnen tot slimme oplossingen voor de landbouw; ons onderzoek helpt de maatschappij vooruit. Dit is echter niet altijd meteen zichtbaar. In de nieuwe rubriek Wetenschap Werkt, delen we daarom verhalen die gaan over concrete innovaties, producten en ideeën om te laten zien dat wetenschap werkt!
Tekst: Marrit Wouda, Corporate Communicatie RUG
Hoe weet je dat een gezicht echt is? Dit is een vraag die mensen op datingapps zich vaak stellen: kunnen we geloven wat we zien of worden we misleid door make-up, trucage met licht en perspectief of zelfs een beetje fotoshoppen? Maar het probleem is groter dan dat. Door de opkomst van generatieve AI kunnen met één druk op de knop foto’s van niet-bestaande gezichten worden gemaakt. Als deze foto’s worden gebruikt voor officiële documenten, zoals identiteitsbewijzen, paspoorten of rijbewijzen, wordt het mogelijk om valse identiteiten aan te maken, gezichtsherkenning te omzeilen en allerlei soorten fraude te plegen. Gelukkig hebben George Azzopardi en Guru Swaroop Bennabhaktula een manier gevonden om de echtheid van foto’s vast te stellen door te kijken naar de unieke vingerafdrukken van camera’s. Samen met de RDW gaan ze hun technologie inzetten om zogeheten face-morphingaanvallen tegen te gaan.
Echte documenten, nepgezichten
Face-morphingaanvallen worden gedaan om gezichtsherkenningssystemen voor de gek te houden en echte paspoorten met nepfoto’s te maken. Azzopardi: “Ieder gezicht heeft bepaalde oriëntatiepunten: de afstand tussen de ogen, de afstand tussen de lippen en de neus enzovoorts. In gezichtsherkenningssoftware, zoals bijvoorbeeld gebruikt wordt voor de beveiliging van luchthavens, worden deze biometrische gegevens gebruikt om te controleren of de persoon in kwestie overeenkomt met de foto op zijn of haar paspoort.” Azzopardi vervolgt: “Met AI kunnen foto’s van twee gezichten worden genomen en kan vervolgens één nieuw gezicht worden gemaakt, dat een soort gemiddelde van beide gezichten is. Als je maar foto’s neemt van mensen die op elkaar lijken, zal dat nieuwe gezicht op hen beiden lijken. Als er een geavanceerd AI-model wordt gebruikt, zullen de biometrische kenmerken van beide echte gezichten bovendien bewaard worden.” Die nepfoto’s kunnen vervolgens worden gebruikt om een officieel document te maken dat overeenkomt met het gezicht van twee mensen. “Dat maakt het eenvoudiger om een bankrekening te openen, een verblijfsvergunning aan te vragen en een valse identiteit aan te maken.”
Vingerafdrukken van camera’s
Aangezien rijbewijzen in Nederland als identiteitsbewijzen kunnen worden gebruikt, is dit een uitdaging voor de organisatie die verantwoordelijk is voor de uitgifte ervan: de RDW. De RDW heeft contact opgenomen met Azzopardi en Bennabhaktula nadat RTL Nieuws had geschreven over hun werk, waarbij “vingerafdrukken” van camera’s worden gebruikt om criminelen op te pakken. Iedere camerasensor zorgt voor kleine onvolkomenheden in elke foto die wordt genomen. Ze zijn onzichtbaar met het blote oog, maar kunnen wel opgespoord worden met het door Azzopardi en Bennabhaktula ontwikkelde systeem. “Zoals in ballistisch onderzoek de groeven in een kogel met elkaar worden vergeleken om te bewijzen dat deze met een bepaald vuurwapen is afgevuurd, zo kunnen wij aantonen dat een foto met een bepaalde camera is genomen,” aldus Azzopardi.
Nieuwe werkstroom
Er zijn ongeveer 1300 geaccrediteerde fotografen en 400 fotoapparaten die foto’s nemen voor de RDW. Deze foto’s worden rechtstreeks naar de RDW gestuurd. Het enige dat het nieuwe systeem nog meer nodig heeft, is de vingerafdruk van de camera. Deze kan eenvoudig verkregen worden door een paar foto’s te nemen en deze via het systeem te verwerken. Die vingerafdrukken worden vervolgens opgeslagen in een database. Als een fotograaf dan een nieuwe foto stuurt, kan die vergeleken worden met de opgeslagen vingerafdruk om vast te stellen dat de foto inderdaad door de bevoegde fotograaf is genomen. “Zo weten we zeker dat het een echte foto is en niet een met AI gemaakte afbeelding,” aldus Azzopardi.
Verder gebruik
Er zijn volgens Azzopardi nog veel meer toepassingen voor deze technologie. Bennabhaktula en hij zijn bezig hun eigen onderneming op te richten, ForensifAI, om het systeem verder te ontwikkelen. “Als het gaat om andere officiële documenten, maar ook in de journalistiek of bij verzekeringsclaims, is het natuurlijk belangrijk om te kunnen bewijzen dat een bepaalde foto met een bepaalde camera is genomen om de echtheid en dus de geloofwaardigheid ervan aan te tonen.”
Lees meer
Wil je meer weten over Wetenschap werkt? Bekijk dan de overzichtspagina voor alle edities.