Dystonia – neurophysiological and neurotransmitter insights
Dystonie – neurofysiologische en neurotransmitterinzichten
Dit proefschrift van Saar Lagerweij richt zich op dystonie, een bewegingsstoornis die wordt gekenmerkt door onwillekeurige spieractiviteit leidend tot abnormale houdingen en/of bewegingen. Naast motorische symptomen ervaren patiënten vaak niet-motorische klachten, zoals cognitieve problemen, depressie en angst. Dystonie wordt beschouwd als een netwerkaandoening, waarbij meerdere hersengebieden betrokken zijn. Een belangrijk deel van dit proefschrift focust op cervicale dystonie (CD), de meest voorkomende vorm van dystonie, waarbij de nekspieren zijn aangedaan.
De standaardbehandeling van dystonie bestaat uit botulinetoxine-injecties, maar bij een deel van de patiënten is het effect onvoldoende. Voor deze patiënten kan diepe hersenstimulatie (Deep Brain Stimulation, DBS) een behandelingsoptie zijn. Bij DBS worden elektroden geïmplanteerd in de Globus Pallidus interna (GPi), waarna stimulatieparameters worden aangepast op basis van het klinische effect. Het objectief meten van dit effect is echter moeilijk, aangezien hiervoor momenteel geen goede biomarkers beschikbaar zijn.
Het doel van dit proefschrift was het identificeren van objectieve biomarkers voor dystonie. In het eerste deel werd onderzocht of elektromyografie (EMG) kan worden gebruikt om dystone spieractiviteit objectief te meten. Hierbij werden afwijkingen in het power spectrum en een verhoogde intermusculaire coherentie in de 4–12 Hz frequentieband gevonden bij dystoniepatiënten. Deze bevindingen ondersteunen het bestaan van een pathologische neurale “drive” die mogelijk zijn oorsprong vindt in de basale kernen.
In het tweede deel werd het cholinerge systeem onderzocht met behulp van PET-scans bij patiënten met CD. Hierbij werd een verhoogde expressie van het vesiculaire acetylcholine transporteiwit (VAChT) gevonden in het rechter cerebellum, evenals relaties met niet-motorische symptomen. Deze resultaten benadrukken het belang van verder onderzoek naar zowel EMG-kenmerken als het cholinerge systeem als potentiële biomarkers voor dystonie.